Dùng thuốc chống đông trong phẫu thuật cần lưu ý gì?

Dùng thuốc chống đông trong phẫu thuật đòi hỏi quy trình quản lý chặt chẽ và sự phối hợp liên chuyên khoa nhằm xác định thời điểm ngừng hoặc tiếp tục điều trị chống đông một cách an toàn. Trong một số tình huống, bác sĩ có thể chỉ định chuyển sang thuốc chống đông đường tiêm trong giai đoạn tạm ngưng thuốc uống, dựa trên đánh giá cân bằng giữa nguy cơ chảy máu và nguy cơ huyết khối của từng bệnh nhân cũng như tính chất của từng loại phẫu thuật.

1. Vì sao cần dùng thuốc chống đông trong phẫu thuật? 

Dùng thuốc chống đông trong phẫu thuật là một trường hợp cần được lưu ý chặt chẽ và có y lệnh từ bác sĩ rõ ràng. Thông thường, các bác sĩ sẽ chỉ định bệnh nhân cần điều trị kháng đông kéo dài do rung nhĩ, huyết khối tĩnh mạch sâu hoặc van tim nhân tạo thường vẫn phải trải qua các thủ thuật hay phẫu thuật trong quá trình điều trị. 

Khi đó, câu hỏi dùng thuốc chống đông trong phẫu thuật khi nào trở thành vấn đề quan trọng, bởi người bệnh vừa đối mặt với nguy cơ chảy máu, vừa có nguy cơ hình thành huyết khối nếu ngưng thuốc không phù hợp. Do vậy, việc dùng thuốc chống đông quanh phẫu thuật được xem là một thách thức lâm sàng và cần cá thể hóa cho từng trường hợp.

• Trên thực hành y khoa, khuyến cáo điều trị sẽ phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm:
• Chỉ định sử dụng thuốc chống đông (rung nhĩ, DVT, van tim nhân tạo…).
• Loại thuốc đang dùng (kháng vitamin K hoặc thuốc chống đông đường uống khác).
• Mức độ nguy cơ chảy máu của phẫu thuật hoặc thủ thuật.

2. Khi nào dùng thuốc chống đông trong phẫu thuật?

Đối với bệnh nhân đang điều trị bằng thuốc chống đông đường uống hoặc kháng vitamin K (như acenocoumarol – Sitrom), trong các phẫu thuật có nguy cơ chảy máu thấp, người bệnh có thể tiếp tục dùng thuốc chống đông trước mổ mà không cần ngưng điều trị. Các thủ thuật thường được xếp vào nhóm nguy cơ thấp bao gồm:

• Thủ thuật nha khoa đơn giản hoặc phẫu thuật da liễu nhỏ.
• Phẫu thuật thay thủy tinh thể.
• Nội soi không kèm sinh thiết.
• Chọc hút dịch khớp gối.

Việc xác định dùng thuốc chống đông trong phẫu thuật khi nào được cần được bác sĩ chuyên khoa đánh giá toàn diện, nhằm đảm bảo cân bằng tối ưu giữa hiệu quả phòng ngừa huyết khối và an toàn chảy máu cho người bệnh.

3. Đối tượng nào cần dùng thuốc chống đông trong phẫu thuật? 

Việc dùng thuốc chống đông trong phẫu thuật thường được chỉ định cho những nhóm bệnh nhân có nguy cơ huyết khối cao, nhằm phòng ngừa hình thành cục máu đông và các biến chứng nguy hiểm trong và sau can thiệp. Cụ thể, các đối tượng sau thường được bác sĩ cân nhắc sử dụng thuốc chống đông trong giai đoạn phẫu thuật:

• Bệnh nhân rung nhĩ: tình trạng rối loạn nhịp tim này làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông trong buồng tim, dễ dẫn đến đột quỵ nếu không được kiểm soát bằng thuốc chống đông.
• Người có tiền sử huyết khối tĩnh mạch sâu (DVT) hoặc thuyên tắc phổi (PE): cần duy trì điều trị chống đông để ngăn ngừa tái phát và hạn chế các biến chứng nguy hiểm.
• Bệnh nhân đã thay van tim nhân tạo, đặc biệt là van cơ học: có nguy cơ cao hình thành huyết khối tại vị trí van, do đó cần dùng thuốc chống đông lâu dài, kể cả khi có can thiệp phẫu thuật.
• Bệnh nhân mắc hội chứng kháng phospholipid hoặc các rối loạn đông máu bẩm sinh: đây là những bệnh lý làm tăng nguy cơ huyết khối tái phát, đòi hỏi chiến lược chống đông phù hợp quanh phẫu thuật.

Việc chỉ định dùng thuốc chống đông trong phẫu thuật cần được cá thể hóa cho từng bệnh nhân, dựa trên sự cân nhắc kỹ lưỡng giữa nguy cơ chảy máu và nguy cơ hình thành huyết khối, đồng thời phải có sự theo dõi chặt chẽ của bác sĩ chuyên khoa. Bên cạnh đó, ngừng thuốc chống đông trước phẫu thuật khi cần thiết cũng phải thực hiện đúng thời điểm và đúng chỉ định y khoa, tuyệt đối không tự ý dừng thuốc để tránh các biến chứng nguy hiểm.

Nguồn tham khảo: medlatec.vn; benhvien108.vn; istockphoto.com; nhathuocngocanh.com; bvdkquangnam.vn