Khó thở hụt hơi là bị gì? Tại sao lại xảy ra?

Khó thở, hụt hơi là tình trạng nhiều người từng gặp nhưng thường dễ bị bỏ qua hoặc nhầm lẫn với mệt mỏi thông thường. Vậy khó thở hụt hơi là bị gì? Có phải dấu hiệu cảnh báo các bệnh lý tim mạch, hô hấp hay chỉ là phản ứng nhất thời của cơ thể? Việc hiểu đúng nguyên nhân sẽ giúp bạn chủ động theo dõi sức khỏe và xử trí kịp thời khi cần thiết.

1. Khó thở hụt hơi là gì?

Khó thở hụt hơi là cảm giác bạn không hít đủ không khí, phải gắng sức để thở hoặc thấy tức ngực, như thể sắp hết hơi. Trong y khoa, tình trạng này được gọi là khó thở (dyspnea). Đây không phải là bệnh riêng lẻ mà là một triệu chứng, có thể xuất hiện khi vận động như đi bộ, leo cầu thang, làm việc nhà, hoặc thậm chí ngay cả lúc ngồi yên.

Khó thở hụt hơi có thể xảy ra đột ngột trong thời gian ngắn (khó thở cấp tính) hoặc kéo dài nhiều tuần, tái đi tái lại (khó thở mạn tính). Trường hợp cấp tính thường gặp trong dị ứng nặng, cơn hen, thuyên tắc phổi hoặc nhồi máu cơ tim. Trong khi đó, khó thở mạn tính thường liên quan đến các bệnh lý kéo dài như hen, suy tim hoặc bệnh phổi mạn.

2. Khó thở hụt hơi là bị gì? Nguyên nhân thường gặp

Không ít người gặp tình trạng mệt mỏi khó thở hụt hơi, đặc biệt khi cơ thể suy nhược, ít vận động hoặc đang mắc bệnh nền. Nếu khó thở kèm theo đau ngực, tim đập nhanh, choáng váng, lú lẫn hoặc da môi tái xanh, đây có thể là dấu hiệu nguy hiểm và cần được thăm khám y tế ngay để xác định chính xác nguyên nhân và hướng điều trị phù hợp. Câu trả lời cho thắc mắc “bị hụt hơi khó thở là bệnh gì?” hay “tại sao bị khó thở hụt hơi?’ chính là:

Về nguyên nhân cơ học, thở hụt hơi thường liên quan đến các yếu tố bên ngoài tác động lên đường thở và hô hấp. Người bệnh có thể bị khó thở do căng thẳng tâm lý kéo dài, dị ứng thuốc, thực phẩm, thời tiết, hoặc hít phải không khí ô nhiễm, khí CO₂ từ nhà máy, bếp than, lò sưởi. Ngoài ra, dị vật mắc ở đường thở cũng có thể gây khó thở hụt hơi đột ngột và rất nguy hiểm.
Về nguyên nhân bệnh lý, bị khó thở hụt hơi thường liên quan đến phổi, tim mạch hoặc máu. Viêm phổi là nguyên nhân phổ biến, xảy ra khi vi khuẩn hoặc virus gây viêm nhiễm phế nang, làm giảm khả năng trao đổi oxy. Người bệnh thường khó thở, tức ngực, đặc biệt khi hít sâu. Nếu không điều trị kịp thời, tình trạng này có thể dẫn đến suy hô hấp.

Ngoài ra, một số căn nguyên lý giải “thở hụt hơi là bị gì?’ khác chính là:

Thiếu máu cũng là nguyên nhân thường gặp khiến nhiều người bị mệt mỏi khó thở hụt hơi. Khi số lượng hồng cầu thấp, oxy không được vận chuyển đầy đủ đến các cơ quan, gây mệt mỏi, khó thở hụt hơi, chóng mặt, da xanh xao và đau ngực.
Huyết áp thấp làm giảm lượng máu và oxy nuôi cơ thể, từ đó gây cảm giác hụt hơi, hoa mắt, mệt mỏi.
Thuyên tắc phổi là tình trạng nguy hiểm, xảy ra khi cục máu đông gây tắc mạch phổi. Người bệnh thường khó thở đột ngột, thở ngắn, lo lắng, đau ngực và có thể sưng đau bắp chân.
Tràn khí màng phổi có thể gặp sau tai nạn, chấn thương hoặc ở người mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính. Biểu hiện điển hình là khó thở hụt hơi, đau thắt ngực và đổ mồ hôi nhiều.
Các bệnh tim mạch như nhồi máu cơ tim, hẹp van tim, thông liên nhĩ cũng là câu trả lời cho câu hỏi thở hụt hơi là bị gì, do tim không bơm máu hiệu quả khiến oxy cung cấp cho cơ thể bị thiếu.
Thoái hóa đốt sống cổ cũng có thể gây mệt mỏi khó thở hụt hơi khi các mạch máu và dây thần kinh bị chèn ép, làm giảm lưu thông máu lên não, gây kèm chóng mặt, ù tai.

