Sảy thai tự nhiên, thai chết lưu và cường giáp

Cường giáp trong thai kỳ nếu không được kiểm soát tốt có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm cho cả mẹ và thai nhi, trong đó đáng lo ngại nhất là sảy thai do cường giáp. Tình trạng rối loạn hormone tuyến giáp làm ảnh hưởng đến sự phát triển và bám dính của thai, khiến nguy cơ mất thai tăng cao, đặc biệt trong những tháng đầu thai kỳ.

1. Mối liên hệ giữa cường giáp và nguy cơ mất thai

Sảy thai và thai chết lưu là những biến cố sản khoa nghiêm trọng, không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất mà còn để lại hậu quả tâm lý nặng nề cho người phụ nữ. Trong số các yếu tố nguy cơ được quan tâm hiện nay, cường giáp ở mẹ ngày càng được chứng minh có mối liên quan chặt chẽ đến nguy cơ sảy thai do cường giáp cũng như thai chết lưu do cường giáp.

Cường giáp là tình trạng tuyến giáp sản xuất quá mức hormone tuyến giáp, thường gặp ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản, phổ biến nhất là do bệnh Graves – một bệnh lý tự miễn. Khi mang thai, nếu cường giáp không được phát hiện và kiểm soát hiệu quả, người mẹ có thể đối mặt với nhiều biến chứng sản khoa nguy hiểm, trong đó có mất thai sớm hoặc thai chết lưu.

2. Nguy cơ thai chết lưu, sảy thai do cường giáp

Một nghiên cứu đoàn hệ quy mô lớn dựa trên dân số Đan Mạch đã phân tích hơn 1 triệu trường hợp mang thai trong giai đoạn từ năm 1997 đến 2008. Dữ liệu được thu thập từ các sổ đăng ký y tế quốc gia, cho phép theo dõi đầy đủ tình trạng thai kỳ cũng như các rối loạn chức năng tuyến giáp của người mẹ.

Phụ nữ mang thai được chia thành ba nhóm:

Nhóm được chẩn đoán và điều trị cường giáp trước hoặc trong thai kỳ.
Nhóm được chẩn đoán cường giáp lần đầu trong vòng 2 năm sau khi mang thai.
Nhóm không có rối loạn chức năng tuyến giáp.

Hai kết cục chính được phân tích bao gồm:

Sảy thai tự nhiên: Chấm dứt thai kỳ trước 22 tuần.
Thai chết lưu: Thai không còn dấu hiệu sống từ tuần thai thứ 22 trở đi.

2.1. Sảy thai do cường giáp

Kết quả nghiên cứu cho thấy, phụ nữ mắc cường giáp trước hoặc trong thai kỳ có nguy cơ sảy thai do cường giáp cao hơn rõ rệt so với những phụ nữ không mắc bệnh. Đáng chú ý, nguy cơ này vẫn tồn tại ngay cả ở những trường hợp đã từng điều trị cường giáp trước khi mang thai, cho thấy việc kiểm soát hormone tuyến giáp chưa tối ưu trong giai đoạn đầu thai kỳ có thể đóng vai trò quyết định.

Ngược lại, ở những phụ nữ chỉ được chẩn đoán cường giáp sau khi thai kỳ kết thúc, nguy cơ sảy thai không tăng đáng kể. Điều này làm giảm khả năng giải thích bằng yếu tố di truyền đơn thuần, đồng thời củng cố vai trò của rối loạn nội tiết trong giai đoạn sớm của thai kỳ.

2.2. Thai chết lưu do cường giáp

Khác với sảy thai sớm, thai chết lưu do cường giáp lại được ghi nhận thường xuyên hơn ở nhóm phụ nữ được chẩn đoán cường giáp lần đầu trong vòng 2 năm sau khi sinh. Phát hiện này gợi ý rằng nhiều trường hợp cường giáp có thể đã tồn tại âm thầm nhưng chưa được phát hiện trong giai đoạn cuối thai kỳ, khiến thai nhi phải tiếp xúc kéo dài với nồng độ hormone tuyến giáp cao.

3. Cơ chế sinh học có thể liên quan

Hormone tuyến giáp giữ vai trò thiết yếu đối với sự phát triển của thai nhi, đặc biệt là não bộ. Trong những tuần đầu của thai kỳ, thai nhi phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn hormone tuyến giáp từ người mẹ. Khi nồng độ hormone này tăng cao kéo dài, có thể dẫn đến:

Rối loạn chức năng bánh nhau.
Ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển của phôi thai.
Gia tăng nguy cơ sảy thai do cường giáp hoặc thai chết lưu do cường giáp

Thai nhi có thể xuất hiện tình trạng cường giáp thứ phát nếu người mẹ có nồng độ hormone tuyến giáp quá cao mà không được chẩn đoán và điều trị kịp thời.

Những dữ liệu trên cung cấp bằng chứng thuyết phục rằng:

Sảy thai tự nhiên thường liên quan đến cường giáp đã được chẩn đoán nhưng chưa được kiểm soát tốt trong giai đoạn sớm của thai kỳ.
Thai chết lưu có thể liên quan đến cường giáp tiềm ẩn hoặc chưa được phát hiện trong thai kỳ, đặc biệt ở giai đoạn muộn.

Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc:

Theo dõi sát chức năng tuyến giáp ở phụ nữ mang thai.
Điều chỉnh điều trị cường giáp kịp thời và phù hợp.
Cân nhắc sàng lọc tuyến giáp cho các đối tượng nguy cơ cao.

Tóm lại, cường giáp là một yếu tố nguy cơ quan trọng đối với cả sảy thai do cường giáp và thai chết lưu do cường giáp. Việc phát hiện sớm và kiểm soát hiệu quả nồng độ hormone tuyến giáp trong suốt thai kỳ đóng vai trò then chốt trong việc giảm thiểu nguy cơ mất thai và bảo vệ sức khỏe cho cả mẹ và thai nhi.