Nên ăn gì sau khi nội soi đại tràng để hệ tiêu hóa hồi phục tốt?

Sau nội soi đại tràng, việc ăn uống không đúng cách có thể gây đầy hơi, đau bụng. Nên ăn gì sau khi nội soi đại tràng là câu hỏi quan trọng giúp người bệnh xây dựng chế độ dinh dưỡng an toàn, nhẹ bụng và dễ tiêu.

1. Thời điểm phù hợp để ăn uống trở lại sau nội soi đại tràng

Sau nội soi đại tràng, người bệnh thường được khuyến cáo bắt đầu ăn uống trở lại khi đã tỉnh hoàn toàn sau thuốc gây mê và không còn cảm giác buồn nôn. Theo Cleveland Clinic (Hoa Kỳ), đa số trường hợp có thể ăn như bình thường trong vòng 24 giờ sau thủ thuật, tùy tình trạng hồi phục và mức độ can thiệp.

Trong những giờ đầu sau nội soi, thuốc gây mê vẫn có thể ảnh hưởng đến phản xạ nuốt và nhu động tiêu hóa, gây cảm giác đầy bụng hoặc buồn nôn nhẹ. Vì vậy, ăn quá sớm ngay sau khi kết thúc thủ thuật có thể làm tăng nguy cơ nôn ói hoặc hít sặc.

Việc chờ đợi một khoảng thời gian ngắn trước khi ăn giúp hệ tiêu hóa ổn định trở lại. Đối với các trường hợp có can thiệp như cắt nhiều polyp, bác sĩ có thể chỉ định chế độ ăn thận trọng hơn trong vài ngày đầu để đảm bảo an toàn và hỗ trợ quá trình hồi phục của niêm mạc đại tràng.

2. Nên ăn gì sau khi nội soi đại tràng để hồi phục tốt hơn

Sau nội soi đại tràng, chế độ ăn uống cần được điều chỉnh phù hợp để niêm mạc đại tràng có thời gian hồi phục và hạn chế khó chịu tiêu hóa. Việc xác định ăn gì đúng cách sau khi nội soi sẽ giúp đại tràng sớm ổn định và giảm nguy cơ rối loạn tiêu hóa trong những ngày đầu sau thủ thuật.

2.1. Nhóm thực phẩm nên bổ sung để đại tràng nhanh ổn định

Trong giai đoạn đầu sau nội soi, người bệnh nên ưu tiên những thực phẩm sau:

Các món lỏng, mềm: Cháo trắng, súp, thức ăn xay nhuyễn giúp giảm gánh nặng tiêu hóa, hạn chế đầy bụng và hỗ trợ đại tràng hoạt động ổn định trở lại.

• Thực phẩm giàu đạm dễ tiêu, ít chất béo: Trứng gà có thể được bổ sung với lượng vừa phải nhờ giá trị dinh dưỡng cao, góp phần hỗ trợ phục hồi thể trạng, tuy nhiên không nên lạm dụng.
• Rau củ và trái cây chế biến kỹ: Nên chọn rau nấu chín mềm, trái cây ít chua để bổ sung vitamin và khoáng chất, đồng thời tránh kích thích niêm mạc đại tràng đang hồi phục.
• Thực phẩm chứa probiotic: Sữa chua có thể giúp cân bằng hệ vi sinh đường ruột, hỗ trợ chức năng tiêu hóa sau nội soi.

2.2. Nhóm thực phẩm cần tránh trong những ngày đầu

Ngoài bổ sung thêm các thực phẩm giúp hệ tiêu hóa hồi phục tốt hơn, người bệnh cũng cần hạn chế các loại thực phẩm và đồ uống có khả năng gây kích thích niêm mạc đại tràng, làm chậm quá trình hồi phục hoặc gây rối loạn tiêu hóa.

• Thức ăn giàu chất béo: Các món chiên rán, nhiều dầu mỡ hoặc thịt nhiều mỡ có thể làm tăng gánh nặng tiêu hóa, dễ gây đầy bụng và tiêu chảy.
• Thực phẩm chứa chất xơ thô: Dù có lợi cho sức khỏe lâu dài, nhưng các loại ngũ cốc nguyên hạt hoặc chất xơ khó tiêu có thể gây kích thích đại tràng trong giai đoạn mới hồi phục.
• Món ăn cay, nhiều gia vị: Gia vị cay nóng có thể làm tăng kích ứng niêm mạc đại tràng và gây khó chịu sau nội soi.
• Đồ uống có cồn: Rượu bia không chỉ làm kích thích đường tiêu hóa mà còn ảnh hưởng đến khả năng hấp thu dưỡng chất trong thời gian hồi phục.

3. Một số lưu ý khác về dinh dưỡng cho sau khi nội soi đại tràng 

Bên cạnh việc lựa chọn đúng thực phẩm nên ăn và cần kiêng, người bệnh cũng cần chú ý đến thời điểm, cách ăn uống và lượng dịch nạp vào cơ thể để hỗ trợ hệ tiêu hóa hồi phục thuận lợi. Khoảng một giờ sau nội soi, khi đã tỉnh táo hoàn toàn, có thể bắt đầu bằng sữa tươi hoặc cháo loãng để nguội nhằm cung cấp năng lượng nhẹ nhàng, tránh gây áp lực lên đại tràng.
Trong những ngày đầu, người bệnh nên ăn với khẩu phần vừa phải, không ăn quá no, đồng thời chia nhỏ bữa ăn và nhai kỹ trước khi nuốt. Khoảng cách giữa các bữa nên duy trì từ 3–4 giờ để hệ tiêu hóa có thời gian thích nghi.
Đặc biệt, bổ sung đủ nước là yếu tố quan trọng sau nội soi đại tràng, do quá trình làm sạch đại tràng có thể gây mất nước nhẹ. Người bệnh được khuyến cáo tăng lượng chất lỏng so với bình thường, nhất là trong 24 giờ đầu sau thủ thuật, để hỗ trợ cân bằng điện giải và giúp đại tràng sớm ổn định chức năng.

Tóm lại, việc nắm rõ nên ăn gì sau khi nội soi đại tràng giúp người bệnh lựa chọn thực phẩm phù hợp và ăn đúng thời điểm, từ đó giảm khó chịu và hỗ trợ hệ tiêu hóa sớm ổn định sau thủ thuật. Bên cạnh đó, cần tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ và tái khám khi xuất hiện dấu hiệu bất thường nhằm đảm bảo an toàn lâu dài cho sức khỏe đại tràng cùng hệ tiêu hóa.