Các bệnh lý tuyến giáp hay gặp ở người cao tuổi

Bệnh lý tuyến giáp hay gặp ở người cao tuổi thường diễn tiến âm thầm, dễ bị nhầm lẫn với các biểu hiện lão hóa tự nhiên nên nhiều trường hợp chỉ được phát hiện khi đã xuất hiện biến chứng. Hiểu rõ những bệnh lý này sẽ giúp người cao tuổi chủ động thăm khám và điều trị kịp thời.

1. Vì sao người cao tuổi dễ mắc bệnh tuyến giáp?

Tuyến giáp là cơ quan nội tiết quan trọng, có vai trò sản xuất hormone điều hòa chuyển hóa, nhịp tim, thân nhiệt, chức năng thần kinh và nhiều hoạt động khác của cơ thể. Khi tuổi càng cao, cấu trúc và chức năng tuyến giáp cũng thay đổi, khiến nguy cơ mắc các bệnh tuyến giáp ở người già tăng lên đáng kể.

Theo các chuyên gia nội tiết, tỷ lệ rối loạn chức năng tuyến giáp ở người trên 60 tuổi cao hơn so với người trẻ. Đặc biệt, nhiều trường hợp không có triệu chứng điển hình nên rất dễ bỏ sót nếu không được kiểm tra định kỳ.

1.1. Quá trình lão hóa làm thay đổi chức năng tuyến giáp

Theo các nghiên cứu được công bố trên PubMed, quá trình lão hóa khiến khả năng tổng hợp và điều hòa hormone tuyến giáp thay đổi. Đồng thời, cơ thể cũng phản ứng với hormone tuyến giáp khác so với người trẻ, làm các triệu chứng trở nên không điển hình.

Ở người cao tuổi, một số chỉ số xét nghiệm tuyến giáp cũng có thể thay đổi theo tuổi, đòi hỏi bác sĩ phải đánh giá dựa trên tổng thể lâm sàng thay vì chỉ dựa vào kết quả xét nghiệm đơn thuần.

1.2. Nhiều bệnh mạn tính và sử dụng thuốc kéo dài

Người cao tuổi thường mắc đồng thời nhiều bệnh như tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh tim mạch hoặc suy thận. Một số thuốc điều trị các bệnh này có thể ảnh hưởng đến hoạt động của tuyến giáp hoặc làm thay đổi kết quả xét nghiệm.

Ngoài ra, hệ miễn dịch thay đổi theo tuổi cũng làm tăng nguy cơ mắc các bệnh tuyến giáp có liên quan đến tự miễn.

1.3. Triệu chứng dễ bị nhầm với dấu hiệu tuổi già

Mệt mỏi, giảm trí nhớ, tăng hoặc giảm cân nhẹ, táo bón, trầm cảm hay nhịp tim bất thường đều có thể là biểu hiện của bệnh tuyến giáp nhưng cũng thường xuất hiện ở người lớn tuổi do quá trình lão hóa. Chính điều này khiến việc phát hiện bệnh gặp nhiều khó khăn nếu không được thăm khám chuyên khoa.

2. Các bệnh lý tuyến giáp hay gặp ở người cao tuổi

Các bệnh lý tuyến giáp hay gặp ở người cao tuổi cần được phát hiện sớm nhằm hạn chế biến chứng lên tim mạch, thần kinh và chất lượng cuộc sống.

2.1. Suy giáp – Một trong các bệnh lý tuyến giáp hay gặp ở người cao tuổi

Suy giáp là tình trạng tuyến giáp không sản xuất đủ hormone đáp ứng nhu cầu của cơ thể. Đây là một trong những bệnh tuyến giáp ở người già phổ biến nhất.

Ở người cao tuổi, suy giáp thường không biểu hiện rõ ràng như người trẻ mà có thể chỉ xuất hiện:

• Mệt mỏi kéo dài
• Buồn ngủ nhiều
• Táo bón
• Da khô
• Lạnh tay chân
• Trí nhớ giảm
• Trầm cảm
• Nhịp tim chậm

Một số người chỉ phát hiện bệnh khi xuất hiện biến chứng như suy tim, rối loạn lipid máu hoặc suy giảm nhận thức.

Điều trị suy giáp chủ yếu bằng hormone tuyến giáp thay thế. Tuy nhiên, người cao tuổi cần được điều chỉnh liều từ từ và theo dõi sát để tránh ảnh hưởng đến tim mạch.

2.2. Cường giáp

Cường giáp xảy ra khi tuyến giáp sản xuất quá nhiều hormone. Khác với người trẻ thường có biểu hiện run tay, sụt cân và hồi hộp rõ rệt, người cao tuổi có thể chỉ xuất hiện:

• Tim đập nhanh
• – Rung nhĩ
• Khó thở
• Sút cân không rõ nguyên nhân
• Yếu cơ
• Mệt mỏi
• Ăn kém

Các chuyên gia của Hiệp hội Tuyến giáp Hoa Kỳ (American Thyroid Association – ATA) cho biết cường giáp ở người cao tuổi làm tăng nguy cơ rung nhĩ, suy tim và loãng xương nếu không được điều trị kịp thời.

Việc điều trị có thể bao gồm thuốc kháng giáp, iod phóng xạ hoặc phẫu thuật tùy từng trường hợp.

