Siêu âm có phát hiện ung thư dạ dày không?

Ung thư dạ dày là bệnh lý nguy hiểm, cần được phát hiện sớm để nâng cao hiệu quả điều trị. Trong số các phương pháp chẩn đoán, siêu âm thường được sử dụng vì nhanh chóng, không xâm lấn và chi phí thấp. Vậy siêu âm có phát hiện ung thư dạ dày không, mức độ chính xác ra sao và có thay thế được các kỹ thuật khác như nội soi hay chụp CT không?

1. Siêu âm có phát hiện ung thư dạ dày không? Vì sao?

Ung thư dạ dày là bệnh lý nguy hiểm, theo Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ (ACS), năm 2023 ước tính có khoảng 26.500 ca ung thư dạ dày mới và hơn 11.000 ca tử vong do căn bệnh này. Bệnh khởi phát từ lớp niêm mạc bên trong dạ dày và có thể lan sang hạch bạch huyết, gan, phổi nếu không được phát hiện sớm.

Vậy siêu âm có phát hiện ung thư dạ dày không? Thực tế, siêu âm là phương pháp chẩn đoán hình ảnh không xâm lấn, giúp quan sát các bất thường trong ổ bụng. Nhờ đó, bác sĩ có thể phát hiện khối u lớn, đánh giá khối u đặc hay chứa dịch, mức độ xâm lấn và khả năng lan sang cơ quan lân cận.

Tuy nhiên, siêu âm có biết ung thư dạ dày không còn phụ thuộc vào vị trí và giai đoạn bệnh. Với tổn thương nhỏ hoặc khu trú ở niêm mạc, khả năng phát hiện ra ung thư từ việc siêu âm thường không cao. Vì vậy, để chẩn đoán chính xác cần kết hợp thêm với nội soi và sinh thiết.

2. Vai trò của siêu âm với việc phát hiện ung thư dạ dày là gì?

Tuy không phải là phương pháp chẩn đoán chính, siêu âm vẫn giữ vai trò nhất định trong việc phát hiện và đánh giá ung thư dạ dày. Vậy siêu âm có biết được ung thư dạ dày không? Trên thực tế, giá trị của siêu âm thể hiện ở một số khía cạnh sau:

Siêu âm qua thành bụng có thể phát hiện các tổn thương dạ dày khi khối u đã lớn, kèm những dấu hiệu nghi ngờ ác tính. Kết quả này giúp bác sĩ định hướng và chỉ định thêm các xét nghiệm chuyên sâu như nội soi, sinh thiết để xác định ung thư dạ dày.
Đánh giá hạch và di căn: Siêu âm hỗ trợ phát hiện hạch vùng nghi ngờ hoặc tổn thương di căn xa ở gan, ổ bụng, đặc biệt với người đã hoặc nghi ngờ mắc ung thư dạ dày.
Phát hiện biến chứng: Phương pháp này giúp nhận biết nhanh các biến chứng như tắc ruột, bán tắc ruột do khối u chèn ép.
Siêu âm nội soi: Đây là kỹ thuật có giá trị cao, nhất là ở giai đoạn sớm. Nội soi siêu âm cho phép đánh giá chính xác mức độ xâm lấn của khối u qua các lớp thành dạ dày, sự lan rộng sang mô xung quanh và tình trạng di căn hạch lân cận, vượt trội hơn siêu âm thông thường trong nhiều trường hợp.

3. Cần kết hợp gì với siêu âm để chẩn đoán chính xác ung thư dạ dày?

Để phát hiện sớm ung thư dạ dày không hề đơn giản bởi các triệu chứng ban đầu thường mờ nhạt, dễ bị bỏ qua. Do đó nhiều người thắc mắc siêu âm có phát hiện ung thư dạ dày không và cần kết hợp thêm những phương pháp nào để chẩn đoán chính xác. Một số kỹ thuật khác cần thực hiện thêm để sớm phát hiện ung thư dạ dày đó là:

3.1. Nội soi dạ dày và sinh thiết

Nhờ sự tiến bộ của y học, các thiết bị nội soi dạ dày ngày càng hiện đại, hỗ trợ hiệu quả cho việc phát hiện ung thư dạ dày từ sớm. Trong đó, nội soi kết hợp sinh thiết được xem là phương pháp quan trọng nhất để chẩn đoán xác định.

