Làm sao để hết áp xe có mủ? Lưu ý khi điều trị và chăm sóc
Áp xe có mủ là tình trạng nhiễm trùng thường gặp, khiến vùng tổn thương sưng đau, nóng đỏ và chứa nhiều mủ bên trong. Nếu xử lý sai cách, ổ áp xe có thể lan rộng, tái phát nhiều lần hoặc gây biến chứng nguy hiểm cho sức khỏe. Vậy làm sao để hết áp xe và áp xe bao lâu thì lành khi điều trị đúng cách? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ cơ chế hình thành, hướng xử trí y tế an toàn và cách chăm sóc để áp xe nhanh hồi phục.
1. Cơ chế hình thành áp xe có mủ
1.1. Áp xe có mủ là gì?
Áp xe có mủ là một ổ nhiễm trùng khu trú, hình thành khi vi khuẩn xâm nhập vào mô và kích hoạt phản ứng miễn dịch. Lúc này, hệ miễn dịch huy động bạch cầu đến vùng tổn thương để tiêu diệt vi khuẩn gây bệnh. Sự tích tụ của bạch cầu sống, bạch cầu chết, vi khuẩn, dịch viêm và mô hoại tử tạo thành một túi mủ. Theo thời gian, ổ mủ được bao bọc bởi một lớp mô xơ mỏng, lỏng lẻo và rất dễ vỡ khi chịu áp lực.
Vi khuẩn gây áp xe có thể xâm nhập trực tiếp từ vết trầy xước, vết tiêm hoặc lan theo đường máu. Những tác nhân thường gặp gồm tụ cầu vàng, liên cầu khuẩn, E.coli, phế cầu, thậm chí là nấm. Một số trường hợp áp xe nóng do vi khuẩn sinh mủ, trong khi áp xe lạnh có thể liên quan đến lao.
1.2. Dấu hiệu nhận biết áp xe có mủ cần điều trị
Việc nhận diện sớm giúp người bệnh biết khi bị áp xe phải làm gì để tránh các biến chứng nguy hiểm. Thông thường, vùng da bị ảnh hưởng sẽ có các dấu hiệu điển hình như: sưng đỏ, nóng, đau và căng tức. Khi ổ mủ chín, vùng tâm áp xe có thể mỏng đi, chuyển sang màu trắng hoặc vàng do mủ đẩy lên bề mặt.
Ở giai đoạn này, áp xe có xu hướng tự vỡ, chảy mủ ra ngoài nếu không được xử lý đúng cách. Một số trường hợp còn kèm theo sốt, mệt mỏi, chán ăn, nhất là khi nhiễm trùng lan rộng. Với áp xe nằm sâu, người bệnh có thể chỉ cảm thấy đau âm ỉ và suy giảm chức năng vùng bị ảnh hưởng. Nếu không điều trị kịp thời, áp xe có thể gây biến chứng như nhiễm trùng máu hoặc lan sang mô lân cận.
2. Lưu ý khi điều trị y tế giúp áp xe hết mủ nhanh và triệt để
2.1. Làm sao để hết áp xe có mủ an toàn?
Với những ổ áp xe nhỏ và nông, cơ thể có thể tự kiểm soát nếu được chăm sóc đúng cách. Chườm ấm nhẹ nhàng giúp tăng lưu thông máu và hỗ trợ ổ mủ thoát dịch tự nhiên. Khi ổ áp xe đã hóa mủ rõ ràng, bác sĩ sẽ chỉ định rạch dẫn lưu trong điều kiện vô khuẩn. Thủ thuật này chỉ áp dụng với áp xe nóng và cần được thực hiện bởi nhân viên y tế chuyên môn.
- Vô cảm và sát khuẩn: Người bệnh được gây tê phù hợp, sau đó sát khuẩn kỹ vùng áp xe để đảm bảo vô trùng.
- Rạch và dẫn lưu mủ: Bác sĩ rạch da tại vị trí mủ nông và thấp nhất, hút sạch mủ, tránh bó mạch và đảm bảo thẩm mỹ.
- Làm sạch ổ áp xe: Nong rộng ổ mủ, phá các ngóc ngách, nạo mô viêm và rửa nhiều lần bằng dung dịch sát khuẩn.
- Dẫn lưu và điều trị hỗ trợ: Đặt dẫn lưu, băng hở vết mổ, kết hợp kháng sinh, giảm đau và bù nước theo chỉ định.
