Bị buồng trứng đa nang có rụng trứng không?

Hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS) là một rối loạn nội tiết thường gặp, ảnh hưởng đến khoảng 5 – 10% phụ nữ trong độ tuổi sinh sản. Tình trạng này gây kinh nguyệt không đều, rối loạn chuyển hóa và tác động trực tiếp đến chức năng sinh sản. Vì vậy, nhiều chị em băn khoăn liệu buồng trứng đa nang có rụng trứng không và cơ hội mang thai tự nhiên trong trường hợp này có bị suy giảm hay không?

1. Bị buồng trứng đa nang có rụng trứng không?

Hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS) là một rối loạn nội tiết thường gặp ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản, hình thành do sự mất cân bằng hormone sinh dục. Tình trạng này chủ yếu tác động đến buồng trứng – cơ quan đảm nhiệm chức năng sản xuất và phóng noãn – nhưng đồng thời cũng có thể ảnh hưởng đến nhiều hệ cơ quan khác trong cơ thể.

Khi không được kiểm soát, PCOS có nguy cơ dẫn đến các biến chứng chuyển hóa và sinh sản lâu dài. Chính vì vậy, nhiều người đặt câu hỏi buồng trứng đa nang có rụng trứng không, hay buồng trứng đa nang có rụng trứng đều đặn như chu kỳ sinh lý bình thường hay không.

Phụ nữ mắc hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS) vẫn có thể phóng noãn, nhưng quá trình này thường diễn ra không đều theo chu kỳ sinh lý bình thường. Hậu quả là chu kỳ kinh nguyệt trở nên thất thường, kinh thưa hoặc thậm chí vô kinh, đồng thời làm giảm khả năng thụ thai tự nhiên. Vì vậy, có thể nói buồng trứng đa nang vẫn có khả năng rụng trứng, nhưng thường rụng không đều hoặc không rụng trứng trong nhiều chu kỳ.

2. Vì sao bị buồng trứng đa nang gây khó rụng trứng? Cơ chế bị buồng trứng đa nang ảnh hưởng đến rụng trứng?

Ở phụ nữ mắc hội chứng buồng trứng đa nang, quá trình phóng noãn thường bị rối loạn do nhiều cơ chế nội tiết và chuyển hóa khác nhau. Điều này khiến nhiều người băn khoăn bị đa nang buồng trứng thì trứng có rụng không. Trên thực tế, trứng vẫn có thể rụng nhưng tần suất không đều, thậm chí có những chu kỳ hoàn toàn không xảy ra rụng trứng. Các nguyên nhân chính gồm.

2.1. Kháng insulin

Đề kháng insulin làm giảm đáp ứng của tế bào với insulin, dẫn đến tăng insulin máu và rối loạn chuyển hóa glucose. Ở phụ nữ PCOS, tình trạng này không chỉ làm tăng nguy cơ đái tháo đường type 2, sạm da do tăng sắc tố mà còn tác động trực tiếp đến chức năng buồng trứng, cản trở sự trưởng thành của nang noãn và quá trình rụng trứng.

2.2. Dư thừa androgen

Nồng độ androgen tăng cao là đặc điểm điển hình của PCOS. Cường androgen làm gián đoạn sự phát triển bình thường của nang trứng, gây vô phóng noãn hoặc phóng noãn không đều. Đồng thời, tình trạng này còn liên quan đến biểu hiện lâm sàng như rậm lông, mụn trứng cá và rối loạn kinh nguyệt.

2.3. Mất cân bằng nội tiết

Buồng trứng không chỉ tạo noãn mà còn sản xuất các hormone sinh dục điều hòa chu kỳ kinh. Khi phóng noãn bị rối loạn, sự cân bằng giữa estrogen, progesterone và các hormone hướng sinh dục (FSH, LH) cũng bị ảnh hưởng, làm chu kỳ kinh nguyệt kéo dài, thưa hoặc vô kinh.

2.4. Nang noãn không đạt kích thước trưởng thành

Ở chu kỳ bình thường, một nang vượt trội sẽ phát triển đến khoảng 18 – 24 mm trước khi rụng. Tuy nhiên, ở phụ nữ buồng trứng đa nang, siêu âm thường ghi nhận ≥ 20 nang nhỏ kích thước 2 – 9 mm và/hoặc thể tích buồng trứng > 10 mL. Các nang này phát triển dở dang, không có nang nào đủ điều kiện trở thành nang vượt trội để phóng noãn, dẫn đến chu kỳ bị gián đoạn.

3. Những dấu hiệu cho thấy không rụng trứng khi bị buồng trứng đa nang

Phụ nữ mắc PCOS thường bị rối loạn điều hòa nội tiết với tình trạng tăng androgen, tăng LH và kháng insulin, từ đó gây rối loạn phóng noãn và chu kỳ kinh nguyệt. Khi đó, nhiều chị em lo lắng buồng trứng đa nang có rụng trứng không. Thực tế, quá trình rụng trứng có thể thưa, gián đoạn hoặc thậm chí ngừng hẳn ở một số chu kỳ. Các dấu hiệu gợi ý tình trạng không rụng trứng gồm:

• Chu kỳ kinh nguyệt bất thường: Kinh thưa, vô kinh, rong kinh hoặc cường kinh đều có thể liên quan đến rối loạn phóng noãn.
• Khó thụ thai: Do buồng trứng không phóng noãn tự nhiên đều đặn, khả năng mang thai giảm. Một số trường hợp nhẹ vẫn có thể thụ thai tự nhiên nhưng nếu sau 12 tháng chưa có thai, nên thăm khám chuyên khoa hiếm muộn.
• Đau hoặc khó chịu vùng chậu: Cảm giác đau âm ỉ vùng bụng dưới, tương tự đau bụng kinh, đôi khi lan ra lưng dưới.
• Không có dịch nhầy cổ tử cung giữa chu kỳ: Thiếu dịch tiết âm đạo dạng lòng trắng trứng (dấu hiệu thường gặp quanh thời điểm rụng trứng) có thể cho thấy chu kỳ không xảy ra phóng noãn.

4. Bị buồng trứng đa nang có mang thai tự nhiên được không?

Phụ nữ mắc hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS) không chỉ gặp tình trạng rối loạn rụng trứng mà còn suy giảm khả năng thụ thai tự nhiên. Thống kê cho thấy khoảng 80% các cặp vợ chồng có thể thụ thai sau 6 tháng quan hệ đều đặn, tuy nhiên tỷ lệ này giảm đáng kể khi người vợ mắc PCOS. Ước tính có khoảng 4 – 20% phụ nữ bị đa nang buồng trứng gặp khó khăn trong việc mang thai tự nhiên, cho thấy khả năng thụ thai vẫn có nhưng không cao và phụ thuộc vào mức độ rối loạn nội tiết cũng như tình trạng rụng trứng ở từng trường hợp.

Hội chứng buồng trứng đa nang không chỉ tác động đến chức năng sinh sản mà còn ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe chuyển hóa và tâm lý của người phụ nữ. Dù chưa có phương pháp điều trị triệt để, việc phát hiện sớm và kiểm soát tốt triệu chứng có thể giúp cải thiện khả năng phóng noãn, giảm biến chứng và nâng cao chất lượng sống. Vì vậy, với thắc mắc buồng trứng đa nang có rụng trứng không, câu trả lời là vẫn có thể xảy ra rụng trứng, nhưng thường không đều và cần được theo dõi, can thiệp y khoa khi cần thiết để bảo vệ khả năng sinh sản.