Bị suy thận có khó thở không?

Suy thận không chỉ gây rối loạn tiểu tiện hay phù nề mà còn có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hô hấp và tim mạch. Nhiều người đặt câu hỏi suy thận có khó thở không khi thường xuyên cảm thấy hụt hơi, thở gấp dù vận động nhẹ. Việc nhận biết sớm dấu hiệu này có ý nghĩa quan trọng trong phát hiện biến chứng và kiểm soát bệnh hiệu quả hơn.

1. Suy thận có gây khó thở không? Mức độ khó thở phụ thuộc các yếu tố nào?

Bị suy thận có khó thở không là thắc mắc rất thường gặp. Thực tế, người mắc suy thận, đặc biệt là suy thận mạn giai đoạn tiến triển, hoàn toàn có thể bị khó thở. Tuy nhiên, mức độ khó thở trong suy thận không giống nhau ở mỗi người mà phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác nhau.

Khó thở do suy thận không phải lúc nào cũng xuất phát từ một nguyên nhân duy nhất, mà thường là kết quả của nhiều rối loạn xảy ra đồng thời. Trước hết là tình trạng quá tải dịch. Khi thận suy giảm chức năng, nước và muối không được đào thải hiệu quả, gây ứ dịch trong cơ thể, đặc biệt là ở phổi, từ đó khiến người bệnh cảm thấy nặng ngực và thở khó.

Bên cạnh đó, thiếu máu mạn tính cũng là nguyên nhân quan trọng. Suy thận làm giảm sản xuất erythropoietin – hormone kích thích tạo hồng cầu, khiến cơ thể thiếu oxy, gây mệt mỏi và cảm giác hụt hơi. Đây là lý do nhiều người suy thận bị khó thở ngay cả khi không vận động nhiều.

Ngoài ra, các bệnh lý tim mạch đi kèm như suy tim hoặc rối loạn chức năng tim làm máu ứ lại ở phổi, khiến tình trạng suy thận gây khó thở trở nên rõ rệt hơn. Một số bệnh nhân còn gặp tăng áp lực động mạch phổi, làm cản trở trao đổi oxy, hoặc nhiễm toan chuyển hóa, buộc cơ thể phải thở nhanh và sâu để bù trừ.

Không thể bỏ qua các yếu tố như tràn dịch màng phổi hay nhiễm trùng hô hấp. Người suy thận có hệ miễn dịch suy yếu, dễ mắc viêm phổi, lao phổi, từ đó làm nặng thêm tình trạng khó thở.

Nhìn chung, nếu bạn băn khoăn “suy thận có khó thở không?” hay “suy thận có gây khó thở không?”, thì câu trả lời là có. Mức độ khó thở phụ thuộc vào mức độ suy thận, tình trạng ứ dịch, thiếu máu, bệnh tim, rối loạn chuyển hóa và các biến chứng hô hấp đi kèm. Tuy nhiên, khó thở có phải bị suy thận không hay khó thở có phải suy thận không thì không thể kết luận chỉ dựa vào một triệu chứng. Khi xuất hiện khó thở kéo dài hoặc tăng dần, người bệnh cần đi khám sớm để xác định nguyên nhân chính xác và điều trị kịp thời.

2. Đặc điểm khó thở do suy thận

Tình trạng khó thở do suy thận thường không xuất hiện riêng lẻ mà đi kèm nhiều dấu hiệu khác. Những biểu hiện này phản ánh việc thận suy giảm khả năng lọc máu và điều hòa lượng nước trong cơ thể.

Khó thở kèm phù tay chân: Khi thận hoạt động kém, nước và muối không được đào thải hết sẽ tích tụ lại, gây phù ở chân, tay, mặt. Lượng dịch dư thừa còn có thể ứ ở phổi, khiến suy thận gây khó thở, cảm giác nặng ngực rõ hơn khi nằm. Với người không mắc bệnh tim hay phổi, đây có thể là dấu hiệu sớm cho thấy suy thận bị khó thở, kể cả ở giai đoạn đầu.
Ngáy to, ngưng thở khi ngủ: Nhiều bệnh nhân suy thận mạn gặp rối loạn giấc ngủ, đặc biệt là hội chứng ngưng thở khi ngủ. Người bệnh thường ngáy lớn, xen kẽ những lúc ngừng thở ngắn vài giây đến gần một phút trong đêm. Tình trạng này lặp lại nhiều lần khiến giấc ngủ không sâu, sáng dậy mệt mỏi và dễ xuất hiện khó thở trong suy thận.
Hôi miệng, có vị kim loại: Khi thận không loại bỏ hết chất thải, chúng sẽ tích tụ trong máu và gây mùi hôi miệng đặc trưng, kèm cảm giác đắng hoặc vị kim loại trong miệng. Dấu hiệu này khá kín đáo, dễ nhầm với bệnh răng miệng nên thường bị bỏ qua, dù đây cũng là biểu hiện thường gặp khi suy thận gây khó thở và rối loạn toàn thân.

