Virus RSV gây bệnh gì?

Virus RSV gây bệnh gì mà khiến nhiều phụ huynh lo lắng mỗi khi thời tiết chuyển mùa? Đây là virus hợp bào hô hấp (RSV) – tác nhân phổ biến gây nhiễm trùng đường hô hấp ở trẻ nhỏ, đặc biệt là trẻ dưới 2 tuổi. Từ những biểu hiện nhẹ như sổ mũi, ho, sốt đến các biến chứng nặng như viêm tiểu phế quản, viêm phổi, RSV có thể tiến triển nhanh nếu không được theo dõi và chăm sóc đúng cách.

1. Virus RSV là gì?

Nhiều người không biết “nhiễm virus RSV là gì?” hay “sốt virus RSV là gì?”. Thực chất, virus RSV (Respiratory Syncytial Virus) hay còn gọi là virus hợp bào hô hấp, là một loại RSV virus gây nhiễm trùng đường hô hấp ở cả trẻ em và người lớn. Đây là tác nhân rất phổ biến, đặc biệt ở trẻ nhỏ dưới 5 tuổi, người cao tuổi và người có hệ miễn dịch suy yếu.

Về bản chất, virus RSV là virus RNA có vỏ bọc, thuộc họ Pneumoviridae và gồm hai nhóm chính là A và B. Virus này xâm nhập vào cơ thể qua đường hô hấp, tấn công các tế bào từ mũi, họng cho đến phổi. Trẻ nhiễm virus RSV có thể bị sốt, đi kèm ho, khò khè, khó thở và mệt nhiều, đặc biệt nguy hiểm ở trẻ dưới 6 tháng tuổi.

RSV virus thường bùng phát theo mùa. Ở các nước ôn đới, bệnh hay xuất hiện từ cuối thu đến đầu xuân. Tại Việt Nam, virus RSV lưu hành nhiều trong mùa mưa, khoảng từ tháng 5 đến tháng 11. Theo ghi nhận dịch tễ, RSV là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây nhập viện do nhiễm trùng hô hấp ở trẻ nhỏ và người lớn tuổi.

virus RSV gây bệnh gì — Nhiều người không biết nhiễm virus RSV là gì

2. RSV gây bệnh gì?

Virus RSV không chỉ gây cảm lạnh thông thường. Ở trẻ nhỏ, đặc biệt là trẻ dưới 6 tháng tuổi, người cao tuổi và người có bệnh nền, virus có thể gây viêm tiểu phế quản hoặc viêm phổi do virus RSV. Khi đó, người bệnh có biểu hiện ho nhiều, khò khè, thở nhanh, khó thở, thậm chí suy hô hấp nếu không được điều trị kịp thời.

3. Nhóm đối tượng dễ bị bệnh nặng do RSV

Những nhóm có nguy cơ cao bị biến chứng nặng gồm:

Trẻ sơ sinh, đặc biệt dưới 6 tháng tuổi: Đây là nhóm dễ tổn thương nhất. Thống kê toàn cầu cho thấy mỗi năm có hàng triệu ca nhập viện và khoảng 100.000 ca tử vong ở trẻ dưới 5 tuổi do RSV, trong đó gần một nửa xảy ra ở trẻ dưới 6 tháng. Hệ miễn dịch chưa hoàn thiện và đường thở nhỏ khiến trẻ dễ suy hô hấp khi nhiễm virus RSV.
Trẻ sinh non: Phổi của trẻ sinh non chưa phát triển hoàn chỉnh nên khi mắc RSV virus, nguy cơ viêm phổi nặng, thiếu oxy và phải nhập viện cao hơn so với trẻ đủ tháng.
Trẻ có bệnh tim hoặc bệnh phổi mạn tính: Những trẻ mắc tim bẩm sinh, loạn sản phế quản phổi hoặc bệnh phổi mạn tính rất dễ diễn tiến nặng khi nhiễm RSV, do chức năng tim phổi vốn đã suy giảm.
Người lớn trên 65 tuổi: Không chỉ trẻ nhỏ, người cao tuổi cũng là nhóm nguy cơ cao. Tại Hoa Kỳ, mỗi năm ước tính có khoảng 160.000 ca nhập viện và 10.000 ca tử vong ở người trên 65 tuổi liên quan đến RSV. Hệ miễn dịch suy yếu theo tuổi làm tăng nguy cơ biến chứng.
Người có bệnh nền mạn tính: Những người mắc hen suyễn, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), suy tim sung huyết hoặc các bệnh tim phổi khác có nguy cơ nhập viện cao hơn khi mắc RSV. Với họ, sốt virus RSV là gì không chỉ đơn giản là một cơn sốt, mà có thể là khởi đầu của đợt cấp nguy hiểm.

4. RSV có thể gây biến chứng nguy hiểm không?

RSV đặc biệt ở nhóm nguy cơ cao như trẻ dưới 6 tháng tuổi, trẻ dưới 2 tuổi, người cao tuổi, người có bệnh nền tim phổi hoặc suy giảm miễn dịch.

Ở trẻ nhỏ, biến chứng thường gặp nhất là viêm tiểu phế quản. Trẻ có thể khò khè, thở rít như tiếng huýt sáo, thở nhanh trên 40 nhịp/phút, thở gấp, ho, sốt và sổ mũi. Một số trẻ có thể bị tái phát viêm tiểu phế quản và khoảng 30% có nguy cơ phát triển hen suyễn sau này.

RSV cũng có thể gây viêm phổi, đặc biệt ở trẻ sơ sinh. Khi đó, các túi khí trong phổi bị viêm và chứa dịch hoặc mủ, khiến trẻ ho nhiều, có đờm, khó thở, đau ngực, sốt và mệt nhiều.

Trong trường hợp nặng, virus có thể gây suy hô hấp. Tình trạng này thường xảy ra khi tải lượng virus cao hoặc ở người có miễn dịch yếu, khiến cơ thể không kịp kiểm soát nhiễm trùng. Người bệnh có thể phải nhập viện để thở oxy, truyền dịch, thậm chí đặt nội khí quản và thở máy.

Ngoài ra, RSV còn có thể gây viêm tai giữa ở trẻ nhỏ và làm bệnh nền như hen suyễn, suy tim sung huyết hoặc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính trở nên trầm trọng hơn.

Tóm lại, hiểu rõ virus RSV gây bệnh gì sẽ giúp cha mẹ chủ động hơn trong việc theo dõi và chăm sóc trẻ. Dù phần lớn trường hợp chỉ gây viêm đường hô hấp nhẹ như sổ mũi, ho, sốt, nhưng RSV cũng có thể tiến triển thành viêm tiểu phế quản, viêm phổi, đặc biệt ở trẻ nhỏ, trẻ sinh non hoặc có bệnh nền. Phát hiện sớm dấu hiệu trở nặng và đưa trẻ đi khám kịp thời chính là chìa khóa để hạn chế biến chứng và bảo vệ hệ hô hấp của trẻ một cách an toàn.