Đang uống thuốc chống đông máu cần kiêng những gì?

Uống thuốc chống đông máu cần kiêng những gì là yếu tố then chốt giúp kiểm soát nguy cơ chảy máu hoặc hình thành cục máu đông mới. Dưới đây là chế độ ăn cho người uống thuốc chống đông máu cũng như các lưu ý kiêng khem khác.

1. Thực phẩm giàu Vitamin K (Đối với người dùng Warfarin/Sintrom)

Vitamin K là “đối thủ” trực tiếp của thuốc chống đông kháng Vitamin K. Do đó, nếu thắc mắc “uống thuốc chống đông máu kiêng ăn gì” thì câu trả lời là cần kiêng những thực phẩm giàu Vitamin K. Chủ yếu là các loại rau có lá màu xanh thẫm:

• Cải xoăn (Kale), rau bó xôi (Rau bina/Spinach).
• Súp lơ xanh (Bông cải xanh), bắp cải.
• Rau mùi tây, lá củ cải.

Những thực phẩm này cần kiểm soát lượng ăn khi dùng warfarin, vì vitamin K tham gia vào quá trình đông máu bằng cách kích hoạt các yếu tố đông máu (như factor II, VII, IX, X). Nếu ăn nhiều vitamin K đột ngột, nó có thể đối kháng với warfarin, làm tăng nguy cơ hình thành huyết khối.

Nhiều người nghĩ phải “kiêng hoàn toàn” rau xanh. Điều này sai và có hại cho tim mạch. Nguyên tắc đúng: Bạn cần giữ lượng Vitamin K nạp vào cơ thể ổn định (nhất quán) mỗi ngày. Ví dụ: Nếu ngày nào bạn cũng ăn một bát rau, hãy duy trì như vậy. Đừng hôm nay không ăn cọng nào, ngày mai lại ăn 3 bát lớn. Sự thay đổi đột ngột mới là thứ gây nguy hiểm cho chỉ số INR (chỉ số đông máu).

2. Uống thuốc chống đông máu cần kiêng những gì? Đó là nước ép trái cây

Dùng thuốc chống đông máu nên kiêng thực phẩm gì? Người bệnh cần kiêng nước ép trái cây như nam việt quất, lựu và đặc biệt là nước ép bưởi. Những loại này có thể tương tác với thuốc chống đông bằng cách ức chế enzyme CYP3A4 hoặc transporter P-glycoprotein (P-gp), dẫn đến tăng nồng độ thuốc trong máu, làm tăng nguy cơ chảy máu. Khi dùng nước ép việt quất với warfarin có thể làm tăng chỉ số đông máu, tăng xuất huyết dạ dày hoặc não.

3. Rượu bia và đồ uống có cồn

Khi tìm hiểu uống thuốc chống đông máu cần kiêng những gì, rượu là yếu tố cần đặc biệt tránh. Rượu được chuyển hóa tại gan, trùng với nơi xử lý thuốc chống đông, nên khi uống rượu, thuốc có thể bị phân hủy chậm, làm tăng nồng độ trong máu và tăng nguy cơ xuất huyết.

Ngoài ra, rượu còn kích ứng dạ dày, khiến các tổn thương dễ chảy máu hơn khi đang dùng thuốc chống đông. Uống rượu cũng làm giảm thăng bằng, chỉ một cú ngã nhẹ cũng có thể gây chảy máu trong hoặc xuất huyết não nguy hiểm. Nếu bắt buộc phải uống, chỉ nên dùng rất hạn chế, không quá 1–2 ly tiêu chuẩn và không uống thường xuyên.

4. Một số loại thảo dược và thực phẩm chức năng

Khi tìm hiểu uống thuốc chống đông máu cần kiêng những gì, nhiều người thường bỏ qua thuốc bổ và thảo dược, trong khi đây lại là nhóm tiềm ẩn nhiều rủi ro. Cần đặc biệt thận trọng với nhóm “4G” gồm tỏi (dạng viên), gừng liều cao, bạch quả và nhân sâm vì các loại này có tác dụng làm loãng máu tự nhiên, dễ làm tăng mạnh nguy cơ chảy máu khi dùng chung với thuốc chống đông.

Ngoài ra, dầu cá liều cao trên 3g mỗi ngày và vitamin E liều cao cũng có thể làm tăng nguy cơ xuất huyết, nên không tự ý sử dụng khi đang điều trị bằng thuốc chống đông.

5. Các thuốc giảm đau nhóm NSAIDs

Đây không phải thực phẩm, nhưng là thứ người bệnh hay tự ý mua dùng nhất khi bị đau đầu, đau khớp. Các thuốc cần tránh:

• Aspirin (trừ khi bác sĩ tim mạch chỉ định dùng kèm).

• Ibuprofen (Advil, Gofen…).

• Naproxen.

• Diclofenac (Voltaren…).

Nhóm NSAIDs có hai tác dụng phụ nguy hiểm cho người đang uống thuốc chống đông là làm tổn thương niêm mạc dạ dày (gây loét) và làm giảm khả năng đông máu của tiểu cầu. Kết hợp NSAIDs + Thuốc chống đông = Nguy cơ xuất huyết dạ dày cực cao.

Nếu bị đau đầu hoặc sốt, thuốc an toàn nhất thường được khuyên dùng là Paracetamol (Acetaminophen). Tuy nhiên, cũng không nên dùng quá liều Paracetamol.

6. Một số thuốc kê đơn khác

Uống thuốc chống đông máu cần kiêng những gì? Đó là một số thuốc kê đơn như kháng sinh (fluoroquinolones, macrolides), thuốc chống nấm (fluconazole), thuốc chống trầm cảm. Những thuốc này ức chế CYP2C9 hoặc CYP3A4, tăng nồng độ thuốc kháng Vitamin K hoặc thuốc kháng đông thế hệ mới dẫn đến tăng nguy cơ chảy máu, đặc biệt rủi ro cho bệnh nhân suy thận hoặc gan.

7. Các môn thể thao có tính đối kháng cao

Thuốc chống đông làm giảm khả năng đông máu, nên chấn thương nhỏ cũng có thể gây chảy máu kéo dài hoặc hình thành cục máu tụ. Nguy hiểm nhất là chấn thương đầu: Có thể gây xuất huyết não mà ban đầu không có triệu chứng rõ rệt. Do vậy, cần kiêng các môn thể thao có tính đối kháng hay tiếp xúc cao như bóng đá, bóng rổ, võ thuật… Nên chọn các môn thể thao nhẹ nhàng hơn như đi bộ, bơi lội, đạp xe nhẹ nhàng, yoga.

Như vậy, nắm rõ “uống thuốc chống đông máu cần kiêng những gì” là một phần thiết yếu trong quá trình điều trị, giúp tối ưu hóa hiệu quả và giảm thiểu rủi ro. Một chế độ ăn cho người uống thuốc chống đông máu ổn định, đặc biệt là kiểm soát lượng vitamin K, cùng với việc tránh các tương tác thuốc nguy hiểm, chính là chìa khóa để người bệnh sống chung với thuốc một cách an toàn.

Nguồn tài liệu tham khảo: NHS, NCBI, Clevelandclinic, HEART, Faynutrition, Mayoclinic