Cách xoay ngôi thai ngược: Thời điểm và phương pháp an toàn mẹ bầu cần biết

Ngôi ngược (ngôi mông) là tình trạng khiến nhiều mẹ bầu lo lắng, đặc biệt là khi ngày dự sinh đang đến gần. Thay vì đầu thai nhi hướng xuống dưới để chuẩn bị chào đời, thì mông hoặc chân của bé lại nằm ở vị trí cổ tử cung. Lúc này, việc tìm hiểu cách xoay ngôi thai ngược an toàn và hiệu quả là mối quan tâm hàng đầu để tăng cơ hội sinh thường cho mẹ.

1. Khái niệm về ngôi thai ngược

Ngôi ngược là tư thế mà phần mông, chân hoặc cả hai sẽ trình diện trước eo trên khung chậu của mẹ thay vì đầu. Tình trạng này chiếm khoảng 3-4% các ca sinh đủ tháng. Có nhiều lý do dẫn đến tình trạng này như đa ối, thiểu ối, tử cung bất thường hoặc dây rốn ngắn khiến bé khó xoay trở.

2. Khi nào nên thực hiện cách xoay ngôi thai ngược?

Thông thường, thai nhi sẽ tự xoay chuyển về ngôi đầu (ngôi thuận) trong khoảng tuần 32 – 36 của thai kỳ. Tuy nhiên, nếu sau thời gian này bé vẫn chưa chịu quay đầu, mẹ bầu có thể cân nhắc áp dụng các biện pháp can thiệp.

Theo Spinning Babies, nếu thai vẫn là ngôi ngược sau 30-32 tuần, mẹ có thể bắt đầu thực hiện các bài tập tự chăm sóc để tạo không gian cho bé xoay.
Thời điểm thực hiện thủ thuật y khoa: Thủ thuật xoay thai (ECV) thường chỉ được tiến hành tại bệnh viện từ tuần thứ 37 trở đi để đảm bảo an toàn nếu có biến cố cần mổ cấp cứu.

Lưu ý: Không phải trường hợp nào cũng được áp dụng cách xoay ngôi thai ngược. Các bác sĩ thường khuyến cáo không thực hiện nếu mẹ mang đa thai, từng sinh mổ, bị nhau tiền đạo, ra máu bất thường hoặc tử cung có hình dạng bất thường.

3. Các cách xoay ngôi thai ngược an toàn phổ biến

Hiện nay, có hai nhóm phương pháp chính để hỗ trợ thai nhi quay đầu: các bài tập tự nhiên và thủ thuật y khoa.

3.1. Các bài tập và mẹo hỗ trợ tại nhà

Spinning Babies gợi ý một số cách xoay ngôi thai thông qua việc điều chỉnh tư thế mẹ để làm mềm các dây chằng và tạo không gian cho tử cung:

Tư thế dốc ngược (Forward-leaning Inversion): Đây là tư thế giúp tạo khoảng trống ở đoạn dưới tử cung. Mẹ bầu có thể thực hiện 5-7 lần, mỗi lần khoảng 30 giây.
Tư thế nằm nghiêng (Side-lying Release): Giúp thư giãn các cơ vùng chậu, mẹ nên nằm nghiêng ở cả hai bên hông trong vài phút.
Nói chuyện với bé: Một mẹo xoay ngôi thai đơn giản là mẹ hãy trò chuyện, tâm tình với bé, nói cho bé biết mẹ muốn bé xoay đầu như thế nào, kết hợp với âm nhạc hoặc ánh sáng để kích thích bé di chuyển.

3.2. Thủ thuật xoay ngôi thai bằng tay (ECV)

Đây là phương pháp can thiệp y khoa chuyên sâu hay còn gọi là ngoại xoay thai. Với kỹ thuật này, bác sĩ sẽ dùng tay nâng và xoay thai nhi từ bên ngoài thành bụng của mẹ để đưa bé về ngôi thuận. Quy trình này thường bao gồm việc tiêm thuốc làm giãn tử cung để bác sĩ dễ dàng thao tác xoay ngôi thai bằng tay hơn. Tỷ lệ thành công của phương pháp này vào khoảng 50%.

4. Xoay thai ngôi ngược có làm đau hay nguy hiểm không?

Bất kỳ phương pháp can thiệp nào cũng tồn tại những rủi ro nhất định.

Đối với thủ thuật y khoa (ECV): Quá trình xoay thai có thể gây đau hoặc khó chịu cho mẹ. Một số rủi ro hiếm gặp nhưng nghiêm trọng bao gồm nhau bong non, dây rốn bị chèn ép hoặc làm giảm nhịp tim thai. Do đó, thủ thuật này bắt buộc phải thực hiện tại cơ sở y tế có khả năng mổ cấp cứu ngay lập tức.

Đối với các phương pháp dân gian: Các tư thế truyền thống như quỳ gối, chổng mông cao… hiện nay ít được bác sĩ khuyến khích vì không đảm bảo hiệu quả và tiềm ẩn nguy cơ cho thai nhi.

Tóm lại, cách xoay ngôi thai ngược cần được cân nhắc kỹ lưỡng dựa trên sức khỏe của mẹ và bé. Nếu phát hiện thai ngôi ngược ở những tuần cuối, mẹ bầu nên đến các cơ sở uy tín như Hệ thống Y tế Thu Cúc TCI để được bác sĩ thăm khám, đánh giá khung chậu và tư vấn phương án sinh nở an toàn nhất (sinh thường hay sinh mổ) thay vì tự ý áp dụng các biện pháp không rõ nguồn gốc.