Các thuốc giảm đau thần kinh trung ương

Thuốc giảm đau thần kinh trung ương là nhóm thuốc làm ức chế thần kinh trung ương. Tuy nhiên, trên thị trường có rất nhiều loại chế phẩm làm cho người sử dụng hoang mang khi mua thuốc. Trong bài viết dưới đây, cùng chúng tôi tìm hiểu về các thuốc giảm đau thần kinh trung ương.

1. Đau thần kinh trung ương là gì? Đặc điểm nhận biết

Đau thần kinh trung ương là tình trạng xảy ra khi não bộ hoặc tủy sống bị tổn thương hay rối loạn chức năng. Đây không phải là một bệnh riêng lẻ mà là thuật ngữ dùng để chỉ hậu quả của tổn thương hệ thần kinh trung ương. Người bệnh thường có biểu hiện:

Đau đầu, đau khắp cơ thể, cảm giác khó chịu kéo dài. Cơn đau có thể xuất hiện tự phát với cảm giác như điện giật, kim châm, dao đâm hoặc tê bì. Khi có tác động từ bên ngoài như nóng, lạnh hoặc châm chích, mức độ đau sẽ tăng lên.
Người bệnh còn dễ bị rối loạn giấc ngủ, khó ngủ, ngủ không sâu, lâu ngày gây mệt mỏi, lo âu và trầm cảm, làm cơn đau xuất hiện thường xuyên hơn.

Do đó, trong điều trị, bác sĩ sẽ chỉ định các thuốc giảm đau thần kinh trung ương nhằm kiểm soát triệu chứng và cải thiện chất lượng cuộc sống cho người bệnh.

2. Các thuốc giảm đau thần kinh trung ương phổ biến và cách sử dụng

Các thuốc giảm đau thần kinh trung ương (CNS) chủ yếu được sử dụng để làm thuốc ức chế, ngăn chặn, làm giảm hoạt động của não. Sau đây là những loại phổ biến nhất:

2.1. Benzodiazepine

Các thuốc thuộc dẫn xuất Benzodiazepin đều có tác dụng an thần, gây ngủ. Nhưng do cường độ tác dụng của chúng khác nhau nên để tiện sử dụng nhóm thuốc này được chia thành: Các thuốc chủ yếu dùng an thần gồm: Diazepam, Alprazolam, Clonazepam, Lorazepam, Oxazepam…. Và các thuốc chủ yếu dùng gây ngủ gồm: Flurazepam, Triazolam, Sutrazepam, Quazepam, Midazolam, Estazolam…

2.2. Barbiturat

Đây là một nhóm thuốc giảm đau thần kinh trung ương có tác dụng an thần. Có thể tạo ra các hiệu ứng tương tự như tác dụng của rượu bia: Từ thư giãn nhẹ đến giảm đau và mất ý thức. Các thuốc này có tác dụng làm giảm co thắt cơ bắp, giảm lo lắng, ngăn ngừa co giật và gây buồn ngủ.

2.3. Methaqualone

Là thuốc an thần làm tăng hoạt động của các thụ thể GABA trong não và hệ thần kinh. Khi hoạt động của GABA tăng lên, huyết áp sẽ giảm và nhịp thở và nhịp tim chậm lại. Từ đó dẫn đến trạng thái thư giãn sâu.

2.4. GHB (axit gamma-hydroxybutyric)

GHB (axit gamma-hydroxybutyric) là một chất có tác dụng ức chế hệ thần kinh trung ương. Khi sử dụng, hoạt chất này gây cảm giác buồn ngủ, thư giãn và tạo trạng thái lâng lâng giống như say nhẹ. Nhờ đó, người dùng có thể tạm quên cảm giác đau hoặc căng thẳng. Trong một số trường hợp, GHB được dùng với mục đích hỗ trợ an thần, giúp cơ thể thả lỏng và dễ chịu hơn.

Lưu ý: Các thuốc ức chế hệ thần kinh trung ương chỉ nên sử dụng khi có chỉ định của bác sĩ. Người bệnh cần tuân thủ đúng liều lượng, thời gian dùng và không tự ý tăng hoặc giảm liều. Mỗi nhóm thuốc sẽ có cách dùng khác nhau tùy vào mục đích điều trị và tình trạng sức khỏe. Trong quá trình sử dụng, cần theo dõi phản ứng của cơ thể và báo ngay cho bác sĩ nếu xuất hiện tác dụng phụ. Do nhiều loại thuốc có nguy cơ gây lệ thuộc, tuyệt đối không dùng kéo dài hoặc tự ý ngừng thuốc đột ngột mà chưa có hướng dẫn y tế.

3. Tác dụng phục các thuốc giảm đau thần kinh trung ương và cách dùng an toàn

Tác dụng phụ của nhóm thuốc giảm đau thần kinh trung ương:

Khi sử dụng quá liều các thuốc giảm đau thần kinh trung ương, người bệnh có thể gặp nhiều biến chứng nguy hiểm như thiếu oxy lên não, co giật, tổn thương não vĩnh viễn, hôn mê và thậm chí tử vong.
Việc dùng thuốc kéo dài hoặc không đúng cách còn làm tăng nguy cơ lệ thuộc và nghiện thuốc.
Nếu ngừng thuốc đột ngột, người bệnh có thể xuất hiện hội chứng cai với các biểu hiện như lo âu, kích động, sốt kèm đổ mồ hôi, ảo giác, tim đập nhanh, tăng huyết áp, mất ngủ, run rẩy, co giật và cảm giác thèm thuốc dữ dội.

Để dùng thuốc an toàn, người bệnh cần:

Chỉ sử dụng các thuốc giảm đau thần kinh trung ương theo đúng chỉ định của bác sĩ, không tự ý tăng liều hoặc kéo dài thời gian dùng.
Khi có dấu hiệu bất thường hoặc nghi ngờ quá liều, cần ngưng thuốc và đến cơ sở y tế ngay.
Nếu lo ngại mình đang phụ thuộc thuốc, hãy trao đổi với bác sĩ để được hướng dẫn giảm liều từ từ hoặc thay đổi phương pháp điều trị phù hợp.
Tuyệt đối không kết hợp thuốc với rượu hoặc các chất kích thích khác để tránh biến chứng nguy hiểm.

Hy vọng những thông tin do Bệnh viện Thu Cúc chia sẻ đã giúp bạn hiểu rõ hơn về các thuốc giảm đau thần kinh trung ương. Qua đó, người bệnh có thêm kiến thức để sử dụng thuốc đúng cách, an toàn, hạn chế rủi ro và bảo vệ sức khỏe cũng như chất lượng cuộc sống.