Xét nghiệm máu có phát hiện nhiễm trùng máu không?
Nhiễm trùng máu là một trong những phản ứng miễn dịch lớn nhất của cả cơ thể đối với sự hiện diện của vi khuẩn xâm nhập vào máu. Đây được xem là một tình trạng bệnh cấp cứu vì thường dẫn đến suy tạng rất nhanh chóng, có tỷ lệ tử vong rất cao. Những triệu chứng của nhiễm trùng máu đôi khi khó phát hiện sớm và có thể bị nhầm lẫn với các bệnh lý khác. Chính vì vậy, có kiến thức đầy đủ và kịp thời để điều trị là chìa khóa tăng cơ hội sống sót cho bệnh nhân sau nhiễm trùng máu.
1. Tầm quan trọng của xét nghiệm máu trong việc phát hiện nhiễm trùng máu
Nhiễm trùng máu là bệnh lý nguy hiểm, diễn tiến nhanh và có tỷ lệ tử vong cao. Vì vậy, việc phát hiện sớm đóng vai trò quyết định trong hiệu quả điều trị. Trong đó, xét nghiệm máu có phát hiện nhiễm trùng máu không là câu hỏi được nhiều người quan tâm và câu trả lời là CÓ.
Xét nghiệm máu giúp bác sĩ nhận biết tình trạng nhiễm trùng thông qua các chỉ số viêm, cấy máu tìm vi khuẩn, đánh giá chức năng gan thận, CRP, procalcitonin… Nhờ đó, bác sĩ có thể xác định nguyên nhân gây bệnh, mức độ nhiễm trùng và lựa chọn phác đồ điều trị phù hợp.
Việc xét nghiệm máu còn giúp định hướng sử dụng kháng sinh đúng loại, đúng liều, tránh điều trị sai gây biến chứng nặng. Nếu được chẩn đoán và can thiệp kịp thời, người bệnh sẽ giảm nguy cơ suy đa tạng, sốc nhiễm khuẩn và tử vong.
2. Các xét nghiệm máu phổ biến trong chẩn đoán nhiễm trùng máu
Khi nghi ngờ nhiễm trùng máu, bác sĩ sẽ chỉ định một số xét nghiệm chuyên sâu. Điều này giúp giải đáp rõ xét nghiệm máu có biết bị nhiễm trùng máu không và hỗ trợ xây dựng phác đồ điều trị phù hợp. Các xét nghiệm phổ biến bao gồm:
- Công thức máu toàn phần (CBC): Đo số lượng hồng cầu, bạch cầu và tiểu cầu. Bạch cầu tăng cao thường là dấu hiệu cơ thể đang chống lại nhiễm trùng.
- CRP (Protein phản ứng C): Chỉ số này tăng khi cơ thể có viêm hoặc nhiễm trùng, giúp đánh giá mức độ nặng của bệnh.
- Tốc độ lắng máu (ESR): Xét nghiệm đo tốc độ lắng của hồng cầu, chỉ số cao cho thấy có phản ứng viêm trong cơ thể.
- Nuôi cấy máu: Lấy mẫu máu để tìm vi khuẩn hoặc nấm gây bệnh, từ đó xác định chính xác tác nhân gây nhiễm trùng.
- Xét nghiệm kháng thể: Phát hiện các kháng thể do hệ miễn dịch tạo ra khi cơ thể bị nhiễm trùng.
Những xét nghiệm trên giúp bác sĩ chẩn đoán chính xác, theo dõi diễn tiến bệnh và lựa chọn phương pháp điều trị hiệu quả cho người bệnh.
3. Xét nghiệm máu có thể hoàn toàn xác định nhiễm trùng máu không? Cần kết hợp các biện pháp nào khác?
Xét nghiệm máu có phát hiện nhiễm trùng máu không là CÓ nhưng không thể khẳng định hoàn toàn trong mọi trường hợp. Lý do là ở giai đoạn sớm, đặc biệt với nhiễm virus hoặc nhiễm trùng nhẹ, các chỉ số máu có thể chưa thay đổi rõ rệt. Ngoài ra, cấy máu đôi khi âm tính dù người bệnh vẫn đang nhiễm trùng.
Vậy nhiễm trùng máu cần xét nghiệm gì thêm? Bác sĩ thường kết hợp xét nghiệm máu với triệu chứng lâm sàng và các xét nghiệm chuyên sâu khác như: xét nghiệm đờm, mủ, nước tiểu…. Khi kết quả cấy máu và cấy bệnh phẩm cùng dương tính với một tác nhân, độ chính xác chẩn đoán sẽ cao hơn.
4. Khi nào nên thực hiện xét nghiệm máu để kiểm tra nhiễm trùng máu?
Xét nghiệm máu cần được thực hiện ngay khi người bệnh có dấu hiệu nghi ngờ nhiễm trùng toàn thân, vì nhiễm trùng máu diễn tiến nhanh và có thể gây sốc, suy đa tạng, tử vong nếu chậm trễ. Cụ thể, nên đi xét nghiệm khi xuất hiện các biểu hiện sau:
- Sốt cao > 38°C hoặc hạ thân nhiệt bất thường
- Ớn lạnh, rét run, vã mồ hôi
- Thở nhanh, khó thở
- Đau nhức toàn thân, mệt mỏi dữ dội
- Tim đập nhanh, huyết áp tụt – dấu hiệu cảnh báo sốc nhiễm khuẩn
- Da nhợt nhạt, tím tái
- Rối loạn ý thức: lơ mơ, li bì, kích thích hoặc hôn mê
- Gan (± lách) to, ấn tức
Như vậy, với câu hỏi xét nghiệm máu có phát hiện nhiễm trùng máu không, câu trả lời là CÓ, nó giúp phát hiện sớm các dấu hiệu viêm, tìm tác nhân gây bệnh và đánh giá mức độ tổn thương cơ quan. Tuy nhiên, trong một số trường hợp giai đoạn sớm, xét nghiệm máu chưa phản ánh đầy đủ tình trạng nhiễm trùng máu, nên bác sĩ phải kết hợp lâm sàng và các xét nghiệm chuyên sâu khác để chẩn đoán chính xác và xử trí kịp thời.
