Các thuốc bôi kháng histamin cho trẻ em

Thuốc bôi kháng histamin là lựa chọn phổ biến giúp giảm nhanh tình trạng ngứa, sưng, nổi mẩn do dị ứng ở trẻ em. Tuy nhiên, không phải loại nào cũng phù hợp và an toàn cho làn da nhạy cảm của trẻ. Việc hiểu rõ các thuốc bôi kháng histamin cho trẻ em sẽ giúp cha mẹ sử dụng hiệu quả và hạn chế tối đa tác dụng phụ cho con.

1. Thuốc bôi kháng histamin là gì?

Thuốc kháng histamin bôi ngoài da là dạng kem hoặc thuốc mỡ chứa hoạt chất ức chế thụ thể H1, tác động trực tiếp tại vùng da bị tổn thương. Cơ chế của thuốc là ngăn histamin gắn vào thụ thể trên tế bào da, từ đó giúp giảm nhanh các triệu chứng dị ứng như ngứa, sưng, đỏ da, nổi mề đay và viêm da nhẹ. Loại thuốc này đặc biệt hiệu quả trong trường hợp côn trùng đốt hoặc các phản ứng dị ứng da mức độ nhẹ.

Ngoài ra, kem kháng histamin còn được dùng để làm dịu cảm giác đau và ngứa do côn trùng cắn, vết cắt nhỏ, bỏng nhẹ, cũng như giảm phát ban do tiếp xúc với các loại cây gây dị ứng như thường xuân độc, sồi độc hay sơn độc. Một số chế phẩm còn được chỉ định hỗ trợ điều trị viêm da cơ địa hoặc bệnh lichen simplex mạn tính.

2. Các loại thuốc bôi kháng histamin cho trẻ em thường dùng

Dưới đây là một số loại thuốc bôi kháng histamin cho trẻ em thường được sử dụng nhằm giảm nhanh tình trạng ngứa, sưng và kích ứng da do dị ứng:

Diphenhydramine (Benadryl): Với các trường hợp mề đay nhẹ, không kèm sưng môi, lưỡi, mặt hay khó thở, trẻ có thể được điều trị bằng thuốc kháng histamin. Trong đó, bác sĩ thường khuyến nghị diphenhydramine (Benadryl) dạng bôi vì cho hiệu quả giảm ngứa nhanh.
Hydrocortisone 1% dạng kem hoặc thuốc mỡ: Là lựa chọn phổ biến trong điều trị viêm da tiếp xúc. Thuốc giúp làm dịu tình trạng ngứa tại những vùng da nhỏ bị kích ứng như muỗi đốt hoặc tiếp xúc với cây gây dị ứng. Đây là steroid bôi ngoài da nhẹ, thường dùng 2–3 lần mỗi ngày.
Axcel Hydrocortisone: Axcel Hydrocortisone là kem bôi ngoài da của hãng Kotra (Malaysia), chứa hoạt chất hydrocortisone 1% (15mg). Thuốc được sử dụng trong điều trị viêm da cơ địa, chàm sữa, tổ đỉa và các tổn thương da do côn trùng đốt. Tuy nhiên, không nên dùng cho trẻ mới tiêm vaccine, trẻ đang nhiễm nấm, mắc thủy đậu hoặc dị ứng với bất kỳ thành phần nào của thuốc.

3. Thuốc bôi kháng histamin có an toàn cho trẻ em không? Trẻ bao nhiêu tuổi thì dùng được?

Khi sử dụng thuốc bôi kháng histamin cho trẻ em, nhiều người thường dùng theo cảm tính. Tuy nhiên, da có khả năng hấp thu thuốc vào máu, vì vậy nếu thoa quá dày hoặc trên diện tích lớn, nồng độ thuốc trong cơ thể có thể tăng bất thường, làm tăng nguy cơ ngộ độc.

Theo cảnh báo của Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA), việc thuốc thấm qua làn da mỏng của trẻ nhỏ có thể gây ra các tác dụng phụ nghiêm trọng như co giật hoặc tim đập nhanh.

