Thai ngôi ngang có nguy hiểm không? Dấu hiệu và mẹo xoay ngôi thai ngang
Thông thường, từ tuần 32–34 của thai kỳ, thai nhi sẽ dần xoay đầu xuống dưới để sẵn sàng cho hành trình chào đời. Tuy nhiên, vẫn có khoảng 1% trường hợp bé nằm ngang trong tử cung thay vì nằm dọc theo trục cơ thể mẹ. Tình trạng này không phổ biến nhưng lại khiến nhiều mẹ bầu lo lắng vì có thể tiềm ẩn những rủi ro trong quá trình chuyển dạ. Vậy thai ngôi ngang có nguy hiểm không? Dấu hiệu nhận biết là gì và mẹ có thể làm gì để hỗ trợ bé xoay về ngôi thuận? Cùng tìm hiểu chi tiết trong nội dung dưới đây để chủ động theo dõi và chăm sóc thai kỳ an toàn hơn.
1. Những dấu hiệu nhận biết thai nhi đang ở ngôi ngang
Thai ngôi ngang (hay còn gọi là ngôi vai, ngôi xiên) là tình trạng thai nhi nằm vắt ngang tử cung, với phần lưng hoặc vai quay xuống dưới cổ tử cung. Mẹ bầu có thể chú ý một số dấu hiệu nhận biết ngôi thai ngang thông qua cảm nhận cơ thể và hình dáng bụng như sau:
- Hình dáng bụng: Bụng mẹ thường có xu hướng bè sang hai bên, nhìn ngang thấy rộng và thấp hơn bình thường.
- Cảm giác vận động: Mẹ có thể cảm nhận được thai nhi co duỗi, đạp sang hai bên mạn sườn thay vì đạp ở phía trên gần lồng ngực.
- Vị trí đầu và mông: Khi sờ nắn, có thể thấy một bên bụng cứng (đầu bé) và bên kia mềm hơn (mông bé).
- Cải thiện nhịp thở: Theo thông tin được đăng tải trên website The Bump, do thai nhi không nằm dọc chiếm không gian phía trên, mẹ có thể cảm thấy dễ thở hơn so với các trường hợp ngôi thuận.
Tuy nhiên, cách chính xác nhất vẫn là thông qua khám thai định kỳ và siêu âm để bác sĩ xác định vị trí của đầu, vai và lưng bé.
2. Mức độ nguy hiểm của tình trạng thai ngôi ngang là gì?
Nhiều mẹ bầu thắc mắc thai ngôi ngang có nguy hiểm không? Theo các chuyên gia y tế, đây được xem là một ngôi thai bất thường và tiềm ẩn rủi ro cho cả mẹ lẫn con nếu không được theo dõi sát sao.
- Đối với thai nhi: Do nằm ngang chắn ngay cổ tử cung, bé không thể lọt qua cổ tử cung để ra ngoài theo phương pháp sinh thường. Nếu xảy ra chuyển dạ, vai bé có thể bị ép vào xương chậu gây chấn thương hoặc ngạt thở.
- Nguy cơ sa dây rốn: Đây là biến chứng nguy hiểm nhất. Khi màng thai vỡ sớm, dây rốn có thể sa xuống trước thai nhi, bị chèn ép dẫn đến cắt đứt nguồn oxy và dưỡng chất, đe dọa trực tiếp đến tính mạng của bé.
- Đối với người mẹ: Ngôi ngang dễ gây vỡ ối sớm, chuyển dạ kéo dài, tăng nguy cơ vỡ tử cung hoặc nhiễm trùng.
Vì những lý do trên, nếu đến gần ngày dự sinh mà bé vẫn nằm ngang, bác sĩ thường chỉ định mổ lấy thai để đảm bảo an toàn. Thông thường, lịch mổ sẽ được sắp xếp vào tuần thứ 38 của thai kỳ.
3. Mẹo xoay ngôi thai ngang giúp bé về vị trí thuận
Dù chẩn đoán thai ngôi ngang sau tuần 36 thường ít khi thay đổi tự nhiên, nhưng trước đó mẹ vẫn có thể áp dụng một số mẹo xoay ngôi thai ngang nhẹ nhàng dưới sự hướng dẫn của bác sĩ:
- Tư thế quỳ bò: Mẹ quỳ bằng cả hai tay và hai đầu gối (như tư thế em bé tập bò), sau đó rướn người lên xuống nhẹ nhàng vài lần mỗi ngày để tạo không gian cho bé xoay đầu.
- Tư thế yoga hỗ trợ: Thực hiện tư thế “chó con mở rộng” (hip inversion) bằng cách quỳ bò rồi hạ dần khuỷu tay và ngực xuống sàn, giữ mông cao hơn bụng trong vài giây kết hợp hít thở đều.
- Vận động nhẹ nhàng: Đi bộ khoảng 20 phút mỗi ngày giúp khung xương chậu chuyển động nhịp nhàng, kích thích thai nhi xoay về ngôi thuận.
- Tránh ngồi khom lưng: Mẹ nên ưu tiên ngồi thẳng lưng, hướng về phía trước và mở rộng chân để khuyến khích đầu bé hướng xuống dưới.
Lưu ý: Mẹ không nên tự ý thực hiện các biện pháp can thiệp mạnh hay xoay thai bằng tay tại nhà. Hãy tuân thủ lịch khám định kỳ để bác sĩ kiểm soát tốt tình trạng thai nhi.
Thai ngôi ngang là tình trạng hiếm gặp nhưng có thể tiềm ẩn nhiều rủi ro nếu không được theo dõi và xử trí kịp thời. Vì vậy, khi băn khoăn thai ngôi ngang có nguy hiểm không, mẹ bầu cần chủ động thăm khám đúng lịch, thực hiện siêu âm theo chỉ định để bác sĩ đánh giá chính xác tư thế thai và đưa ra phương án phù hợp. Việc phát hiện sớm dấu hiệu bất thường và áp dụng các biện pháp hỗ trợ xoay ngôi đúng cách sẽ giúp tăng cơ hội sinh an toàn cho cả mẹ và bé.
