Virus RSV có lây cho người lớn không?

Virus RSV thường được biết đến là nguyên nhân gây bệnh hô hấp ở trẻ nhỏ, nhưng thực tế người trưởng thành cũng có thể nhiễm và trở thành nguồn lây trong cộng đồng. Điều này khiến nhiều người đặt ra câu hỏi virus RSV có lây cho người lớn không và mức độ ảnh hưởng như thế nào? Việc hiểu rõ con đường lây truyền, triệu chứng và cách phòng ngừa sẽ giúp mỗi gia đình chủ động bảo vệ sức khỏe, đặc biệt khi sống trong môi trường đông người hoặc có thành viên thuộc nhóm nguy cơ cao.

1. Virus RSV có lây cho người lớn không?

Nhiều người thường nghĩ virus RSV chỉ lây nhiễm và gây bệnh ở trẻ nhỏ. Tuy nhiên, virus này có thể lây nhiễm ở mọi lứa tuổi, bao gồm cả người lớn. Vì vậy, virus RSV có lây cho người lớn không thì câu trả lời là CÓ và khả năng lây lan trong cộng đồng là khá cao, đặc biệt ở môi trường đông người.

RSV lây truyền chủ yếu qua giọt bắn đường hô hấp khi ho, hắt hơi, nói chuyện hoặc qua tiếp xúc tay – miệng – mũi với bề mặt có chứa virus. Người lớn khỏe mạnh khi nhiễm RSV thường chỉ có biểu hiện nhẹ nên dễ chủ quan, vẫn đi làm và sinh hoạt bình thường, vô tình làm tăng nguy cơ lây nhiễm cho người xung quanh, nhất là trẻ nhỏ và người cao tuổi.

Vậy dấu hiệu nhiễm virus RSV ở người lớn là gì? Ở người trưởng thành khỏe mạnh, triệu chứng thường giống cảm lạnh thông thường và có thể tự khỏi sau 1 – 2 tuần, bao gồm:

Sổ mũi hoặc nghẹt mũi kéo dài.
Đau họng, rát họng.
Ho nhẹ hoặc ho khan.
Đau đầu âm ỉ.
Mệt mỏi toàn thân, đôi khi kèm sốt nhẹ.

Tuy nhiên, ở người lớn tuổi hoặc có bệnh nền tim phổi, RSV có thể gây biến chứng nặng như viêm phổi hoặc làm trầm trọng thêm bệnh mạn tính. Vì vậy, dù triệu chứng ban đầu nhẹ, người bệnh vẫn nên theo dõi sát và hạn chế tiếp xúc để tránh lây lan trong cộng đồng.

virus rsv có lây cho người lớn không — Virus RSV có thể dễ lây lan cho người lớn tuổi

2. Virus RSV lây qua đường nào?

Để phòng bệnh hiệu quả nhất, trước hết cần hiểu rõ virus RSV có lây không và virus RSV lây qua đường nào? Đây là tác nhân có tốc độ lây lan cao và chủ yếu truyền nhiễm qua 3 con đường chính sau:

Thứ nhất là lây qua giọt bắn đường hô hấp: Khi người mang virus ho hoặc hắt hơi, các giọt dịch nhỏ chứa virus sẽ phát tán vào không khí. Nếu bạn đứng gần trong khoảng 1,5–2 mét, virus có thể xâm nhập trực tiếp qua niêm mạc mắt, mũi hoặc miệng.

Thứ hai là lây qua tiếp xúc trực tiếp: Những hành động như hôn trẻ nhỏ, ôm người đang nhiễm bệnh hoặc bắt tay với họ đều tiềm ẩn nguy cơ lây nhiễm, đặc biệt nếu sau đó bạn chạm tay lên mặt mình mà chưa vệ sinh sạch sẽ.
Thứ ba là lây qua bề mặt trung gian: RSV có khả năng tồn tại nhiều giờ trên các vật dụng như bàn ghế, tay nắm cửa, đồ chơi, điện thoại hay nút thang máy. Khi tay chạm vào những bề mặt này rồi vô tình đưa lên mắt, mũi hoặc miệng mà chưa rửa bằng xà phòng, virus có thể dễ dàng xâm nhập vào cơ thể.

