Các thuốc kháng sinh nhỏ mắt viêm kết mạc thường dùng

Viêm kết mạc là bệnh lý mắt thường gặp ở cả trẻ em và người lớn, đặc biệt dễ bùng phát khi thời tiết thay đổi hoặc vệ sinh mắt không đúng cách. Trong đó, thuốc kháng sinh nhỏ mắt đóng vai trò quan trọng trong điều trị viêm kết mạc do vi khuẩn, giúp giảm nhanh tình trạng đỏ mắt, chảy ghèn và hạn chế biến chứng. Bài viết dưới đây sẽ tổng hợp các thuốc kháng sinh nhỏ mắt viêm kết mạc thường dùng, công dụng cũng như những lưu ý quan trọng để sử dụng an toàn và hiệu quả.

1. Thuốc kháng sinh nhỏ mắt viêm kết mạc là gì? Khi nào có chỉ định dùng?

Thuốc kháng sinh nhỏ mắt viêm kết mạc là thuốc dùng tại chỗ, được bác sĩ chỉ định để điều trị viêm kết mạc do vi khuẩn. Thuốc có tác dụng tiêu diệt hoặc ức chế sự phát triển của vi khuẩn gây bệnh trong mắt, giúp giảm nhanh các triệu chứng như đỏ mắt, chảy nước mắt nhiều, dử mắt hoặc mủ vàng xanh.

Kháng sinh điều trị viêm kết mạc mắt chỉ được chỉ định khi bác sĩ xác định nguyên nhân là do vi khuẩn. Các trường hợp thường cần dùng bao gồm:

• Viêm kết mạc có nhiều mủ vàng xanh, mắt dính chặt sau khi ngủ dậy.
• Triệu chứng không cải thiện hoặc nặng hơn sau vài ngày.
• Nghi ngờ viêm kết mạc do các vi khuẩn nguy hiểm (như lậu cầu), cần điều trị sớm để tránh biến chứng loét giác mạc.

Với trẻ sơ sinh, nếu xuất hiện viêm kết mạc cấp tính, bác sĩ thường điều trị sớm theo hướng viêm kết mạc do vi khuẩn nặng trong khi chờ kết quả xét nghiệm. Khi đó, thuốc nhỏ mắt viêm kết mạc cho trẻ sơ sinh có thể được phối hợp với thuốc mỡ kháng sinh, kháng sinh đường tiêm hoặc truyền tĩnh mạch tùy mức độ bệnh, kèm theo rửa mắt bằng nước muối sinh lý để loại bỏ mủ.

2. Các loại thuốc kháng sinh nhỏ mắt viêm kết mạc thường dùng

Với viêm kết mạc do vi khuẩn thông thường, bác sĩ thường kê kháng sinh nhỏ mắt viêm kết mạc hoặc thuốc mỡ tra mắt. Các hoạt chất phổ biến gồm: Chloramphenicol, neomycin, tobramycin, ofloxacin, ciprofloxacin, sulfacetamid, polymyxin B… Đây đều là những kháng sinh điều trị viêm kết mạc mắt phổ rộng, hiệu quả tốt khi có ghèn mủ, đỏ mắt, sưng đau. Thuốc thường chỉ dùng tại chỗ và không nên sử dụng quá 7 ngày nếu không có chỉ định đặc biệt.

Đối với thuốc nhỏ mắt viêm kết mạc cho trẻ sơ sinh, việc lựa chọn cần đặc biệt thận trọng. Nếu viêm kết mạc do tắc tuyến lệ, thường không cần kháng sinh mà ưu tiên xoa bóp nhẹ vùng giữa mắt và sống mũi. Trường hợp do Chlamydia, chỉ dùng thuốc nhỏ mắt là không đủ, trẻ cần dùng kháng sinh đường uống (như erythromycin) kết hợp thuốc mỡ tra mắt để loại bỏ vi khuẩn triệt để và phòng biến chứng viêm phổi. Nếu viêm kết mạc do lậu cầu, trẻ bắt buộc phải điều trị bằng kháng sinh đường tĩnh mạch vì nguy cơ loét giác mạc và mù lòa rất cao.

Trong một số tình huống đặc biệt như viêm kết mạc do virus herpes, thuốc kháng sinh nhỏ mắt không phải là lựa chọn chính. Khi đó, trẻ cần dùng thuốc kháng virus toàn thân (acyclovir), kháng sinh chỉ được cân nhắc nếu có nhiễm khuẩn thứ phát.