3. Nguyên nhân suy thận bị khó thở

Suy thận làm suy giảm khả năng lọc và đào thải chất cặn bã khỏi máu, đồng thời ảnh hưởng đến quá trình tạo hồng cầu của cơ thể. Hệ quả là dịch và độc chất dễ bị ứ đọng, gây áp lực lên phổi và làm giảm hiệu quả hô hấp. Bên cạnh đó, khi số lượng hồng cầu giảm, khả năng vận chuyển oxy đến các mô cũng bị hạn chế. Chính vì vậy, cảm giác khó thở có thể xuất hiện sớm và trở thành một trong những biểu hiện thường gặp của suy thận ở giai đoạn đầu.

Khó thở không phải lúc nào cũng là suy thận, vì đây là triệu chứng có thể gặp trong nhiều bệnh lý khác nhau. Tuy nhiên, ở người suy thận, khó thở có thể xuất hiện do ứ dịch, thiếu máu hoặc rối loạn chuyển hóa làm ảnh hưởng đến phổi và khả năng vận chuyển oxy. Nếu khó thở kéo dài hoặc kèm theo phù, mệt mỏi, tiểu ít hay tiền sử bệnh thận, người bệnh nên đi khám để xác định nguyên nhân chính xác.

4. Dấu hiệu khó thở do suy thận cần chú ý

Một số trường hợp khó thở có thể đe dọa trực tiếp đến tính mạng và cần được can thiệp y tế khẩn cấp. Người bệnh không nên chần chừ mà cần nhanh chóng đến cơ sở y tế hoặc gọi cấp cứu ngay khi xuất hiện các dấu hiệu sau:

Cơn khó thở xảy ra đột ngột, dữ dội, tăng nhanh trong thời gian ngắn và không có dấu hiệu thuyên giảm.
Khó thở kèm đau tức ngực, cảm giác buồn nôn, choáng váng hoặc mất ý thức.
Môi, lưỡi hoặc đầu ngón tay tím tái, cho thấy cơ thể đang thiếu oxy nghiêm trọng.
Cảm giác hụt hơi đến mức không thể nói thành câu, phải ngắt quãng khi giao tiếp hoặc không thể nói chuyện.

Những biểu hiện trên có thể liên quan đến các tình trạng cấp cứu nguy hiểm, vì vậy việc tiếp cận y tế kịp thời là yếu tố quyết định giúp bảo vệ tính mạng người bệnh.

5. Khó thở trong suy thận có nguy hiểm không?

Tình trạng khó thở trong suy thận có nguy hiểm. Khó thở thường xuất phát từ tình trạng cơ thể không được cung cấp đủ oxy hoặc nồng độ oxy trong máu bị suy giảm. Nếu xem nhẹ và không can thiệp kịp thời, tình trạng thiếu oxy kéo dài sẽ khiến não bộ không nhận đủ dưỡng khí để duy trì hoạt động bình thường.

Tình trạng khó thở trong suy thận có nguy hiểm

Hậu quả có thể là suy giảm khả năng nhận thức, rối loạn ý thức trong thời gian ngắn hoặc thậm chí để lại di chứng lâu dài. Nguy hiểm hơn, thiếu oxy còn làm tăng nguy cơ xuất hiện nhiều biến chứng nghiêm trọng như tổn thương tế bào não, hoại tử não, đột quỵ và các rối loạn thần kinh khác.

6. Điều trị khó thở do suy thận như thế nào?

