Cách xử lý vết thương do vật nhọn đâm

Vết thương do vật nhọn đâm tiềm ẩn nhiều nguy cơ như nhiễm trùng, tổn thương cơ quan bên trong hoặc uốn ván nếu xử lý sai cách. Nhiều người chủ quan vì vết thương nhỏ, nhưng thực tế vi khuẩn dễ xâm nhập sâu vào mô. Do đó, hiểu rõ tính chất nguy hiểm của loại vết thương này là bước đầu quan trọng để có hướng xử trí an toàn và hiệu quả.

1. Vết thương do vật nhọn đâm là gì?

Vết thương do vật nhọn đâm là tình trạng tổn thương xuyên thấu khi các vật dài, mỏng và có đầu nhọn như dao, kim, đinh, mảnh thuỷ tinh… đâm vào da. Dù lỗ đâm thường nhỏ và khó nhận biết, vết thương vẫn có thể ăn sâu vào mô mềm, mạch máu hoặc xương, gây chảy máu và nhiễm trùng.

Các trường hợp bị vật nhọn đâm vào tay hoặc bị vật nhọn đâm vào chân đặc biệt dễ nhiễm vi khuẩn, trong đó có nguy cơ uốn ván. Vì vậy, cần sơ cứu đúng cách và đi khám sớm, nhất là khi vết đâm sâu hoặc xuất hiện tình trạng sưng, đỏ, có mủ ở vết thương và sốt.

2. Mức độ nguy hiểm của vết thương do vật nhọn đâm

Mức độ nguy hiểm của vết thương do vật nhọn đâm có thể dao động từ nhẹ đến rất nghiêm trọng, tuỳ vào cách xử lý và các yếu tố liên quan. Dù vết đâm nhỏ, tổn thương do vật sắc nhọn vẫn tiềm ẩn nguy cơ nhiễm trùng cao, đặc biệt là uốn ván do vi khuẩn Clostridium tetani xâm nhập từ đất, cát, môi trường bẩn. Nếu không xử lý đúng, vi khuẩn có thể phát triển gây nhiễm độc.

Các biến chứng thường gặp gồm chảy máu, sưng đỏ, mủ, sốt, tổn thương thần kinh hoặc nội tạng, nặng hơn có thể dẫn đến viêm xương, nhiễm trùng huyết, thậm chí tử vong. Những yếu tố ảnh hưởng đến mức độ nguy hiểm bao gồm: độ sâu và vị trí vết thương, độ bẩn của vật nhọn, tình trạng tiêm phòng uốn ván và việc còn dị vật sót lại hay không.

3. Cách sơ cứu vết thương do vật nhọn đâm đúng cách

Để sơ cứu khi bị vật nhọn đâm chính xác và an toàn không hề đơn giản. Tuỳ vào vết thương do vật sắc gây ra với vật nhọn còn cắm trong cơ thể hay đã được loại bỏ để xử lý cho phù hợp. Cụ thể như sau:

3.1. Xử lý vết thương đã rút vật nhọn đâm

Với vết thương đã rút vật nhọn đâm và mức độ nông, nhỏ, việc sơ cứu đúng cách ngay từ đầu giúp cầm máu nhanh, giảm nguy cơ nhiễm trùng và hỗ trợ vết thương mau lành. Cách thực hiện:

Bước 1: Rửa tay sạch với xà phòng và nước trước khi sơ cứu. Sau đó dùng gạc/vải sạch ép trực tiếp lên vết thương từ 3 – 5 phút, có thể nâng cao vùng bị thương.
Bước 2: Rửa nhẹ vết thương do vật nhọn đâm dưới nước sạch hoặc nước muối sinh lý, rửa vùng da xung quanh bằng xà phòng. Nếu còn dị vật sót lại, dùng nhíp đã sát trùng để loại bỏ.
Bước 3: Sát trùng bằng cách thoa một lớp mỏng thuốc mỡ kháng sinh quanh vết thương, không đổ cồn trực tiếp lên vết thương hở.
Bước 4: Che vết thương bằng gạc vô trùng và cố định. Cần theo dõi người bệnh hằng ngày và cho đi khám ngay nếu vết thương sâu, bẩn, sưng đau hoặc nghi ngờ bị uốn ván nhưng chưa được tiêm phòng đầy đủ.

3.2. Xử lý vết thương chưa rút vật nhọn đâm

Với vết thương do vật nhọn đâm còn dị vật cắm trong cơ thể, đây là tình huống nguy hiểm cần xử lý hết sức thận trọng. Việc tự ý rút vật nhọn có thể gây chảy máu ồ ạt và tổn thương nặng hơn. Hướng xử lý:

Bước 1: Tuyệt đối không tự ý rút vật nhọn để tránh chảy máu ồ ạt và tổn thương nặng hơn.
Bước 2: Dùng gạc hoặc vải mềm bọc quanh vật nhọn, có thể chèn thêm xung quanh để cố định vị trí. Tiếp đến dùng băng y tế băng bó cố định toàn bộ vùng tổn thương và vật nhọn cho chắc chắn.
Bước 3: Nâng cao vùng bị thương nếu có thể, giữ người bệnh luôn tỉnh táo.
Bước 4: Đưa đi cấp cứu ngay tại cơ sở y tế gần nhất hoặc gọi 115 nếu tình trạng nghiêm trọng.

4. Vết thương do vật nhọn đâm có cần đi cấp cứu ngay không?

Khi bị vết thương do vật nhọn đâm, bạn cần đi cấp cứu hoặc đến cơ sở y tế ngay nếu xuất hiện các dấu hiệu sau:

Cơn đau xuất hiện đột ngột hoặc ngày càng đau nhiều hơn.
Vết thương chảy máu liên tục, máu thấm ướt băng (chảy máu nhẹ lúc đầu có thể xảy ra).
Vùng da quanh vết thương lạnh, tái nhợt hoặc đổi màu bất thường.
Cảm giác tê bì, yếu hoặc mất cảm giác gần vị trí bị đâm.
Khó cử động tay, chân hoặc bộ phận gần vết thương.
Có dấu hiệu nhiễm trùng, bao gồm: Đau, sưng, nóng, đỏ tăng dần quanh vết thương, xuất hiện vệt đỏ lan ra từ vết thương, có mủ chảy ra và sốt.

Sau khi sơ cứu ban đầu, người bị vết thương do vật nhọn đâm không nên chủ quan dù tình trạng đã ổn định. Theo dõi chảy máu, cảm giác đau và tình trạng da quanh vết thương là bước cần thiết. Nếu xuất hiện dấu hiệu bất thường, việc đến cơ sở y tế kịp thời sẽ giúp ngăn ngừa nhiễm trùng và bảo vệ chức năng vùng bị tổn thương.

Nguồn tài liệu tham khảo: Mayo Clinic