Làm sao để biết bé dị ứng sữa bò?

Sữa bò là nguồn dinh dưỡng quen thuộc đối với trẻ nhỏ, nhưng không phải bé nào cũng phù hợp với loại thực phẩm này. Trên thực tế, nhiều trẻ có thể gặp tình trạng dị ứng sữa bò với các biểu hiện như nổi mẩn đỏ, tiêu chảy, nôn trớ hoặc quấy khóc kéo dài sau khi uống sữa. Vậy dị ứng sữa bò là gì? làm sao để biết bé dị ứng sữa bò?

1. Dị ứng sữa bò ở trẻ là gì?

Dị ứng sữa bò hay dị ứng đạm sữa bò là phản ứng miễn dịch của trẻ đối với thành phần chất đạm trong sữa bò hay các sản phẩm có nguồn gốc từ sữa bò. Khi uống sữa cơ thể sẽ sản xuất ra kháng thể IgE để chống lại các protein lạ từ sữa (casein và whey), kích hoạt hệ thống miễn dịch bao gồm histamin và các chất trung gian gây dị ứng. Phản ứng này có thể xảy ra ngay khi trẻ uống sữa hoặc sau vài phút đến 72 giờ. Đây cũng là lý do nhiều phụ huynh băn khoăn làm sao để biết bé dị ứng sữa bò khi các biểu hiện đôi khi không xuất hiện tức thì.

Tuy nhiên, cần phân biệt dị ứng đạm sữa bò với tình trạng không dung nạp sữa do thiếu enzym lactose ở ruột. Trẻ dị ứng đạm bò thường xảy ra ở những năm đầu đời và có thể tự khỏi trước 4 tuổi, khi hệ thống miễn dịch của trẻ phát triển hoàn thiện hơn. Chỉ một số ít trẻ sẽ bị dị ứng sữa bò đến suốt đời.

2. Làm sao để biết bé dị ứng sữa bò?

Vậy làm sao để biết bé dị ứng sữa bò? Các triệu chứng thường gặp ở trẻ dị ứng sữa bò đó là:

Trẻ quấy khóc, chảy nước mũi, ngứa mắt, khô họng.
Bỏ bú, chán ăn.
Khó chịu, đau bụng.
Nổi mề đay, phát ban, viêm da, sưng môi, sưng mi mắt.
Nôn mửa, tiêu chảy.
Nặng nề hơn có thể thở khò khè, sổ mũi, sưng phù trên da, khóc thét, đi cầu phân máu.
Hiếm gặp hơn là tình trạng sốc phản vệ.

Nếu phụ huynh vẫn băn khoăn làm sao để biết bé dị ứng đạm bò, cách tốt nhất là theo dõi triệu chứng của trẻ sau khi sử dụng sữa hoặc các sản phẩm chứa đạm sữa bò và đưa trẻ đi khám để được bác sĩ đánh giá chính xác.

3. Cách xác định chính xác bé có dị ứng sữa bò

Cách nhận biết bé bị dị ứng sữa bò chính xác thường khó khăn do trẻ không thể tự mô tả các khó chịu của cơ thể, triệu chứng lâm sàng như mô tả ở trên rất đa dạng và thường gặp ở nhiều bệnh lý. Cha mẹ hoặc người chăm sóc trẻ cần chú ý quan sát trẻ, trẻ quấy khóc bất thường sau khi bú, trẻ biếng ăn, dấu hiệu của phân,…

Bác sĩ sẽ chẩn đoán xác định dị ứng sữa bò dựa trên triệu chứng lâm sàng phối hợp với khai thác tiền sử dị ứng của gia đình, yếu tố thể chất trẻ, loại sữa trẻ đang dùng, thời điểm xuất hiện triệu chứng, chức năng của các hệ cơ quan (hô hấp, tiêu hóa). Xét nghiệm dị ứng đạm sữa bò giúp chẩn đoán xác định bao gồm:

Test lẩy da với sữa (Skin prick Test).
Xét nghiệm IgG đặc hiệu với các loại protein từ sữa bò (xét nghiệm RAST)
Phương pháp loại trừ – cho ăn lại: Để trẻ kiêng các sản phẩm từ sữa bò trong 2 – 4 tuần, nếu các triệu chứng giảm thì cho ăn lại. Nếu triệu chứng xuất hiện lại thì test dương tính, chẩn đoán trẻ dị ứng đạm sữa bò.
Xét nghiệm máu: Tỷ lệ bạch cầu ái toan tăng cao trong dị ứng, có thể thiếu sắt nếu dị ứng kéo dài.
Xét nghiệm các vi chất: Có thể cho biết chính xác loại đạm gây dị ứng cho trẻ.
Xét nghiệm phân nếu trẻ có các triệu chứng từ đường tiêu hóa, nôn, tiêu chảy, đi cầu phân máu,…
Test kích thích đường miệng (chỉ thực hiện ở bệnh viện): Nhỏ vài giọt sữa bò lên bờ môi trẻ, sau 15 phút quan sát xem trẻ có các biểu hiện dị ứng như quấy khóc, sưng bờ môi, ngứa da,… Nếu không có triệu chứng tiếp cho trẻ uống với lượng sữa nhỏ tăng dần và duy trì ít nhất 200ml/ ngày trong 2 tuần. Nếu không có bất cứ triệu chứng nào liên quan đến dị ứng thì cho trẻ sử dụng lại sữa bò bình thường.

Như vậy, làm sao để biết bé dị ứng sữa bò đôi khi không hề đơn giản vì các triệu chứng ở trẻ nhỏ thường không quá điển hình, dễ nhầm lẫn với tình trạng quấy khóc, khó chịu hoặc rối loạn tiêu hóa thông thường. Do đó, cha mẹ cần theo dõi sát các biểu hiện sau khi trẻ sử dụng sữa và nên đưa trẻ đến khám chuyên khoa Nhi – Dinh dưỡng nếu nghi ngờ dị ứng đạm sữa bò để được chẩn đoán chính xác.