Một số biện pháp đơn giản dưới đây có thể giúp làm dịu cảm giác khó thở và giúp người bệnh dễ chịu hơn trong sinh hoạt hằng ngày:

Ngồi thẳng lưng, có thể dùng gối kê phía sau để nâng đỡ cột sống và giúp lồng ngực giãn nở tốt hơn.
Ngồi gần cửa sổ đang mở hoặc nơi thông thoáng để hít thở không khí trong lành.
Ngủ hoặc nghỉ ở tư thế lưng thẳng, kê cao đầu. Trong một số trường hợp, nằm nghỉ trên ghế tựa có thể giúp giảm cảm giác hụt hơi.
Bật quạt thổi nhẹ hướng về phía mặt hoặc ngực để tạo cảm giác dễ thở.
Duy trì độ ẩm không khí trong phòng, tránh môi trường quá khô gây kích thích đường hô hấp.
Thực hành thở mím môi, giúp kiểm soát nhịp thở và giảm cảm giác ngột ngạt; nên được nhân viên y tế hướng dẫn đúng cách.
Mặc quần áo rộng rãi, nhất là vùng cổ và ngực, để tránh gây chèn ép khi hô hấp.
Nếu đang sử dụng thuốc hỗ trợ hô hấp, nên dùng thuốc trước những hoạt động dễ gây khó thở như đi lại, tắm rửa hay thay quần áo.
Chia nhỏ hoạt động và nghỉ ngơi xen kẽ, tránh gắng sức liên tục trong sinh hoạt hằng ngày.
Giữ không gian yên tĩnh, hạn chế tiếng ồn, đặc biệt khi cảm thấy lo lắng hoặc căng thẳng.
Thư giãn tinh thần bằng thiền, chánh niệm hoặc các kỹ thuật giảm stress.

Ngoài ra, người bệnh có thể thử các phương pháp thư giãn sâu như luân phiên căng – thả lỏng từng nhóm cơ, nhắm mắt tưởng tượng bản thân đang ở một không gian yên bình. Âm nhạc trị liệu, nghệ thuật hoặc các hoạt động giải trí nhẹ nhàng cũng giúp tinh thần thoải mái hơn; có thể tìm hiểu thêm tại các trung tâm cộng đồng hoặc tổ chức hỗ trợ tại địa phương.

7. Cách phòng ngừa khó thở ở người suy thận

Nếu đang mắc bệnh thận, bạn hoàn toàn có thể làm chậm sự tiến triển của bệnh bằng cách xây dựng và duy trì lối sống khoa học, lành mạnh:

Giữ cân nặng ở mức hợp lý, tránh thừa cân hoặc béo phì gây thêm gánh nặng cho thận.
Vận động thể chất thường xuyên, duy trì thói quen tập luyện nhẹ đến vừa vào hầu hết các ngày trong tuần.
Điều chỉnh chế độ ăn uống, hạn chế đạm khi cần thiết và ưu tiên thực phẩm giàu dinh dưỡng, ít muối, ít chất béo xấu.
Theo dõi và kiểm soát huyết áp ổn định, vì tăng huyết áp làm bệnh thận tiến triển nhanh hơn.
Tuân thủ điều trị, dùng thuốc đúng liều, đúng thời gian theo chỉ định của bác sĩ.
Kiểm tra cholesterol định kỳ hằng năm để giảm nguy cơ biến chứng tim mạch.
Quản lý tốt đường huyết, đặc biệt với người có đái tháo đường.
Tránh hút thuốc và các sản phẩm chứa thuốc lá, vì chúng làm tổn thương mạch máu và chức năng thận.
Khám sức khỏe định kỳ, giúp theo dõi sát chức năng thận và phát hiện sớm các bất thường.

Tóm lại, suy thận không chỉ ảnh hưởng đến chức năng lọc máu mà còn có thể gây ra nhiều biến chứng toàn thân, trong đó khó thở là triệu chứng đáng lưu ý và không nên xem nhẹ. Việc hiểu rõ suy thận có khó thở không sẽ giúp người bệnh và gia đình chủ động nhận biết các dấu hiệu bất thường, từ đó thăm khám sớm và điều trị kịp thời. Tuân thủ phác đồ điều trị, kiểm soát tốt bệnh nền và duy trì lối sống lành mạnh chính là chìa khóa giúp giảm nguy cơ biến chứng và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người mắc suy thận.

Nguồn thông tin tham khảo: Mayo Clinic