Cần khám và xét nghiệm tiền sản giật ở tuần bao nhiêu của thai kỳ?

Tiền sản giật là một hội chứng rối loạn phức hợp đa cơ quan nguy hiểm, thường biểu hiện qua huyết áp cao và protein niệu. Điều đáng lo ngại là các triệu chứng lâm sàng thường chỉ xuất hiện sau tuần thứ 20 của thai kỳ, lúc này đã quá muộn để phòng ngừa hiệu quả. Chính vì vậy, câu hỏi khám tiền sản giật ở tuần bao nhiêu để có thể can thiệp kịp thời là mối quan tâm hàng đầu của các mẹ bầu nhằm bảo vệ an toàn cho cả mẹ và bé.

1. Vì sao cần khám và xét nghiệm tiền sản giật đúng thời điểm?

Việc xác định đúng thời điểm tầm soát mang tính quyết định đến hiệu quả dự phòng bệnh. Theo các nghiên cứu, sự thiếu hụt chức năng nhau thai, nguyên nhân gốc rễ của tiền sản giật,  thường bắt đầu từ rất sớm.

Nếu chỉ đợi đến khi có triệu chứng mới đi khám, bác sĩ chỉ có thể quản lý biến chứng hoặc chỉ định sinh sớm chứ không thể ngăn chặn bệnh diễn tiến. Ngược lại, việc phát hiện sớm nhóm nguy cơ cao cho phép bác sĩ chỉ định điều trị dự phòng bằng Aspirin liều thấp.

Theo thông tin lưu hành nội bộ của Perkin Elmer, thuốc Aspirin được chứng minh có hiệu quả tốt nhất nếu bắt đầu sử dụng trước 16 tuần thai. Nếu uống trễ hơn thời điểm này, thuốc sẽ không còn giá trị dự phòng vì các tổn thương mạch máu đã hình thành. Do đó, việc xác định chính xác khám tiền sản giật ở tuần bao nhiêu là yếu tố then chốt để liệu trình dự phòng phát huy tác dụng.

2. Khám và xét nghiệm tiền sản giật ở tuần bao nhiêu là phù hợp?

Theo các khuyến cáo chuyên môn, thời điểm vàng để thực hiện sàng lọc tiền sản giật là trong quý I của thai kỳ. Cụ thể, các mẹ bầu nên thực hiện xét nghiệm tiền sản giật ở tuần bao nhiêu? Câu trả lời chính xác là từ tuần thứ 11 đến 13 tuần 6 ngày.

Đây là giai đoạn lý tưởng nhất vì:

• Trùng với lịch khám thai và siêu âm đo độ mờ da gáy, thuận tiện cho thai phụ.
  
• Kết quả sàng lọc ở giai đoạn này giúp phân loại thai phụ vào nhóm nguy cơ cao hoặc thấp. Nếu thuộc nhóm nguy cơ cao, việc điều trị dự phòng có thể bắt đầu ngay từ tuần 12 hoặc 13, đảm bảo nằm trong “cửa sổ vàng” trước 16 tuần để đạt hiệu quả tối ưu.

Ngoài ra, việc tầm soát có thể được thực hiện thêm ở tuần 22 và 32/36 để đánh giá lại nguy cơ và lên kế hoạch theo dõi, nhưng giá trị dự phòng và ngăn ngừa sớm sẽ không cao bằng giai đoạn quý I.

3. Xét nghiệm tiền sản giật bao gồm những gì?

Hiện nay, phương pháp sàng lọc hiệu quả nhất không chỉ dựa trên một chỉ số đơn lẻ mà là sự kết hợp đa phương thức. Vậy một gói xét nghiệm tiền sản giật bao gồm những gì? Quy trình chuẩn tại các bệnh viện lớn thường bao gồm 3 yếu tố chính kết hợp với tiền sử bệnh lý:

3.1.Đo huyết áp động mạch trung bình (MAP)

Kỹ thuật viên sẽ đo huyết áp 2 lần ở cả hai tay cùng lúc để lấy chỉ số trung bình.

3.2. Siêu âm đo chỉ số xung động mạch tử cung (UTPI)

Bác sĩ sử dụng siêu âm Doppler để đo trở kháng dòng chảy trong động mạch tử cung. Nếu chỉ số này tăng cao, chứng tỏ có sự bất thường trong việc dẫn máu nuôi nhau thai.

3.3. Xét nghiệm máu (Chất chỉ báo sinh hóa)

Đo nồng độ PLGF (Yếu tố tăng trưởng nhau thai) trong máu mẹ. Thai phụ có nguy cơ tiền sản giật thường có nồng độ PLGF thấp hơn bình thường.

Khi kết hợp cả 4 yếu tố: Tiền sử bệnh, MAP, UTPI và PLGF, tỷ lệ phát hiện tiền sản giật sớm (trước 32 tuần) có thể lên tới 100% và tiền sản giật sinh non (trước 37 tuần) là 75%.

Tóm lại, khám tiền sản giật ở tuần bao nhiêu không còn là câu hỏi khó nếu mẹ bầu tuân thủ lịch khám thai định kỳ 3 tháng đầu. Thực hiện tầm soát chuyên sâu ở tuần 11 đến 13 tuần 6 ngày là biện pháp văn minh, khoa học nhất để bảo vệ mẹ và bé trước biến chứng nguy hiểm của thai kỳ này.