Uống rượu bia nhiều có bị viêm gan B không?

Uống rượu bia nhiều có bị viêm gan B không? Trên thực tế, viêm gan B là bệnh do virus HBV gây ra và lây truyền qua đường máu, tình dục hoặc từ mẹ sang con, chứ không hình thành chỉ vì uống rượu bia. Tuy nhiên, việc lạm dụng rượu bia trong thời gian dài lại khiến gan tổn thương nghiêm trọng, làm tăng nguy cơ viêm gan, xơ gan và khiến tình trạng viêm gan B (nếu đã mắc) tiến triển nhanh, khó kiểm soát hơn.

1. Uống rượu bia nhiều có bị viêm gan B không?

Nhiều người thắc mắc “uống rượu bia nhiều có bị viêm gan B không?”. Thực tế, viêm gan B là bệnh do virus HBV gây nên và lây truyền qua đường máu, quan hệ tình dục hoặc từ mẹ sang con. Rượu bia không phải là nguyên nhân tạo ra virus này.

Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là rượu bia vô hại. Uống nhiều rượu bia ảnh hưởng đến gan rất rõ rệt. Khi rượu vào cơ thể, gan phải làm việc liên tục để chuyển hóa cồn. Trong quá trình này, nhiều chất độc hại được tạo ra, làm tổn thương và phá hủy tế bào gan. Đây chính là lý do giải thích vì sao uống nhiều rượu dễ mắc bệnh về gan.

Ban đầu, tổn thương có thể chỉ là gan nhiễm mỡ hoặc viêm gan do rượu. Nhưng nếu tình trạng này kéo dài, các tế bào gan khỏe mạnh sẽ dần bị thay thế bằng mô sẹo. Đó cũng là nguyên nhân trả lời cho câu hỏi tại sao uống rượu nhiều gây xơ gan. Khi mô sẹo hình thành ngày càng nhiều, gan mất dần chức năng và có thể dẫn đến suy gan.

Đặc biệt, rượu bia còn làm suy giảm hệ miễn dịch và làm gan yếu đi, từ đó tăng nguy cơ nhiễm virus nếu có tiếp xúc với nguồn bệnh. Nếu đã mắc viêm gan B, việc uống rượu sẽ khiến bệnh tiến triển nhanh và nặng hơn. 

2. Uống rượu bia nhiều có gây các bệnh về gan không? Đó là các bệnh nào?

Người uống nhiều rượu dễ mắc các bệnh về gan như viêm gan do rượu, gan nhiễm mỡ, xơ gan và thậm chí ung thư gan. Ở giai đoạn nặng, bệnh có thể gây biến chứng nguy hiểm như xuất huyết tiêu hóa, giãn tĩnh mạch thực quản, đe dọa tính mạng.

2.1. Gan nhiễm mỡ do rượu

Đây là giai đoạn sớm nhất và thường gặp nhất. Khi uống rượu nhiều, gan ưu tiên chuyển hóa cồn, làm rối loạn quá trình chuyển hóa chất béo khiến mỡ tích tụ trong tế bào gan.

• Thường ít triệu chứng, có thể chỉ mệt mỏi nhẹ hoặc tức nặng vùng hạ sườn phải.
• Có thể hồi phục hoàn toàn nếu ngừng rượu sớm.

2.2. Viêm gan do rượu

Nếu tiếp tục uống, gan bắt đầu bị viêm do độc tính của rượu và các chất chuyển hóa như acetaldehyde.

• Có thể xuất hiện: Vàng da, buồn nôn, chán ăn, đau bụng, sốt nhẹ.
• Xét nghiệm men gan tăng cao.
• Tình trạng nặng có thể đe dọa tính mạng.

2.3. Xơ gan do rượu

Khi tình trạng viêm kéo dài, tế bào gan khỏe mạnh bị thay thế bằng mô sẹo (xơ hóa). Gan dần mất khả năng giải độc và tổng hợp protein. Biến chứng có thể gồm cổ trướng, xuất huyết tiêu hóa, hôn mê gan. Đây là tổn thương không thể hồi phục.

2.4. Suy gan và ung thư gan

Ở giai đoạn muộn, gan không còn đủ khả năng hoạt động bình thường (suy gan). Người bệnh có nguy cơ cao phát triển ung thư gan, đặc biệt nếu đồng thời nhiễm virus viêm gan B hoặc C.

3. Dấu hiệu gan bị tổn thương do rượu

Dấu hiệu gan bị tổn thương do rượu thường xuất hiện âm thầm và dễ bị bỏ qua ở giai đoạn đầu.

Ở giai đoạn sớm đến trung bình, người bệnh có thể cảm thấy đau hoặc tức vùng hạ sườn phải (vùng bụng trên bên phải – vị trí của gan), bụng hơi chướng, cảm giác nặng bụng. Một số người chán ăn, sụt cân, buồn nôn, khó tiêu. Phân có thể nhạt màu hoặc nổi trên mặt nước do cơ thể tiêu hóa chất béo kém.

Khi tổn thương gan trở nên nặng hơn và chức năng gan suy giảm, các dấu hiệu rõ ràng hơn sẽ xuất hiện như sốt, nhịp tim nhanh, vàng da vàng mắt. Người bệnh dễ bầm tím, chảy máu do rối loạn đông máu, mệt mỏi nhiều, suy nhược cơ thể. Trường hợp nặng có thể bị lú lẫn, giảm tập trung (bệnh não gan) và bụng to nhanh do cổ trướng – tình trạng tích tụ dịch trong ổ bụng.

4. Uống bao nhiêu rượu là nguy hiểm cho gan?

Mức độ nguy hiểm phụ thuộc vào lượng rượu uống mỗi ngày và thời gian duy trì thói quen đó. Một “ly rượu tiêu chuẩn” chứa khoảng 14 gram cồn nguyên chất, tương đương:

• 1 lon bia ~350ml;
• 1 ly rượu vang ~130ml;
• 1 ly rượu mạnh ~30ml.

Nguy cơ viêm gan do rượu tăng đáng kể khi:

• Phụ nữ uống từ 3–4 ly/ngày trong ≥ 6 tháng.
• Nam giới uống từ 4–5 ly/ngày trong ≥ 6 tháng.

Không phải ai uống ở mức này cũng sẽ mắc bệnh, nhưng nguy cơ tổn thương gan cao hơn rõ rệt so với người uống ít hoặc không uống. Ngoài ra, yếu tố như cơ địa, dinh dưỡng kém, béo phì, hoặc đồng nhiễm virus viêm gan B/C cũng làm tăng nguy cơ.

Tóm lại, thắc mắc “uống rượu bia nhiều có bị viêm gan B không” cần được hiểu đúng bản chất: Rượu bia không trực tiếp gây ra viêm gan B vì đây là bệnh do virus HBV gây nên. Tuy nhiên, việc lạm dụng rượu bia lại khiến gan suy yếu, làm bệnh tiến triển nhanh hơn và tăng nguy cơ biến chứng nguy hiểm nếu đã nhiễm virus. Vì vậy, chủ động phòng ngừa viêm gan B bằng tiêm vắc xin, kiểm tra sức khỏe định kỳ và hạn chế rượu bia chính là cách bảo vệ lá gan một cách toàn diện và bền vững.