Bị quai bị có uống thuốc kháng sinh không?

Bị quai bị có uống thuốc kháng sinh không là thắc mắc của rất nhiều người khi mắc bệnh. Thực tế, quai bị do virus gây ra nên kháng sinh không phải là lựa chọn điều trị chính. Tuy nhiên, trong một số trường hợp xuất hiện biến chứng nhiễm khuẩn, bác sĩ có thể chỉ định dùng thuốc phù hợp. Vậy cụ thể quai bị uống thuốc kháng sinh gì và khi nào mới cần sử dụng.

1. Quai bị có phải bệnh do vi khuẩn không?

Quai bị là một bệnh truyền nhiễm do virus quai bị gây ra, thuộc nhóm virus paramyxovirus. Bệnh bắt đầu với các triệu chứng nhẹ như đau đầu, sốt và mệt mỏi. Nhưng sau đó thường dẫn đến sưng nghiêm trọng ở một số tuyến nước bọt (viêm tuyến mang tai) gây ra má phồng và hàm sưng đau.

Bệnh quai bị từng là một bệnh rất phổ biến ở trẻ em từ 2 đến 12 tuổi. Sau khi vắc-xin quai bị ra đời năm 1967, số ca mắc bệnh đã giảm đáng kể. Tuy nhiên, các đợt bùng phát quai bị vẫn xảy ra, đặc biệt là ở những người có tiếp xúc gần gũi kéo dài, chẳng hạn như trong phạm vi trường học.

2. Bị quai bị có uống kháng sinh không? Vì sao? 

Vì bệnh quai bị do virus gây ra chứ không phải do vi khuẩn, nên thuốc kháng sinh không thể điều trị được bệnh này. Do bệnh thường nhẹ, các bác sĩ thường để hệ miễn dịch của bệnh nhân tự chống lại virus.

3. Trường hợp nào quai bị cần dùng kháng sinh? Và loại kháng sinh dùng là gì?

Mặc dù thuốc kháng sinh không có tác dụng điều trị trực tiếp virus gây quai bị, bác sĩ vẫn có thể chỉ định dùng thuốc nếu xuất hiện biến chứng nhiễm khuẩn thứ phát. Vậy người bị quai bị uống thuốc kháng sinh gì trong trường hợp cần thiết? Đó là:

• Viêm tuyến nước bọt mang tai do vi khuẩn: Nhiều người thắc mắc quai bị uống thuốc kháng sinh gì khi tuyến nước bọt sưng đau do nhiễm khuẩn. Trong trường hợp này, bác sĩ thường chỉ định Amoxicillin kết hợp Acid Clavulanic (ví dụ Augmentin). Ngoài ra, tùy mức độ nhiễm trùng, có thể sử dụng các kháng sinh khác như Cefalexin, Cefuroxime (chẳng hạn Zinnat) hoặc Ceftriaxone.
• Viêm tinh hoàn nghi ngờ do vi khuẩn: Trong trường hợp chưa thể loại trừ nguyên nhân vi khuẩn gây sưng tinh hoàn, bác sĩ có thể kê Ciprofloxacin hoặc phối hợp Amoxicillin với Acid Clavulanic. Thời gian điều trị thường kéo dài từ 7 đến 13 ngày, tùy vào tình trạng viêm và đáp ứng của người bệnh.

4. Trường hợp không dùng kháng sinh, người bị quai bị uống thuốc gì?

Trường hợp không dùng kháng sinh, nhiều người thắc mắc đau quai bị uống thuốc gì để giảm khó chịu. Khi này, điều trị chủ yếu tập trung vào giảm triệu chứng, vì bệnh thường tự khỏi theo thời gian. Đa số trường hợp diễn tiến nhẹ, người bệnh chỉ cảm thấy khó chịu trong vài ngày. 

Người bệnh nên nằm nghỉ tại giường, hạn chế vận động mạnh trong 7–8 ngày đầu, đặc biệt là nam giới, vì đi lại nhiều có thể làm tăng nguy cơ viêm tinh hoàn. Để hạ sốt, giảm đau đầu, đau cơ, người bệnh được khuyến cáo dùng acetaminophen (Tylenol) hoặc ibuprofen (Advil, Motrin). Lưu ý, tuyệt đối không dùng aspirin cho trẻ em.

Nếu quai bị gây biến chứng viêm tụy kèm buồn nôn, nôn nhiều, bác sĩ có thể chỉ định truyền dịch tĩnh mạch và cho người bệnh nhịn ăn, nhịn uống trong vài ngày.

Trường hợp nặng hơn như viêm màng não hoặc viêm não, người bệnh cần truyền dịch, dùng thuốc hạ sốt, giảm đau và có thể phải sử dụng thêm thuốc chống co giật hoặc an thần nhẹ khi cần thiết.

Nhìn chung, người bị quai bị không cần dùng kháng sinh nếu bệnh diễn tiến thông thường do virus. Kháng sinh chỉ được chỉ định khi có dấu hiệu nhiễm trùng vi khuẩn thứ phát như viêm tuyến nước bọt, viêm tinh hoàn do vi khuẩn. Khi đó, bác sĩ sẽ cân nhắc và quyết định quai bị uống thuốc kháng sinh gì dựa trên tình trạng cụ thể của từng bệnh nhân. Vì vậy, người bệnh không nên tự ý dùng kháng sinh mà cần thăm khám để được tư vấn và điều trị đúng cách, tránh biến chứng và kháng thuốc.

Nguồn thông tin tham khảo: Cleveland Clinic