Bị u tuyến giáp có uống được thuốc tránh thai không?

U tuyến giáp là bệnh lý nội tiết khá phổ biến, thường gặp ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản. Vì vậy, không ít người băn khoăn u tuyến giáp có uống được thuốc tránh thai không? Liệu việc sử dụng hormone tránh thai có làm khối u phát triển nhanh hơn hay ảnh hưởng đến quá trình điều trị?

1. U tuyến giáp có uống được thuốc tránh thai không?

Người bị u tuyến giáp (cả lành tính và ác tính) vẫn có thể uống thuốc tránh thai, nhưng không nên tự ý sử dụng mà cần được theo dõi y tế phù hợp. Nói cách khác, “u tuyến giáp có uống được thuốc tránh thai không?” thì câu trả lời là có, với điều kiện kiểm soát tốt bệnh tuyến giáp và dùng thuốc đúng cách.

Thực tế lâm sàng cho thấy, bị u tuyến giáp uống thuốc tránh thai được không còn phụ thuộc vào tình trạng chức năng tuyến giáp và loại thuốc tránh thai sử dụng. Thuốc tránh thai, đặc biệt là các loại chứa estrogen, có thể ảnh hưởng gián tiếp đến tuyến giáp thông qua việc làm thay đổi protein vận chuyển hormone tuyến giáp trong máu. Điều này không gây bệnh ngay lập tức nhưng có thể khiến các chỉ số hormone tuyến giáp biến động nhẹ ở một số người.

Mối liên quan giữa việc dùng thuốc tránh thai kéo dài và nguy cơ rối loạn chức năng tuyến giáp, điển hình là suy giáp cũng đã được ghi nhận. Ngoài ra, nếu dùng thuốc tránh thai không phù hợp, quá trình chuyển hóa hormone tuyến giáp có thể bị ảnh hưởng, làm nặng thêm các triệu chứng sẵn có ở người đã mắc bệnh tuyến giáp.

Vì vậy, người có u tuyến giáp vẫn có thể dùng thuốc tránh thai, kể cả u lành hay u ác tính, nhưng cần được bác sĩ đánh giá trước khi sử dụng. Thông thường, bác sĩ sẽ theo dõi chức năng tuyến giáp sau khoảng 4-6 tuần kể từ khi bắt đầu thuốc để kịp thời điều chỉnh nếu có thay đổi.

Khi dùng đúng chỉ định, thuốc tránh thai vẫn mang lại nhiều lợi ích như điều hòa kinh nguyệt, giảm đau bụng kinh, ổn định nội tiết và hạn chế một số bệnh phụ khoa. Với người mắc u tuyến giáp, việc kiểm soát nội tiết ổn định còn giúp hạn chế nguy cơ rối loạn hormone và các biến chứng liên quan.

2. Thuốc tránh thai có làm u tuyến giáp phát triển không?

Thuốc tránh thai đường uống thường chứa estrogen hoặc phối hợp estrogen và progesterone. Các hormone này có thể làm thay đổi sự cân bằng hormone tuyến giáp trong cơ thể, nhưng chủ yếu là ảnh hưởng đến cách hormone hoạt động chứ không trực tiếp làm tuyến giáp to lên.

Cụ thể, estrogen trong thuốc tránh thai làm tăng lượng protein gắn với hormone tuyến giáp trong máu. Khi hormone tuyến giáp gắn nhiều với protein hơn, lượng hormone tuyến giáp tự do (đặc biệt là T4 tự do) sẽ giảm xuống, khiến hiệu quả hoạt động sinh học của hormone bị suy giảm. Vì vậy, ở những người đang điều trị suy giáp, khi bắt đầu dùng thuốc tránh thai có thể cần tăng liều thuốc tuyến giáp để duy trì nồng độ TSH ổn định. Ngược lại, nếu ngừng thuốc tránh thai chứa estrogen, liều hormone tuyến giáp có thể phải giảm xuống.

Việc sử dụng thuốc tránh thai có thể làm bộc lộ hoặc ảnh hưởng rõ hơn đến những người vốn đã có bệnh lý tuyến giáp tiềm ẩn. Nồng độ globulin gắn thyroxin thường bắt đầu tăng sau khoảng 2 tuần dùng thuốc và mức hormone tuyến giáp sẽ ổn định sau khoảng 4-8 tuần.

Đối với phụ nữ mang thai hoặc người bị suy giáp đang điều trị bằng hormone tuyến giáp, nhu cầu hormone thường tăng lên và cần điều chỉnh liều để giữ TSH trong giới hạn bình thường.