2.2. Những sai lầm khiến áp xe lâu khỏi hoặc nặng hơn
Áp xe có mủ nếu xử lý không đúng cách sẽ rất khó lành, thậm chí tiến triển nặng và tái phát nhiều lần. Nhiều sai lầm thường gặp trong sinh hoạt và tự điều trị vô tình khiến ổ áp xe lan rộng, nhiễm trùng kéo dài hơn.
- Tự ý nặn hoặc bóp ổ áp xe tại nhà: Việc ép mủ sai cách có thể khiến vi khuẩn lan sâu hơn vào mô, làm nhiễm trùng nặng thêm.
- Dùng thuốc mỡ không qua chỉ định: Nhiều người chỉ bôi thuốc mỡ hoặc dầu nóng mà không xử lý ổ mủ bên trong. Cách làm này không giúp tiêu diệt vi khuẩn và còn cản trở quá trình dẫn lưu tự nhiên.
- Tự dùng kháng sinh: Kháng sinh khó thấm vào khoang mủ kín, nên hiệu quả điều trị rất hạn chế.
Việc trì hoãn thăm khám có thể khiến áp xe tái phát nhiều lần và để lại sẹo xấu. Nếu thấy vết sưng ngày càng lan rộng, hãy đến ngay các cơ sở y tế như Thu Cúc TCI để được bác sĩ chuyên khoa xử lý đúng kỹ thuật y tế.
3. Chăm sóc sau điều trị để áp xe nhanh khỏi
3.1. Điều trị sau phẫu thuật
Sau khi dẫn lưu áp xe, người bệnh cần được theo dõi các chỉ số sinh tồn cơ bản. Việc kiểm soát mạch, nhiệt độ, huyết áp giúp phát hiện sớm biến chứng sau điều trị. Đặc biệt, người bệnh cần chú ý quan sát màu sắc da và cảm giác tại vùng chi thể có ổ áp xe vừa can thiệp. Nếu có dấu hiệu tím tái hoặc mất cảm giác, cần báo ngay cho nhân viên y tế để xử lý kịp thời.
3.2. Chăm sóc vết thương
Vấn đề áp xe bao lâu thì lành phụ thuộc vào cách vệ sinh vết thương mỗi ngày. Vết thương sau dẫn lưu thường cần từ 7 đến 10 ngày để chăm sóc tích cực. Sau khi can thiệp, việc hiểu rõ làm gì khi bị áp xe trong giai đoạn hồi phục giúp vết thương nhanh lành và hạn chế tái phát. Tùy kích thước và mức độ nhiễm trùng, bác sĩ sẽ hướng dẫn thay băng và làm sạch phù hợp.
- Giữ vết thương sạch và khô: Vệ sinh hàng ngày bằng nước sạch hoặc dung dịch theo hướng dẫn, lau khô nhẹ nhàng và thay băng đúng thời điểm. Thông thường, băng gạc cần được thay sau 24 giờ hoặc sớm hơn nếu thấm nhiều dịch.
- Theo dõi quá trình lành thương: Vết thương có thể rỉ dịch nhẹ trong thời gian đầu, nhưng nếu sưng đau tăng, chảy mủ hoặc sốt cần đi khám ngay.
- Hạn chế yếu tố làm chậm lành: Không hút thuốc, kiểm soát tốt đường huyết và tránh tác động mạnh lên vùng vết thương đang hồi phục.
3.3. Thuốc kháng sinh
Không phải tất cả trường hợp áp xe đều cần dùng kháng sinh sau dẫn lưu. Bác sĩ chỉ kê đơn khi có nguy cơ nhiễm trùng lan rộng hoặc cơ địa người bệnh yếu. Thời gian dùng kháng sinh thường kéo dài khoảng 5-7 ngày theo chỉ định.
Ngoài ra, người bệnh có thể cảm giác đau nhẹ trong khoảng một tuần sau điều trị. Người bệnh có thể sử dụng thuốc giảm đau thông thường theo hướng dẫn bác sĩ. Trong một số trường hợp, thuốc giảm đau mạnh hơn được kê kèm thuốc nhuận tràng.
Áp xe có mủ không đơn thuần là một nốt mụn sưng to mà là dấu hiệu của sự nhiễm trùng tiềm ẩn. Hiểu rõ làm sao để hết áp xe và tuân thủ đúng quy trình điều trị y tế sẽ giúp bạn nhanh chóng hồi phục. Việc điều trị và chăm sóc áp xe đúng cách không chỉ giúp vết thương nhanh lành mà còn hạn chế tối đa nguy cơ tái phát. Nếu vết thương có mủ, sưng đau kéo dài, người bệnh nên đến các cơ sở y tế như Thu Cúc TCI để được bác sĩ theo dõi và điều trị an toàn.
