Các vắc xin viêm màng não mô cầu nhóm B

Viêm màng não mô cầu là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, có khả năng tiến triển nhanh và đe dọa tính mạng nếu không được can thiệp kịp thời. Trong số các nhóm não mô cầu gây bệnh, nhóm B được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ghi nhận là nguyên nhân phổ biến tại nhiều quốc gia, đặc biệt ở trẻ nhỏ và thanh thiếu niên. Tại Việt Nam, Bộ Y tế đánh giá viêm màng não mô cầu vẫn là bệnh truyền nhiễm cần được theo dõi và phòng ngừa chủ động. Trong bối cảnh đó, vắc xin viêm màng não mô cầu nhóm B được xem là giải pháp hiệu quả giúp giảm nguy cơ mắc bệnh và biến chứng nguy hiểm, theo khuyến cáo của WHO và Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC).

1. Viêm màng não mô cầu nhóm B là gì và vì sao cần tiêm phòng?

Não mô cầu nhóm B là một trong những tác nhân hàng đầu gây viêm màng não và nhiễm khuẩn huyết do vi khuẩn Neisseria meningitidis. Theo tài liệu chuyên môn của WHO, bệnh có thể khởi phát đột ngột với các biểu hiện như sốt cao, đau đầu dữ dội, nôn, rối loạn ý thức và nhanh chóng chuyển nặng chỉ trong vài giờ.

Các thống kê của CDC Hoa Kỳ cho thấy, ngay cả khi được điều trị tích cực, viêm màng não mô cầu nhóm B vẫn có nguy cơ gây tử vong và để lại di chứng thần kinh lâu dài. Bộ Y tế Việt Nam cũng nhấn mạnh rằng việc phòng bệnh bằng tiêm chủng có ý nghĩa quan trọng hơn nhiều so với điều trị khi bệnh đã xảy ra.

Chính vì vậy, tiêm vắc xin viêm màng não mô cầu nhóm B được các cơ quan y tế quốc tế xem là biện pháp phòng ngừa chủ động, giúp cơ thể tạo miễn dịch trước khi tiếp xúc với vi khuẩn gây bệnh.

2. Các vắc xin viêm màng não mô cầu nhóm B đang được sử dụng tại Việt Nam

2.1. Vắc xin viêm màng não mô cầu nhóm B – Vắc xin VA Mengoc BC (Cuba)

• Nhà sản xuất: VA Mengoc BC là vắc xin do Viện Finlay (Cuba) nghiên cứu và sản xuất. Theo tài liệu của WHO, đây là một trong những vắc xin được sử dụng sớm để phòng bệnh do não mô cầu nhóm B và C tại nhiều quốc gia.
• Dạng vắc xin: VA Mengoc BC là vắc xin bất hoạt, không chứa vi khuẩn sống.
• Chỉ định: Theo hướng dẫn của Bộ Y tế Việt Nam, VA Mengoc BC được chỉ định cho trẻ từ 6 tháng tuổi trở lên và người lớn có nhu cầu phòng bệnh viêm màng não mô cầu, đặc biệt trong bối cảnh nguy cơ lây nhiễm cao.
• Lịch tiêm: Lịch tiêm cơ bản thường gồm 2 mũi, tiêm cách nhau 2 tháng. Tuân thủ đầy đủ lịch tiêm giúp tăng hiệu quả bảo vệ, theo phân tích trong các tài liệu của Bộ Y tế.

2.2. Vắc xin Bexsero (GSK – Anh)

• Nhà sản xuất: Bexsero là vắc xin phòng viêm màng não mô cầu nhóm B do tập đoàn dược phẩm GlaxoSmithKline (GSK, Vương quốc Anh) sản xuất. Vắc xin này đã được Cơ quan Quản lý Dược phẩm châu Âu (EMA) và CDC Hoa Kỳ phê duyệt sử dụng.
• Dạng vắc xin: Bexsero là vắc xin bất hoạt, không chứa vi khuẩn sống.
• Chỉ định: CDC và Bộ Y tế Việt Nam khuyến cáo Bexsero cho trẻ từ 2 tháng tuổi trở lên, thanh thiếu niên và người trưởng thành có nguy cơ cao như người sống trong môi trường tập thể hoặc có bệnh nền làm suy giảm miễn dịch.
• Lịch tiêm: Lịch tiêm phụ thuộc vào độ tuổi bắt đầu tiêm. Trẻ nhỏ thường cần nhiều mũi cơ bản, trong khi thanh thiếu niên và người lớn có thể tiêm 2 mũi theo khuyến cáo của nhà sản xuất và hướng dẫn tiêm chủng chính thức.

2.3. Vắc xin viêm màng não mô cầu nhóm B – Vắc xin Trumenba (Pfizer – Hoa Kỳ)

• Nhà sản xuất: Trumenba là vắc xin phòng não mô cầu nhóm B do Pfizer (Hoa Kỳ) nghiên cứu và sản xuất, đã được FDA Hoa Kỳ cấp phép sử dụng.
• Dạng vắc xin: Đây là vắc xin tái tổ hợp, không chứa vi khuẩn sống.
• Chỉ định: Trumenba được chỉ định cho thanh thiếu niên và người trưởng thành, đặc biệt là nhóm có nguy cơ cao mắc bệnh hoặc sống trong khu vực có ca bệnh lưu hành.
• Lịch tiêm: Lịch tiêm thường gồm 2 hoặc 3 mũi tùy theo nguy cơ phơi nhiễm, theo hướng dẫn của nhà sản xuất và khuyến cáo y tế.

3. Tác dụng phụ của vắc xin viêm màng não mô cầu nhóm B

Các nghiên cứu và báo cáo an toàn của WHO cho thấy vắc xin phòng não mô cầu nhóm B nhìn chung có độ an toàn cao. Phần lớn người tiêm chỉ gặp các phản ứng nhẹ và thoáng qua như đau tại chỗ tiêm, sốt nhẹ hoặc khó chịu trong thời gian ngắn.

Theo hệ thống giám sát an toàn tiêm chủng quốc gia, được Bộ Y tế Việt Nam công bố trong các tài liệu chuyên môn, những phản ứng nghiêm trọng sau tiêm là rất hiếm gặp và luôn được theo dõi, xử trí kịp thời. Điều này cho thấy lợi ích phòng bệnh của vắc xin lớn hơn nhiều so với nguy cơ tác dụng phụ.

Viêm màng não mô cầu nhóm B là bệnh nguy hiểm, có thể để lại hậu quả nặng nề nếu không được phòng ngừa từ sớm. Các cơ quan y tế uy tín như WHO, CDC Hoa Kỳ và Bộ Y tế Việt Nam đều thống nhất rằng tiêm chủng là biện pháp hiệu quả nhất hiện nay.

Chủ động tiêm vắc xin viêm màng não mô cầu nhóm B đầy đủ, đúng lịch không chỉ giúp bảo vệ cá nhân mà còn góp phần giảm nguy cơ lây lan trong cộng đồng. Tuân thủ đúng chỉ định và theo dõi sức khỏe sau tiêm sẽ giúp các mũi tiêm viêm màng não mô cầu B phát huy hiệu quả phòng bệnh tối ưu.