Nhìn chung, thuốc kháng sinh nhỏ mắt viêm kết mạc chỉ hiệu quả khi nguyên nhân là vi khuẩn, không có tác dụng với viêm kết mạc do virus hay dị ứng. Việc dùng thuốc cần đúng loại, đúng liều và đúng thời gian theo chỉ định bác sĩ để tránh kích ứng mắt và hạn chế nguy cơ kháng thuốc.

3. Dùng thuốc kháng sinh nhỏ mắt viêm kết mạc có tác dụng phụ không?

 Dùng thuốc kháng sinh nhỏ mắt để điều trị viêm kết mạc vẫn có thể gây ra một số tác dụng phụ. Thường gặp nhất là tình trạng mờ mắt thoáng qua sau khi nhỏ thuốc, kèm theo cảm giác ngứa, châm chích, nóng rát, sưng nhẹ hoặc đỏ mắt. Ở một số trường hợp, thuốc còn có thể làm tăng tiết dịch mắt hoặc gây phản ứng kích ứng.

Tương tự như kháng sinh dùng đường uống hay đường tiêm, việc sử dụng kháng sinh nhỏ mắt không đúng cách hoặc kéo dài có thể làm tăng nguy cơ dị ứng, kháng thuốc và phá vỡ sự cân bằng hệ vi sinh tự nhiên ở mắt. Vì vậy, trong quá trình sử dụng, nếu xuất hiện dấu hiệu bất thường, người bệnh nên đi khám bác sĩ để được đánh giá và xử trí kịp thời, tránh tự ý tiếp tục dùng thuốc.

4. Viêm kết mạc dùng thuốc kháng sinh nhỏ mắt mấy ngày?

Viêm kết mạc dùng thuốc kháng sinh nhỏ mắt trong bao lâu còn phụ thuộc vào nguyên nhân gây bệnh và mức độ viêm. Với các trường hợp viêm kết mạc do virus, bệnh thường nhẹ và có thể tự khỏi sau khoảng 1 – 2 tuần. Trong thời gian này, bác sĩ có thể chỉ định một số loại thuốc nhỏ mắt giúp giảm viêm, giảm khó chịu và hỗ trợ mắt hồi phục nhanh hơn.

Đối với viêm kết mạc do vi khuẩn, thuốc kháng sinh nhỏ mắt thường giúp cải thiện các triệu chứng như đỏ mắt, chảy ghèn, cộm xốn chỉ sau khoảng 2 – 3 ngày sử dụng. Tuy nhiên, người bệnh vẫn cần dùng thuốc đủ liệu trình theo hướng dẫn, không nên tự ý ngưng thuốc khi thấy đỡ để tránh tái phát hoặc kháng thuốc.

Việc sử dụng thuốc kháng sinh nhỏ mắt viêm kết mạc cần có sự tư vấn và theo dõi của bác sĩ chuyên khoa nhằm hạn chế tác dụng phụ và các biến chứng không mong muốn. Trong quá trình điều trị, người bệnh nên tránh dụi mắt vì cảm giác ngứa, khó chịu có thể khiến giác mạc bị tổn thương nhiều hơn, làm bệnh lâu lành.

Ngoài ra, viêm kết mạc do vi khuẩn hoặc virus có khả năng lây lan, nên cần giữ vệ sinh tay, mắt và hạn chế tiếp xúc gần với người khác. Nếu bệnh không cải thiện hoặc có dấu hiệu nặng hơn, người bệnh cần đi khám và tuân thủ đúng chỉ định điều trị để đảm bảo an toàn và giúp bệnh mau hồi phục.

Tóm lại, việc điều trị viêm kết mạc cần được thực hiện đúng nguyên nhân và có sự tư vấn từ bác sĩ chuyên khoa mắt, đặc biệt khi cân nhắc sử dụng thuốc kháng sinh nhỏ mắt viêm kết mạc. Người bệnh không nên tự ý mua và dùng thuốc kéo dài hoặc dùng lại đơn thuốc cũ vì có thể làm bệnh lâu khỏi, tăng nguy cơ kháng thuốc và biến chứng cho mắt. Tuân thủ đúng chỉ định, liều lượng và thời gian điều trị sẽ giúp mắt nhanh hồi phục, hạn chế tái phát và bảo vệ thị lực lâu dài.