Mất răng số 6 hàm trên và dưới có sao không?
Răng số 6 là chiếc răng hàm lớn đầu tiên mọc vĩnh viễn trên cung hàm, đảm nhiệm chức năng ăn nhai chính trong suốt cuộc đời. Do mọc sớm và phải chịu lực nhai lớn, răng này rất dễ bị sâu, vỡ, phải nhổ bỏ. Nhiều người sau khi mất răng số 6 vẫn có thể ăn uống tạm thời nên thường chủ quan, không điều trị ngay. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), mất răng hàm lớn nếu không được xử trí kịp thời có thể gây ra hàng loạt thay đổi bất lợi cho sức khỏe răng miệng và sức khỏe toàn thân, ngay cả khi chỉ mất một răng.
1. Vai trò đặc biệt của răng số 6 trong cung hàm
Răng số 6 là răng hàm lớn thứ nhất, thường mọc ở cả hàm trên và hàm dưới khi trẻ khoảng 6 tuổi. Theo tài liệu chuyên môn của National Health Service (NHS – Anh), đây là răng giữ vai trò “neo khớp cắn”, giúp duy trì chiều cao tầng mặt và phân bổ lực nhai đều hai bên hàm.
Khác với các răng cửa chủ yếu tham gia cắn xé, răng số 6 chịu trách nhiệm nghiền nát thức ăn. Khi răng này hoạt động bình thường, hệ thống răng miệng vận hành ổn định. Ngược lại, nếu răng số 6 bị mất, sự cân bằng đó sẽ bị phá vỡ, dẫn đến nhiều rối loạn về lâu dài.
2. Mất răng số 6 có sao không
2.1. Hậu quả của mất răng số 6 sớm và để lâu năm
Nhiều người thắc mắc mất răng số 6 có ảnh hưởng gì không khi vẫn còn các răng hàm khác. Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), mất răng hàm lớn làm giảm đáng kể hiệu quả nhai, khiến thức ăn không được nghiền kỹ trước khi đưa xuống dạ dày, từ đó ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa.
Không chỉ vậy, các nghiên cứu đăng trên Thư viện Y học Quốc gia Hoa Kỳ (NIH) cho thấy, khi răng số 6 bị mất, răng số 7 có xu hướng nghiêng về phía khoảng trống, còn răng đối diện có thể trồi xuống. Sự xô lệch này làm sai khớp cắn và tăng nguy cơ đau khớp thái dương – hàm, một rối loạn đã được WHO ghi nhận là khá phổ biến ở người trưởng thành.
Theo Hiệp hội Nha khoa Hoa Kỳ (ADA), khoảng trống mất răng là yếu tố nguy cơ cao gây kẹt thức ăn, sâu răng và viêm nha chu cho các răng bên cạnh.
Lực nhai dồn nhiều hơn lên các răng còn lại cũng khiến chúng dễ bị mòn, nứt hoặc lung lay sớm. Nếu tình trạng này kéo dài, người bệnh có thể phải đối mặt với nguy cơ mất thêm nhiều răng khác.
Một trong những hậu quả nữa của mất răng số 6 là tiêu xương ổ răng. Khi không còn răng, vùng xương bên dưới không được kích thích bởi lực nhai sẽ dần tiêu biến. Bộ Y tế Việt Nam, trong các tài liệu hướng dẫn chăm sóc răng miệng cộng đồng, khẳng định rằng tiêu xương diễn ra mạnh nhất trong 12 – 24 tháng đầu sau khi mất răng.
Với những trường hợp mất răng số 6 lâu năm, tiêu xương không chỉ làm giảm thể tích xương hàm mà còn ảnh hưởng đến thẩm mỹ khuôn mặt, khiến má hóp, gương mặt trông già hơn so với tuổi thật.
2.2. Mất răng số 6 ở hàm trên và hàm dưới có gì khác biệt?
Với mất răng số 6 hàm trên có sao không, vấn đề đáng lo ngại là sự thay đổi của xoang hàm. Theo các tài liệu giải phẫu học được NIH công bố, xoang hàm trên có xu hướng mở rộng xuống dưới khi răng hàm bị mất lâu ngày.
Trong khi đó, với mất răng số 6 hàm dưới có sao không, các hướng dẫn chuyên môn của Bộ Y tế Việt Nam cho thấy xương hàm dưới thường tiêu nhanh và rõ hơn, do mật độ xương khác biệt.
3. Mất răng số 6 phải làm sao để hạn chế biến chứng?
Theo khuyến cáo của ADA, răng hàm lớn cần được phục hình nhằm khôi phục chức năng nhai và ngăn chặn các biến chứng khác.
Bước đầu tiên là thăm khám để đánh giá tình trạng xương hàm, răng kế cận và khớp cắn tổng thể. Các tài liệu chuyên môn trong chiến lược chăm sóc sức khỏe răng miệng do Bộ Y tế Việt Nam ban hành đều nhấn mạnh vai trò của chẩn đoán toàn diện trước khi điều trị.
Trong trường hợp răng mới mất, xương hàm chưa tiêu nhiều, việc phục hình thường thuận lợi hơn. Ngược lại, trường hợp răng đã mất lâu năm, người bệnh có thể cần thêm các can thiệp hỗ trợ để đảm bảo hiệu quả lâu dài. NHS cũng khuyến cáo không nên trì hoãn điều trị vì càng để lâu, mức độ can thiệp càng phức tạp.
Có thể thấy, mất răng số 6 không đơn thuần là thiếu đi một chiếc răng hàm, mà là khởi đầu của nhiều thay đổi bất lợi cho toàn bộ sức khỏe răng miệng và sức khỏe toàn thân. Các bằng chứng từ WHO, CDC cũng như hướng dẫn của Bộ Y tế Việt Nam đều cho thấy xử trí sớm đóng vai trò then chốt trong việc bảo tồn xương hàm và duy trì chất lượng sống. Chủ động thăm khám và điều trị đúng thời điểm chính là cách tốt nhất để hạn chế biến chứng và bảo vệ sức khỏe răng miệng lâu dài.
