Tăng nhãn áp góc đóng và mở là gì?

Tăng nhãn áp là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây mất thị lực không hồi phục trên toàn cầu. Trong đó, tăng nhãn áp góc đóng là dạng bệnh tiến triển nhanh, có thể gây tổn thương thần kinh thị giác chỉ trong thời gian ngắn nếu không được xử trí kịp thời. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), bệnh lý này thường bị bỏ sót do triệu chứng ban đầu không rõ ràng hoặc dễ nhầm lẫn với các vấn đề mắt thông thường. Vì vậy, chủ động tìm hiểu và nhận diện bệnh từ sớm có ý nghĩa rất quan trọng trong việc bảo vệ thị lực.

1. Tăng nhãn áp là gì?

Tăng nhãn áp là tình trạng áp lực bên trong mắt (nhãn áp) tăng cao bất thường, gây tổn thương dây thần kinh thị giác – bộ phận truyền tín hiệu hình ảnh lên não. Viện Mắt Quốc gia Hoa Kỳ (National Eye Institute – NIH) cho biết khi nhãn áp duy trì ở mức cao trong thời gian dài, các tế bào thần kinh thị giác sẽ dần bị phá hủy, dẫn đến mất thị lực không thể phục hồi.

Dựa vào cấu trúc góc tiền phòng – nơi thủy dịch thoát ra ngoài, bệnh được chia thành hai dạng chính:

Tăng nhãn áp góc mở: Góc tiền phòng vẫn mở nhưng chức năng dẫn lưu bị suy giảm
Tăng nhãn áp góc đóng: Góc tiền phòng bị thu hẹp hoặc đóng lại hoàn toàn

Theo thông tin được công bố bởi Bộ Y tế Việt Nam, đây là hai thể bệnh phổ biến nhất với cơ chế bệnh sinh và biểu hiện khác nhau rõ rệt.

tăng nhãn áp góc đóng — Tăng nhãn áp là tình trạng áp lực bên trong mắt tăng cao bất thường

2. Tăng nhãn áp góc mở là gì?

2.1. Định nghĩa và đặc điểm

Tăng nhãn áp góc mở là dạng thường gặp nhất. Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) ghi nhận rằng ở thể bệnh này, góc tiền phòng không bị đóng nhưng hệ thống thoát thủy dịch hoạt động kém hiệu quả, khiến áp lực nội nhãn tăng từ từ theo thời gian.

2.2. Dấu hiệu nhận biết

Điểm đáng lo ngại là bệnh tiến triển âm thầm. Trong giai đoạn đầu, người bệnh gần như không nhận thấy triệu chứng rõ ràng. Chỉ đến khi thị lực ngoại vi bị thu hẹp đáng kể thì bệnh mới được phát hiện. Chính vì điều này, WHO đã nhiều lần nhấn mạnh tầm quan trọng của việc khám mắt định kỳ để phát hiện sớm.

3. Tăng nhãn áp góc đóng là gì?

3.1. Định nghĩa của tăng nhãn áp góc đóng

Tăng nhãn áp góc đóng xảy ra khi góc tiền phòng bị đóng lại một phần hoặc hoàn toàn, làm gián đoạn quá trình thoát thủy dịch và khiến nhãn áp tăng nhanh. Theo Hiệp hội Nhãn khoa Hoa Kỳ (American Academy of Ophthalmology), đây là tình trạng có thể trở thành cấp cứu nếu xuất hiện ở dạng cấp tính.

3.2. Đặc điểm của tăng nhãn áp góc đóng

Đặc điểm của bệnh liên quan nhiều đến cấu trúc giải phẫu của mắt. Những người có tiền phòng nông hoặc thủy tinh thể dày thường có nguy cơ cao hơn. Thông tin từ Bộ Y tế Việt Nam cũng cho thấy bệnh thường gặp ở người lớn tuổi và phổ biến hơn ở nữ giới.

3.3. Diễn tiến nguy hiểm của tăng nhãn áp góc đóng

Không giống các dạng tăng nhãn áp tiến triển chậm, tăng nhãn áp góc đóng có thể xuất hiện dưới hai hình thái: Cấp tính và mạn tính.

Ở thể cấp tính, nhãn áp tăng đột ngột gây tổn thương nhanh chóng. Trong khi đó, thể mạn tính diễn tiến âm thầm nhưng vẫn làm tổn hại dây thần kinh thị giác theo thời gian. Nhiều nghiên cứu đăng tải trên Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ (PubMed) đã chỉ ra rằng cả hai thể này đều có nguy cơ dẫn đến mù lòa nếu không được phát hiện và điều trị sớm.

3.4. Dấu hiệu nhận biết tăng nhãn áp góc đóng

Các biểu hiện của bệnh thường xuất hiện đột ngột và rõ ràng:

Đau nhức mắt dữ dội, có thể lan lên đầu
Nhìn mờ, thấy quầng sáng quanh nguồn sáng
Buồn nôn hoặc nôn

Theo Mayo Clinic, những triệu chứng này là dấu hiệu cảnh báo cần được xử trí ngay vì nguy cơ mất thị lực vĩnh viễn có thể xảy ra trong thời gian ngắn.

4, Khi nào cần đi khám?

Các chuyên gia y tế khuyến cáo rằng bất kỳ thay đổi bất thường nào về thị lực cũng không nên chủ quan. Theo khuyến nghị từ WHO, việc thăm khám kịp thời giúp giảm đáng kể nguy cơ biến chứng nghiêm trọng.

Đặc biệt, khi có dấu hiệu nghi ngờ tăng nhãn áp góc đóng, người bệnh cần đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt. Ngoài ra, những nhóm đối tượng sau nên duy trì khám mắt định kỳ:

Người trên 40 tuổi
Người có tiền sử gia đình mắc tăng nhãn áp
Người có cấu trúc mắt bất thường hoặc tật khúc xạ nặng

Tăng nhãn áp là bệnh lý nguy hiểm nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát nếu được phát hiện kịp thời. Trong đó, tăng nhãn áp góc đóng cần được đặc biệt lưu ý do tiến triển nhanh và nguy cơ gây mất thị lực cao. Bộ Y tế Việt Nam cùng nhiều tổ chức y tế quốc tế đều nhấn mạnh rằng việc khám mắt định kỳ chính là giải pháp hiệu quả nhất để phát hiện sớm và bảo vệ thị lực. Chủ động kiểm tra mắt không chỉ giúp phát hiện bệnh mà còn là cách tốt nhất để duy trì chất lượng cuộc sống lâu dài.