Làm sao để biết răng khôn mọc thẳng hay lệch?

Răng khôn là những chiếc răng mọc muộn và có tỷ lệ mọc sai hướng cao, khiến nhiều người lo lắng không biết răng của mình đang mọc thẳng hay lệch. Trên thực tế, NHS – Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh cho biết, không phải tất cả răng khôn đều gây đau, nhưng nhiều trường hợp mọc lệch lại diễn tiến âm thầm và chỉ được phát hiện khi đã xảy ra biến chứng. Chính vì vậy, tìm hiểu làm sao để biết răng khôn mọc thẳng hay lệch là cần thiết để mỗi người chủ động theo dõi tình trạng răng miệng của mình.

1. Những hướng mọc của răng khôn và yếu tố tác động

1.1. Răng khôn có thể có những hướng mọc nào?

1.1.1. Răng khôn mọc thẳng

Răng khôn mọc thẳng là tình trạng răng trồi lên theo phương gần như vuông góc với xương hàm, tương tự các răng hàm khác. Trong những trường hợp này, thân răng nằm đúng vị trí trên cung hàm và có khả năng tham gia ăn nhai.

Dưới góc độ chuyên môn, ADA – Hiệp hội Nha khoa Hoa Kỳ đánh giá rằng, răng khôn mọc thẳng nếu được vệ sinh tốt có thể tồn tại lâu dài mà không gây biến chứng nghiêm trọng. Tuy nhiên, tỷ lệ này không cao, đặc biệt ở người có cung hàm hẹp – điều cũng được Bộ Y tế Việt Nam đề cập trong các tài liệu truyền thông về chăm sóc răng miệng cộng đồng.

1.1.2. Răng khôn mọc lệch, mọc ngầm

Phổ biến hơn cả là tình trạng răng khôn mọc lệch. Răng có thể nghiêng về phía răng số 7, nghiêng ra má hoặc nghiêng vào lưỡi. Đặc biệt, nhiều người gặp phải tình trạng răng khôn mọc lệch 90 độ, tức là thân răng nằm song song với xương hàm, gần như không thể mọc lên bình thường mà mọc ngầm dưới nướu.

Theo dữ liệu y khoa được tổng hợp trên MedlinePlus – Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ, những dạng mọc này làm tăng nguy cơ viêm quanh thân răng, sâu răng kế cận và thậm chí ảnh hưởng đến cấu trúc xương hàm. Đây cũng là lý do Bộ Y tế Việt Nam khuyến cáo người dân không nên chủ quan khi răng khôn bắt đầu mọc.

1.2. Yếu tố tác động đến hướng mọc của răng khôn

Hướng mọc của răng khôn chịu tác động bởi nhiều yếu tố khác nhau. Các chuyên gia thuộc hệ thống NHS Anh nhận định rằng, kích thước xương hàm, di truyền, thói quen ăn nhai và thời điểm mọc răng đều đóng vai trò quan trọng. Các tài liệu nha khoa chính thống của Bộ Y tế Việt Nam cũng chỉ ra rằng người có cung hàm nhỏ thường có nguy cơ răng khôn mọc lệch cao hơn.

2. Dấu hiệu nhận biết răng khôn mọc thẳng hay lệch

2.1. Làm sao để biết răng khôn mọc thẳng hay lệch?

2.1.1. Nhận biết qua cảm giác và triệu chứng trong khoang miệng

Câu trả lời đầu tiên của câu hỏi về hướng mọc răng khôn là lắng nghe chính cơ thể mình. 

Khi đề cập đến triệu chứng lâm sàng, Mayo Clinic cho rằng, răng khôn mọc thẳng thường chỉ gây cảm giác căng nhẹ ở lợi trong vài ngày rồi nhanh chóng ổn định.

Ngược lại, nếu răng khôn mọc lệch, người bệnh có thể cảm thấy đau âm ỉ kéo dài, sưng lợi, hôi miệng hoặc khó há miệng. Đặc biệt, cảm giác đau lan lên tai hoặc thái dương thường liên quan đến những trường hợp mọc lệch phức tạp, trong đó có mọc lệch 90 độ hay mọc ngầm – Hướng mọc nguy hiểm nhất như MedlinePlus đã nhấn mạnh.

2.1.2. Quan sát vị trí răng khôn khi đã nhú lên khỏi lợi

Trong nhiều trường hợp, răng khôn mọc một phần và có thể quan sát được bằng mắt thường. Đây cũng là cách đơn giản giúp giải đáp thắc mắc về hướng mọc của răng khôn.

Theo hướng dẫn của NHS, nếu bạn thấy mặt nhai của răng khôn hướng thẳng lên trên và song song với các răng khác, khả năng cao răng mọc thẳng. Ngược lại, nếu răng nghiêng hẳn về phía răng số 7 hoặc chỉ lộ một phần nhỏ, đó là dấu hiệu điển hình của răng khôn mọc lệch – thông tin này cũng trùng khớp với các tài liệu chuyên môn do Bộ Y tế Việt Nam công bố.

2.1.3. Chụp X-quang – cách chính xác nhất để biết răng khôn mọc thẳng hay lệch

Dù các dấu hiệu lâm sàng có thể gợi ý, trong hướng dẫn chuyên môn, Hiệp hội Nha khoa Hoa Kỳ xác định, phương pháp chính xác nhất để xác định hướng mọc của răng khôn vẫn là chụp X-quang.

Hình ảnh X-quang cho phép bác sĩ đánh giá hướng mọc, độ nghiêng và mối liên quan của răng khôn với răng kế cận cũng như dây thần kinh hàm dưới. Bộ Y tế Việt Nam cũng khẳng định chụp X-quang là tiêu chuẩn bắt buộc trước khi đưa ra chỉ định theo dõi hay nhổ răng khôn.

2.2. Làm sao để biết răng khôn mọc thẳng hay lệch? – Vì sao không nên tự phán đoán

Nhiều người chủ quan cho rằng chỉ cần không đau là răng khôn mọc thẳng. Tuy nhiên, nhiều bài viết giáo dục sức khỏe trên website của Mayo Clinic đã cảnh báo, không ít trường hợp răng khôn mọc lệch không có bất kỳ triệu chứng nào trong giai đoạn đầu. Trì hoãn thăm khám có thể khiến tình trạng trở nên nghiêm trọng hơn. Quan điểm này tương đồng với các khuyến cáo được công bố trong tài liệu sức khỏe cộng đồng của Bộ Y tế Việt Nam về việc không nên chủ quan khi răng khôn mới mọc.Tóm lại, làm sao để biết răng khôn mọc thẳng hay lệch không chỉ dựa vào cảm giác đau hay không đau mà cần kết hợp giữa quan sát lâm sàng và chẩn đoán hình ảnh. Răng khôn mọc thẳng có thể không gây nguy hiểm, nhưng răng khôn mọc lệch, đặc biệt là răng khôn mọc lệch 90 độ, tiềm ẩn nhiều rủi ro cho sức khỏe răng miệng nếu không được phát hiện sớm. Các tổ chức uy tín như NHS Anh, Mayo Clinic và những khuyến cáo chính thức từ Bộ Y tế Việt Nam đều nhấn mạnh tầm quan trọng của việc kiểm tra răng khôn định kỳ. Chủ động thăm khám sẽ giúp bạn trả lời chính xác câu hỏi làm sao để biết răng khôn mọc thẳng hay lệch, từ đó có hướng xử trí phù hợp và an toàn nhất cho sức khỏe lâu dài.