Nhìn chung, bị khó thở hụt hơi là bệnh gì còn phụ thuộc vào nguyên nhân cụ thể. Dù là do yếu tố sinh lý hay bệnh lý, nếu tình trạng khó thở xảy ra thường xuyên, kéo dài hoặc ngày càng nặng, người bệnh nên đi khám sớm để được chẩn đoán chính xác và điều trị kịp thời.

3. Khó thở hụt hơi có nguy hiểm không?

Khó thở hụt hơi có thể nguy hiểm, vì đây là dấu hiệu liên quan đến nhiều bệnh lý nghiêm trọng. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, tình trạng này có thể gây ra các biến chứng ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống.

Cụ thể, người thường xuyên khó thở, nhất là vào ban đêm, dễ gặp các rối loạn giấc ngủ như ngưng thở khi ngủ hoặc mất ngủ, khiến cơ thể mệt mỏi và tinh thần suy giảm. Khi khó thở kéo dài, người bệnh còn cảm thấy kiệt sức, căng thẳng, chán ăn, giảm sức đề kháng và có nguy cơ suy dinh dưỡng.

Đặc biệt, với những người mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) hoặc bệnh tim mạn tính, khó thở hụt hơi không chỉ nguy hiểm mà còn có thể làm bệnh tiến triển nặng hơn nếu không được kiểm soát đúng cách.

4. Khi nào khó thở hụt hơi cần đi khám ngay?

Bạn cần đi khám hoặc cấp cứu ngay nếu tình trạng khó thở rơi vào một trong các trường hợp sau:

Dấu hiệu cấp cứu – cần đến bệnh viện ngay:

Khó thở xuất hiện đột ngột hoặc ngày càng nặng, cảm giác không thở được.
Khó thở không cải thiện sau khi nghỉ ngơi khoảng 30 phút.
Không nói được câu hoàn chỉnh, chỉ nói được từng từ ngắn.
Đau ngực, nặng ngực, đau lan ra tay hoặc hàm.
Tim đập nhanh, loạn nhịp, kèm hồi hộp.
Da, môi hoặc móng tay tím tái, đổ mồ hôi lạnh, tái nhợt.
Lơ mơ, buồn ngủ, lú lẫn.
Khò khè, thở rít, cảm giác nghẹt thở rõ rệt.
Ho ra máu hoặc sốt cao kèm khó thở.

Cần đi khám sớm với bác sĩ:

Khó thở xảy ra ngay cả khi vận động nhẹ hoặc gắng sức ít.
Khó thở nhiều hơn khi nằm, phải ngồi mới dễ thở.
Kèm theo sưng bàn chân, mắt cá chân.
Có sốt, ớn lạnh, ho kéo dài.
Tình trạng khó thở nặng dần theo thời gian, không rõ nguyên nhân.
Bạn có bệnh nền hô hấp hoặc tim mạch và thường xuyên bị hụt hơi.

Tóm lại, khó thở hụt hơi là bị gì còn phụ thuộc vào rất nhiều nguyên nhân khác nhau, từ những yếu tố sinh lý tạm thời như căng thẳng, vận động quá sức cho đến các bệnh lý liên quan đến tim mạch, hô hấp hoặc chuyển hóa. Khi khó thở hụt hơi xảy ra thường xuyên, kéo dài, ngày càng nặng hơn hoặc kèm theo các dấu hiệu như đau ngực, choáng váng, tím tái, người bệnh nên đi khám sớm để được chẩn đoán chính xác và điều trị kịp thời, tránh những biến chứng nguy hiểm có thể xảy ra.

Nguồn thông tin tham khảo: NHS, Cleveland Clinic