Tóm lại, thuốc tránh thai nội tiết tố có thể tác động đến chức năng tuyến giáp, đặc biệt khi dùng lâu dài, làm tăng nguy cơ suy giáp. Tuy nhiên, hiện chưa có bằng chứng rõ ràng cho thấy thuốc tránh thai làm u tuyến giáp lành tính phát triển nhanh hơn. Dù vậy, nếu đang có bệnh lý tuyến giáp hoặc u tuyến giáp, việc sử dụng thuốc tránh thai vẫn nên được theo dõi định kỳ để đảm bảo an toàn

3. Nên chọn loại thuốc tránh thai nào nếu bị u tuyến giáp?

Đối với người có u tuyến giáp, nên ưu tiên biện pháp tránh thai chỉ chứa progestin như viên tránh thai progestin-only (mini-pill), que cấy tránh thai hoặc vòng tránh thai nội tiết chứa levonorgestrel. Những phương pháp này không chứa estrogen, do đó ít ảnh hưởng đến chuyển hóa và xét nghiệm hormone tuyến giáp hơn, được xem là lựa chọn an toàn hơn trong nhiều trường hợp.

Ngoài ra, nếu muốn tránh hoàn toàn tác động của hormone, người bệnh có thể lựa chọn các biện pháp tránh thai không nội tiết như bao cao su hoặc vòng tránh thai bằng đồng. Các phương pháp này không ảnh hưởng đến chức năng tuyến giáp và phù hợp với những người lo ngại sự thay đổi nội tiết trong cơ thể.

Tóm lại, người bị u tuyến giáp vẫn có thể sử dụng thuốc tránh thai, nhưng nên ưu tiên các biện pháp chỉ chứa progestin hoặc không hormone, đồng thời trao đổi với bác sĩ chuyên khoa để được tư vấn cụ thể và theo dõi chức năng tuyến giáp định kỳ trong quá trình sử dụng.

4. Những trường hợp u tuyến giáp cần thận trọng hoặc không nên sử dụng thuốc tránh thai

Nếu bạn có u tuyến giáp kèm theo cường giáp hoặc suy giáp chưa được kiểm soát tốt, việc sử dụng thuốc tránh thai chứa estrogen cần thận trọng và nên có chỉ định của bác sĩ. Vì estrogen có thể làm thay đổi các chỉ số hormone trong xét nghiệm, khiến việc đánh giá chức năng tuyến giáp khó chính xác hơn, đồng thời nếu chức năng tuyến giáp đang bất ổn, những thay đổi này có thể làm bệnh phức tạp hơn. Bác sĩ có thể yêu cầu xét nghiệm định kỳ sau khi bắt đầu thuốc tránh thai để theo dõi nồng độ hormone giáp và điều chỉnh điều trị nếu cần.

Trong trường hợp u tuyến giáp lớn gây chèn ép, đau, khó nuốt hoặc kèm theo rối loạn chức năng, việc tự ý bắt đầu thuốc tránh thai không phải là lựa chọn tối ưu mà bạn nên cân nhắc. Thuốc tránh thai, dù không trực tiếp làm u giáp to lên, nhưng do estrogen có thể tác động nhẹ đến sự cân bằng hormone và protein gắn hormone, nên bác sĩ có thể ưu tiên biện pháp tránh thai không hormone hoặc theo dõi chặt chẽ hơn nếu quyết định sử dụng thuốc tránh thai nội tiết. Điều này giúp tránh làm thay đổi các xét nghiệm và tạo thêm khó khăn trong theo dõi sự tiến triển của u tuyến giáp.

Ngoài ảnh hưởng đến hormone tuyến giáp, các thuốc tránh thai kết hợp estrogen–progestin còn được chứng minh làm tăng nguy cơ viêm tắc tĩnh mạch và huyết khối so với không dùng hormone, nhất là ở những người có yếu tố nguy cơ tim mạch kèm theo. Điều này có thể làm tình trạng bệnh tổng thể của người có rối loạn nội tiết phức tạp hơn nếu không được theo dõi đúng mức. 

Tóm lại, u tuyến giáp là bệnh lý cần được theo dõi và quản lý lâu dài, trong đó việc dùng thuốc hay lựa chọn biện pháp tránh thai cũng cần cân nhắc kỹ. Với thắc mắc “u tuyến giáp có uống được thuốc tránh thai không?”, câu trả lời không hoàn toàn giống nhau cho mọi trường hợp mà phụ thuộc vào loại u, chức năng tuyến giáp và tình trạng sức khỏe tổng thể của người bệnh. Vì vậy, để đảm bảo an toàn và tránh ảnh hưởng đến nội tiết cũng như tiến triển của bệnh, người mắc u tuyến giáp nên thăm khám bác sĩ chuyên khoa và tư vấn cụ thể trước khi sử dụng thuốc tránh thai.