Thuốc kháng sinh pha rồi để được bao lâu?
Thuốc kháng sinh sau khi pha không thể bảo quản tùy ý mà chỉ sử dụng trong một khoảng thời gian nhất định. Thời gian này phụ thuộc vào nhiệt độ bảo quản, dung môi pha và đặc tính từng hoạt chất. Biết rõ thuốc kháng sinh pha rồi để được bao lâu giúp đảm bảo hiệu quả điều trị, hạn chế nguy cơ giảm tác dụng hoặc gây hại cho người bệnh.
1. Thuốc kháng sinh pha rồi để được bao lâu?
Sau khi pha, nồng độ thuốc không giữ nguyên mà giảm dần theo thời gian. Việc thuốc kháng sinh pha rồi để được bao lâu còn phụ thuộc vào nhiệt độ bảo quản, dung môi pha và đặc tính của từng hoạt chất.
Ở nhiệt độ phòng, thuốc phân hủy nhanh hơn. Trung bình trong 7 ngày, nồng độ có thể giảm 6 – 9%, tương đương 0,8 – 1,2% mỗi ngày. Do đó, khi hỏi thuốc kháng sinh pha nước để được bao lâu ở điều kiện thường, đa số dung dịch tiêm chỉ nên dùng trong vòng 6 giờ. Dù màu dung dịch có thể thay đổi, vẫn khuyến cáo pha ngay trước khi dùng để đảm bảo an toàn.
Khi bảo quản lạnh ở 4°C, quá trình phân hủy diễn ra chậm hơn rõ rệt. Trong vòng 28 ngày, nồng độ thuốc chỉ giảm khoảng 3–6%, tương đương mức suy giảm rất thấp mỗi ngày. Ở điều kiện này, nhiều dung dịch có thể ổn định đến 24 giờ (ở 2–8°C) tùy loại thuốc.

Xét theo từng kháng sinh cụ thể:
- Ceftazidime kém ổn định nhất ở nhiệt độ phòng, mỗi ngày giảm khoảng 5 – 7%, chỉ sau 1 – 2 ngày đã xuống dưới 90% nồng độ ban đầu.
- Cefazolin ổn định hơn, mất khoảng 0,8 – 1,2% mỗi ngày, sau 3 – 4 ngày mới giảm dưới ngưỡng 90%.
- Ceftriaxone giữ nồng độ tốt hơn, trong 2 ngày đầu vẫn duy trì trên 95%.
- Clindamycin và vancomycin suy giảm rất chậm, dưới 5% trong 7 ngày, tương đương chưa tới 0,5% mỗi ngày.
Khi bảo quản lạnh:
- Cefazolin giảm khoảng 3 – 6% sau 28 ngày.
- Ceftazidime ổn định hơn so với nhiệt độ phòng nhưng vẫn giảm trung bình 1 – 2% mỗi ngày.
- Ceftriaxone vẫn giữ trên 91% nồng độ ban đầu sau 14 ngày.
- Clindamycin và vancomycin gần như rất bền, chỉ mất khoảng 2 – 3% sau 20 – 30 ngày.
Như vậy, thuốc kháng sinh pha để được bao lâu cần căn cứ vào từng loại thuốc và điều kiện bảo quản. Các dung dịch tiêm sau khi pha có thể ổn định trong 24 giờ ở nhiệt độ 2-8 độ C, hoặc trong 6 giờ ở nhiệt độ phòng. Tuy nhiên nên pha dung dịch ngay trước khi tiêm truyền. Trong thời gian bảo quản, màu của dung dịch có thể thay đổi, tuy nhiên không ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị của thuốc.

2. Thời gian bảo quản kháng sinh sau khi pha
Dưới đây là Bảng thời gian sử dụng của một số kháng sinh pha phổ biến:
| STT | Tên kháng sinh | Điều kiện bảo quản | Thời gian sử dụng an toàn sau pha | Ghi chú |
| 1 | Ceftizoxim | Không có dữ liệu cụ thể | Nên dùng ngay sau pha | Không khuyến cáo lưu trữ lâu |
| 2 | Oxacillin | Nhiệt độ phòng | Tối đa 2 ngày | |
| Tủ lạnh (2–8°C) | Tối đa 4 ngày | |||
| 3 | Cefotaxim | Nhiệt độ phòng | Tối đa 6 giờ | Khuyến cáo pha trước khi dùng |
| Tủ lạnh (2–8°C) | Tối đa 24 giờ | |||
| 4 | Cefmetazol | Nhiệt độ phòng | 24 giờ | Dung dịch thừa nên bỏ |
| Tủ lạnh (≈4°C) | 7 ngày | |||
| 5 | Imipenem + Cilastatin | Nhiệt độ phòng | Nên dùng ngay | Không khuyến cáo bảo quản |
| 6 | Meropenem | Nhiệt độ phòng ≤25°C | Dùng càng sớm càng tốt | Không đông lạnh |
| Tủ lạnh <4°C | Có thể bảo quản ngắn hạn | Thời gian phụ thuộc dung môi | ||
| 7 | Ampicillin | Không có dữ liệu cụ thể | Nên dùng ngay sau pha | Dễ giảm hoạt lực |
| 8 | Cefmetazol 1g | Không có dữ liệu cụ thể | Nên dùng ngay | |
| 9 | Cefazolin | Tủ lạnh (5±3°C) | 72 giờ (3 ngày) |
Như vậy, thuốc kháng sinh pha rồi để được bao lâu phụ thuộc vào từng loại thuốc và điều kiện bảo quản. Kháng sinh phân hủy nhanh hơn ở nhiệt độ phòng và ổn định hơn khi để lạnh. Vì vậy, cần tuân thủ hướng dẫn bảo quản, thời gian sử dụng sau pha và tốt nhất nên pha thuốc ngay trước khi dùng để đảm bảo hiệu quả điều trị, an toàn cho sức khỏe.