Nếu lượng thuốc kháng histamin bôi ngoài da hấp thu quá nhiều, trẻ có thể bị nhiễm độc. Do đó, việc sử dụng các loại kem, thuốc mỡ kháng histamin không được khuyến cáo cho trẻ dưới 2 tuổi nếu chưa có chỉ định của bác sĩ.

Phần lớn thuốc bôi kháng histamin không kê đơn (ví dụ chứa diphenhydramine) được ghi nhãn an toàn cho trẻ từ 2 tuổi trở lên. Tuy vậy, chỉ nên thoa một lớp mỏng trên vùng da nhỏ và không dùng liên tục quá 3 ngày.

Tốt nhất, cha mẹ nên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi bôi bất kỳ loại thuốc nào lên làn da nhạy cảm của trẻ để đảm bảo an toàn.

4. Cách sử dụng thuốc bôi kháng histamin an toàn cho trẻ em

Để đảm bảo hiệu quả điều trị và tránh rủi ro cho trẻ, cha mẹ cần nắm rõ cách sử dụng thuốc bôi kháng histamin đúng cách và an toàn theo khuyến cáo y tế:

Thuốc bôi kháng histamin cho trẻ em chỉ dùng ngoài da, tuyệt đối không được uống hay cho trẻ ngậm. Người lớn cần trực tiếp bôi thuốc cho trẻ và để thuốc xa tầm tay nhằm tránh việc trẻ tự ý sử dụng hoặc nuốt phải.
Luôn tuân thủ đúng hướng dẫn ghi trên bao bì hoặc chỉ định của nhân viên y tế. Trước và sau khi bôi thuốc, cần rửa tay sạch sẽ.
Chỉ lấy một lượng rất nhỏ, khoảng bằng hạt đậu cho một vùng da nhỏ, sau đó thoa mỏng cho đến khi thuốc thấm hết. Không băng kín vùng da đã bôi trừ khi có chỉ định của bác sĩ, vì che kín sẽ làm tăng khả năng thuốc thấm vào máu.
Thuốc chỉ nên chấm trực tiếp lên nốt côn trùng đốt hoặc vùng da bị dị ứng nhỏ. Tuyệt đối không bôi trên diện rộng như toàn bộ tay, chân hay lưng, vì nguy cơ thuốc ngấm vào máu gây ngộ độc rất cao.
Chỉ bôi trên vùng da còn nguyên vẹn, không trầy xước, không chảy máu, không loét hay có mụn mủ. Da bị tổn thương sẽ làm thuốc hấp thu nhanh hơn, dễ gây tác dụng phụ toàn thân như co giật hoặc tim đập nhanh.
Không sử dụng thuốc thường xuyên hơn khuyến cáo. Thông thường, không nên bôi quá 3–5 ngày. Nếu triệu chứng không cải thiện, cần đưa trẻ đi khám thay vì tiếp tục tự điều trị.
Theo dõi phản ứng của trẻ sau khi bôi. Nếu thấy trẻ buồn ngủ bất thường, kích động, hoặc vùng da bôi bị đỏ rát nhiều hơn, cần rửa sạch thuốc ngay và liên hệ bác sĩ.
Sau khi sử dụng, đậy kín nắp, bảo quản thuốc nơi khô ráo, thoáng mát. Không dùng thuốc đã hết hạn, đổi màu, có mùi lạ hoặc vỏ hộp bị móp méo.

Tóm lại, thuốc bôi kháng histamin cho trẻ em có thể giúp giảm nhanh ngứa và kích ứng da, nhưng cần dùng đúng cách và đúng độ tuổi. Cha mẹ nên lựa chọn sản phẩm phù hợp, tuân thủ hướng dẫn và tham khảo ý kiến bác sĩ để đảm bảo an toàn cho con.

Nguồn thông tin tham khảo: Cleveland Clinic