Thời gian ủ bệnh thường kéo dài khoảng 4 – 6 ngày kể từ lúc tiếp xúc với virus đến khi xuất hiện triệu chứng. Đáng chú ý, người nhiễm có thể lây bệnh cho người khác từ 1 – 2 ngày trước khi phát bệnh và tiếp tục truyền virus trong vòng 3 – 8 ngày sau khi triệu chứng bắt đầu.

3. Cách phòng lây nhiễm RSV cho cả gia đình hiệu quả nhất

Hiện nay chưa có thuốc điều trị đặc hiệu khi nhiễm RSV. Vì vậy, thay vì lo lắng virus RSV có lây cho người lớn không, mỗi gia đình nên chủ động thực hiện các biện pháp phòng ngừa sau để hạn chế nguy cơ lây lan:

Rửa tay thường xuyên: Đây là cách đơn giản nhưng có hiệu quả cao trong việc cắt đứt đường lây truyền virus. Cần rửa tay bằng xà phòng và nước sạch tối thiểu 20 giây, đặc biệt sau khi đi vệ sinh, trước bữa ăn và sau khi ho hoặc hắt hơi. Trong trường hợp không có nước, có thể dùng dung dịch sát khuẩn tay nhanh chứa ít nhất 60% cồn.
Hạn chế chạm tay lên mặt: Hạn chế tối đa việc chạm tay chưa được vệ sinh vào mắt, mũi hoặc miệng. Đây là những vị trí virus đường hô hấp, bao gồm RSV, dễ dàng xâm nhập vào cơ thể.
Che chắn khi ho, hắt hơi đúng cách: Khi ho hoặc hắt hơi, hãy dùng khăn giấy dùng một lần hoặc khuỷu tay che kín miệng và mũi. Sau đó, bỏ khăn vào thùng rác có nắp đậy và rửa tay lại để đảm bảo sạch khuẩn.”
Hạn chế tiếp xúc gần: Tránh các hành động ôm ấp, hôn, bắt tay, dùng chung đồ dùng cá nhân (như cốc chén, thìa đũa, khăn tắm) với những người có triệu chứng giống cảm lạnh, cúm hoặc đang bị ốm.
Chủ động cách ly: Nếu bản thân bạn bị ốm dù nhẹ, hãy tự giác cách ly ở nhà, không đi làm, không đến trường để bảo vệ đồng nghiệp và những người xung quanh.
Khử khuẩn các bề mặt tiếp xúc thường xuyên: Cần định kỳ lau chùi và làm sạch bằng dung dịch sát khuẩn đối với những vật dụng hay được chạm tay trong gia đình như tay nắm cửa, mặt bàn, đồ chơi trẻ em, điện thoại, tay vịn cầu thang hay điều khiển tivi nhằm hạn chế nguy cơ lây nhiễm virus.
Tiêm vắc-xin ngừa RSV: Tin vui là hiện nay, FDA Hoa Kỳ và nhiều cơ quan y tế uy tín khác đã phê duyệt vắc-xin phòng RSV dành cho đối tượng là người lớn từ 60 tuổi trở lên (để giảm thiểu biến chứng viêm phổi) và phụ nữ đang mang thai (để truyền kháng thể bảo vệ cho trẻ sơ sinh trong những tháng đầu đời). Nếu gia đình bạn có những thành viên thuộc đối tượng nguy cơ này, hãy trao đổi trực tiếp với bác sĩ để tiến hành tiêm phòng.

Như vậy, virus RSV có lây cho người lớn không thì câu trả lời là CÓ và khả năng lây lan tương đối cao qua giọt bắn hô hấp, tiếp xúc trực tiếp hoặc bề mặt trung gian. Dù đa số người lớn chỉ có biểu hiện nhẹ giống cảm lạnh, RSV vẫn có thể gây biến chứng nghiêm trọng ở người cao tuổi và người có bệnh nền. Vì chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, việc tuân thủ các biện pháp phòng ngừa và tiêm vắc-xin là cách hiệu quả nhất để giảm thiểu lây nhiễm trong gia đình và cộng đồng.