Tác dụng phụ của thuốc lợi tiểu – Uống có hại không?

Thuốc lợi tiểu giúp loại bỏ bớt nước và muối dư thừa ra khỏi cơ thể, từ đó duy trì sự cân bằng điện giải. Tuy nhiên, nếu dùng không đúng cách hoặc quá liều, tác dụng phụ của thuốc lợi tiểu có thể xuất hiện, như giảm thể tích dịch trong cơ thể, gây hạ huyết áp, hoa mắt, chóng mặt, đau đầu và mệt mỏi.

1. Thuốc lợi tiểu có tác dụng phụ không?

Thuốc lợi tiểu giúp hạ huyết áp hiệu quả và đã được nhiều thử nghiệm lâm sàng chứng minh có khả năng giảm tỷ lệ mắc bệnh cũng như tử vong do tim mạch và tai biến mạch máu não. Theo báo cáo của Ủy ban Quốc gia về phòng ngừa, phát hiện, đánh giá và điều trị tăng huyết áp, thuốc lợi tiểu được khuyến cáo sử dụng như lựa chọn điều trị đầu tay cho bệnh tăng huyết áp.

Tuy nhiên, thuốc lợi tiểu có thể gây ra một số tác dụng phụ trong quá trình sử dụng. Mức độ tác dụng phụ của thuốc lợi tiểu có thể từ nhẹ đến nặng, tùy thuộc vào loại thuốc, liều dùng và cơ địa từng người. Vì vậy, khi dùng thuốc lợi tiểu, người bệnh cần theo dõi cơ thể và tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ để hạn chế rủi ro không mong muốn

2. Tác dụng phụ của thuốc lợi tiểu thường gặp

Tác dụng phụ khi sử dụng thuốc lợi tiểu thường gặp đó là:

Với thuốc ức chế carbonic anhydrase như acetazolamide, người dùng có thể gặp tình trạng rối loạn toan kiềm do mất bicarbonate, dễ hình thành sỏi thận, hạ kali máu, buồn ngủ, độc tính thần kinh hoặc phản ứng dị ứng.
Thuốc lợi tiểu quai như furosemide, bumetanide có thể gây hạ kali máu kèm nhiễm kiềm chuyển hóa, tăng nguy cơ tổn thương thính giác (thường hồi phục khi ngừng thuốc), tăng axit uric máu dẫn đến gút, hạ magie, mất nước, tăng canxi máu và phản ứng quá mẫn.
Đối với nhóm thiazide như hydrochlorothiazide, các tác dụng phụ của thuốc lợi tiểu thường gặp gồm hạ kali và hạ natri máu, tăng axit uric, rối loạn dung nạp đường làm tăng đường huyết, tăng mỡ máu, mệt mỏi, yếu cơ, tê bì tay chân, liệt dương và các phản ứng dị ứng liên quan đến sulfonamide.
Thuốc lợi tiểu giữ kali như spironolactone có thể gây tăng kali máu, rối loạn toan kiềm, vú to ở nam giới, rối loạn cương dương, phì đại tuyến tiền liệt lành tính, sỏi thận hoặc suy thận cấp nếu dùng không đúng cách.
Thuốc lợi tiểu thẩm thấu như mannitol hay isosorbide có thể làm tăng thể tích dịch ngoại bào – nguy hiểm với người suy tim hoặc phù phổi, kèm theo đau đầu, buồn nôn, mất nước và tăng natri máu.

Tóm lại, thuốc lợi tiểu có tác dụng phụ không thì câu trả lời là có, nhưng nếu dùng đúng chỉ định và được theo dõi y tế, lợi ích điều trị vẫn vượt trội hơn nguy cơ.

3. Uống thuốc lợi tiểu có ảnh hưởng gì không?

Thực tế, tác dụng phụ của thuốc lợi tiểu có thể xảy ra, nhưng nặng hay nhẹ còn phụ thuộc vào loại thuốc, liều dùng và cơ địa mỗi người. Vì vậy, nhiều người lo lắng uống thuốc lợi tiểu có hại không hoặc uống thuốc lợi tiểu có ảnh hưởng gì không. Nếu dùng không đúng cách, thuốc có thể gây rối loạn điện giải và một số ảnh hưởng sau:

Ảnh hưởng thường gặp:

Đi tiểu nhiều hơn bình thường
Khát nước nhiều, miệng khô do mất nước
Hoa mắt, chóng mặt, có thể tụt huyết áp
Đau đầu

Ảnh hưởng nghiêm trọng hơn (ít gặp):

Dễ bầm tím, chảy máu bất thường, sốt cao, đau họng hoặc loét miệng
Đau bụng dữ dội lan ra sau lưng, có thể liên quan đến viêm tụy
Đau mạnh vùng hông lưng hoặc tiểu ra máu, cảnh báo tổn thương thận
Ù tai hoặc giảm thính lực

Nhìn chung, thuốc lợi tiểu vẫn an toàn khi dùng đúng chỉ định và có theo dõi y tế. Nếu xuất hiện dấu hiệu bất thường, cần đi khám sớm để được xử trí kịp thời.

4. Cách làm giảm nguy cơ tác dụng phụ khi uống thuốc lợi tiểu

Để hạn chế tác dụng phụ của thuốc lợi tiểu, bạn nên lưu ý:

Chỉ sử dụng thuốc lợi tiểu theo đúng chỉ định của bác sĩ, không tự ý tăng hoặc giảm liều.
Uống thuốc vào ban ngày, tốt nhất là buổi sáng, để tránh tiểu đêm làm ảnh hưởng giấc ngủ.
Nếu phải dùng thuốc lâu dài, cần tái khám định kỳ để theo dõi chức năng thận và tình trạng dịch trong cơ thể.
Điều chỉnh chế độ ăn hợp lý theo hướng dẫn của bác sĩ, đặc biệt là lượng muối và các chất điện giải.

Thuốc lợi tiểu giúp giảm tái hấp thu nước và muối, làm tăng lượng nước tiểu để đào thải ra ngoài. Tuy nhiên, trong quá trình sử dụng, thuốc có thể gây ra cả tác dụng phụ nhẹ lẫn nghiêm trọng. Vì vậy, người bệnh cần dùng thuốc theo tư vấn và chỉ định của bác sĩ, và nên đi khám ngay nếu xuất hiện dấu hiệu bất thường để được xử trí kịp thời.

Thuốc lợi tiểu có tác dụng giảm quá trình tái hấp thu nước và muối, đồng thời làm tăng lượng nước tiểu và thải muối ra ngoài. Tuy nhiên, tác dụng phụ của thuốc lợi tiểu có thể xảy ra, từ mức độ nhẹ đến nghiêm trọng. Vì vậy, việc sử dụng thuốc cần có sự tư vấn và tuân thủ đúng chỉ định của bác sĩ để đảm bảo an toàn.

Nguồn tài liệu tham khảo: Goodrx, PMC, NHS, News-medical