Nội soi ánh sáng trắng: Đây là kỹ thuật phổ biến tại Việt Nam với độ chính xác lên đến 90 – 96%. Nội soi giúp quan sát trực tiếp niêm mạc dạ dày, phát hiện các dấu hiệu bất thường như loét, sùi, biến đổi màu sắc. Khi phát hiện vùng nghi ngờ, bác sĩ sẽ lấy mẫu mô sinh thiết và gửi làm giải phẫu bệnh để khẳng định có ung thư hay không.
Nội soi nhuộm màu: Ung thư dạ dày thường hình thành trên nền viêm mạn tính, khiến tổn thương giai đoạn sớm dễ bị nhầm với niêm mạc lành. Kỹ thuật nhuộm màu qua nội soi giúp làm rõ các vùng loạn sản nhờ hình ảnh bắt màu không đồng nhất, từ đó định hướng sinh thiết chính xác hơn. Khi kết hợp với nội soi phóng đại, các tổn thương ác tính nhỏ và khó nhận biết sẽ được làm nổi bật rõ ràng.

3.2. Siêu âm nội soi dạ dày

Bên cạnh nội soi thường, siêu âm nội soi giữ vai trò quan trọng trong việc đánh giá mức độ xâm lấn và giai đoạn ung thư dạ dày. Đầu dò siêu âm được gắn trực tiếp vào ống nội soi, giúp tiếp cận khối u ở khoảng cách gần nhất, khắc phục hạn chế của siêu âm qua thành bụng như nhiễu khí hay hình ảnh kém rõ.

Phương pháp này cho phép phân biệt tổn thương xuất phát từ thành dạ dày hay do cấu trúc bên ngoài chèn ép, đồng thời đánh giá chính xác kích thước, cấu trúc và mức độ xâm nhập của khối u vào các lớp thành dạ dày.

3.3. Các phương pháp cận lâm sàng hỗ trợ khác

Ngoài nội soi và siêu âm nội soi, nhiều kỹ thuật khác được sử dụng để dễ dàng phát hiện bất thường, đặc biệt khi người bệnh thắc mắc siêu âm có phát hiện ung thư dạ dày không.

Siêu âm ổ bụng: Có thể phát hiện các khối u dạ dày kích thước lớn, hạch bất thường trong ổ bụng và dấu hiệu di căn đến gan, phúc mạc hoặc màng phổi. Đồng thời giúp phân biệt ung thư dạ dày với một số bệnh lý khác.
X-quang dạ dày có thuốc cản quang: Hỗ trợ phát hiện tình trạng hẹp lòng dạ dày do khối u hoặc do tổn thương bên ngoài chèn ép.
Chụp CT scan toàn thân: Khi kết hợp với siêu âm nội soi, CT giúp đánh giá chính xác tổn thương tại chỗ, đồng thời khảo sát di căn xa để xác định giai đoạn bệnh.
PET/CT: Có độ nhạy cao trong việc phát hiện tổn thương nhỏ và di căn sớm, hiệu quả cao hơn CT thông thường trong một số trường hợp.

Như vậy, siêu âm có phát hiện ung thư dạ dày không thì câu trả lời là không hoàn toàn. Siêu âm không phát hiện ra ung thư giai đoạn sớm và không thay thế được nội soi. Muốn chẩn đoán chính xác, cần kết hợp nội soi dạ dày, sinh thiết và các kỹ thuật hình ảnh khác như CT hoặc PET/CT. Chủ động tầm soát đúng phương pháp là cách duy nhất giúp nâng cao hiệu quả điều trị lâu dài.