2.3. Bướu giáp

Bướu giáp là tình trạng tuyến giáp tăng kích thước. Ở người lớn tuổi, bướu giáp có thể hình thành trong nhiều năm mà không gây triệu chứng. Tuy nhiên, khi kích thước lớn, người bệnh có thể gặp:

• Cảm giác nghẹn cổ
• Khó nuốt
• Khó thở
• Khàn tiếng

Một số trường hợp bướu giáp vẫn hoạt động bình thường, trong khi một số khác đi kèm suy giáp hoặc cường giáp.

2.4. Nhân tuyến giáp – Bệnh lý tuyến giáp hay gặp ở người cao tuổi nhưng thường lành tính

Nhân tuyến giáp là một trong những bất thường được phát hiện khá phổ biến ở người cao tuổi nhờ siêu âm.

Phần lớn các nhân là lành tính và không gây triệu chứng. Tuy nhiên, bác sĩ sẽ đánh giá thêm bằng siêu âm, xét nghiệm hormone và trong một số trường hợp cần chọc hút tế bào bằng kim nhỏ để xác định nguy cơ ung thư.

Không phải tất cả các nhân tuyến giáp đều cần phẫu thuật. Quyết định điều trị phụ thuộc vào kích thước, đặc điểm siêu âm, nguy cơ ác tính và triệu chứng của người bệnh.

2.5. Ung thư tuyến giáp

Mặc dù không phải là bệnh phổ biến nhất nhưng ung thư tuyến giáp ở người cao tuổi thường có xu hướng diễn tiến phức tạp hơn so với người trẻ.

Các dấu hiệu cần lưu ý gồm:

• Khối cứng vùng cổ
• Hạch cổ
• Khàn tiếng kéo dài
• Nuốt vướng
• Khó thở

Việc phát hiện sớm ung thư tuyến giáp giúp nâng cao hiệu quả điều trị và cải thiện tiên lượng.

2.6. Viêm tuyến giáp

Một số trường hợp viêm tuyến giáp, đặc biệt là viêm tuyến giáp Hashimoto, cũng gặp ở người cao tuổi.

Ban đầu bệnh có thể không gây triệu chứng rõ ràng, sau đó tiến triển thành suy giáp. Đây là nguyên nhân khá thường gặp gây suy giáp mạn tính ở nhiều quốc gia.

3. Cách phòng ngừa và kiểm soát

Mặc dù không thể ngăn ngừa hoàn toàn bệnh lý tuyến giáp hay gặp ở người cao tuổi, người lớn tuổi vẫn có thể giảm nguy cơ mắc bệnh hoặc hạn chế biến chứng bằng việc chăm sóc sức khỏe đúng cách.

3.1. Duy trì chế độ dinh dưỡng hợp lý

Người cao tuổi nên xây dựng chế độ ăn cân đối, bổ sung đầy đủ iod theo khuyến nghị, đồng thời đảm bảo cung cấp đủ protein, vitamin và khoáng chất.

Không nên tự ý sử dụng các thực phẩm chức năng chứa iod hoặc hormone tuyến giáp khi chưa có chỉ định của bác sĩ.

3.2. Kiểm soát tốt các bệnh mạn tính

Tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu hay bệnh tim mạch đều có thể ảnh hưởng đến việc điều trị bệnh tuyến giáp.

Do đó, việc kiểm soát tốt các bệnh nền sẽ giúp nâng cao hiệu quả điều trị và giảm nguy cơ biến chứng.

3.3. Khám sức khỏe định kỳ

Do triệu chứng của bệnh tuyến giáp ở người già thường không điển hình, người cao tuổi nên chủ động kiểm tra sức khỏe, đặc biệt khi có:

• Mệt mỏi kéo dài
• Giảm hoặc tăng cân bất thường
• Run tay
• Tim đập nhanh
• Khối bất thường vùng cổ
• Nuốt nghẹn
• Khàn tiếng kéo dài

Bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm TSH, FT4, FT3, siêu âm tuyến giáp hoặc các xét nghiệm chuyên sâu khác nếu cần.

3.4. Tuân thủ điều trị

Đối với người đã được chẩn đoán bệnh tuyến giáp, việc dùng thuốc đúng liều, tái khám đúng hẹn và theo dõi định kỳ giúp kiểm soát bệnh hiệu quả, đồng thời hạn chế các biến chứng về tim mạch, xương và thần kinh.

Các bệnh lý tuyến giáp hay gặp ở người cao tuổi thường tiến triển âm thầm và dễ bị nhầm lẫn với biểu hiện của tuổi tác. Việc chủ động nhận biết dấu hiệu bất thường, khám sức khỏe định kỳ và điều trị đúng phác đồ sẽ giúp kiểm soát bệnh hiệu quả, giảm nguy cơ biến chứng và duy trì chất lượng cuộc sống.

Tại Hệ thống Y tế Thu Cúc TCI, chuyên khoa Nội tiết quy tụ đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm cùng hệ thống xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh hiện đại, hỗ trợ phát hiện sớm các bệnh lý tuyến giáp, từ rối loạn chức năng đến các tổn thương thực thể. Người bệnh được tư vấn phác đồ điều trị phù hợp, theo dõi lâu dài và quản lý bệnh toàn diện, góp phần bảo vệ sức khỏe nội tiết ở mọi giai đoạn tuổi già. Liên hệ sớm để được tư vấn và đặt lịch khám tuyến giáp.