Bị suy thận có ăn được yến mạch không?

Suy thận có ăn được yến mạch không là câu hỏi thường gặp của người bệnh và người nhà khi lựa chọn thực phẩm hằng ngày. Dù yến mạch được đánh giá cao về giá trị dinh dưỡng, nhưng với người suy thận, việc ăn đúng cách, đúng lượng là yếu tố then chốt để tránh ảnh hưởng xấu đến sức khỏe và chức năng thận.

1. Lượng kali, photpho và thành phần dinh dưỡng trong yến mạch là bao nhiêu? Mức đó là cao hay thấp?

Trong 1/2 cốc yến mạch nấu chín, yến mạch cung cấp khoảng 80 – 115mg kali và 90 – 130mg phốt pho. Nếu ăn 1 cốc yến mạch nấu chín, lượng khoáng chất này tăng lên khoảng 164mg kali và 180mg phốt pho. So với nhiều loại ngũ cốc nóng khác, mức kali và phốt pho của yến mạch được xếp vào mức trung bình, không quá cao nhưng cũng không thuộc nhóm thấp.

Không phải toàn bộ phốt pho trong yến mạch đều được cơ thể hấp thu. Một phần phốt pho gắn với phytate trong hạt yến mạch nên khả năng hấp thu thực tế thấp hơn so với phốt pho từ thực phẩm chế biến sẵn hoặc nguồn động vật. Đây là điểm có lợi khi đánh giá yến mạch trong chế độ ăn cần kiểm soát phốt pho.

Ngoài kali và phốt pho, yến mạch còn giàu chất xơ, carbohydrate phức tạp, chất chống oxy hóa, vitamin và khoáng chất. Nhìn chung, yến mạch là thực phẩm có giá trị dinh dưỡng tốt, kali và phốt pho ở mức trung bình, phù hợp sử dụng nếu kiểm soát khẩu phần và chọn loại ít natri.

2. Người bị suy thận có ăn được yến mạch không? Nên ăn như thế nào?

Nhiều người băn khoăn “yến mạch có tốt cho thận không?” hay “suy thận có ăn được yến mạch không?”. Thực tế, yến mạch không phải thực phẩm bị cấm tuyệt đối với người suy thận, tuy nhiên nếu ăn không đúng cách hoặc vượt quá khẩu phần cho phép thì vẫn có thể gây áp lực cho thận. Câu trả lời cho thắc mắc “suy thận ăn yến mạch được không?” là có thể, nhưng còn tùy vào giai đoạn bệnh và cách sử dụng:

Với suy thận giai đoạn sớm (giai đoạn 1 – 3): Ở giai đoạn này, người bệnh nhìn chung vẫn có thể sử dụng yến mạch với lượng hợp lý và lựa chọn loại phù hợp dưới sự hướng dẫn của nhân viên y tế.
Với suy thận giai đoạn nặng (giai đoạn 4 – 5 hoặc đang lọc máu): Giai đoạn này thì cần đặc biệt thận trọng. Yến mạch có chứa kali và phốt pho nên việc ăn hay không cần được bác sĩ chuyên khoa thận hoặc chuyên gia dinh dưỡng đánh giá dựa trên kết quả xét nghiệm cụ thể của từng người bệnh.

Nhìn chung, yến mạch có thể mang lại một số lợi nhất định đối với người suy thận ở giai đoạn sớm nếu dùng đúng cách. Thực phẩm này giàu chất xơ hòa tan, giúp giảm táo bón – vấn đề thường gặp ở bệnh nhân thận. Ngoài ra, beta-glucan trong yến mạch còn hỗ trợ giảm cholesterol xấu, góp phần bảo vệ tim mạch, từ đó gián tiếp giảm gánh nặng cho thận. Yến mạch cũng giúp ổn định đường huyết và tạo cảm giác no lâu, hỗ trợ kiểm soát cân nặng. Tuy nhiên, lợi ích chỉ phát huy khi ăn đúng liều lượng, bởi nếu dùng quá nhiều, lượng kali và phốt pho trong yến mạch có thể gây bất lợi cho chức năng thận.

Để đảm bảo an toàn khi ăn yến mạch, người bệnh cần lưu ý:

Ưu tiên yến mạch nguyên chất, không đường, không muối, không hương liệu.
Tránh yến mạch ăn liền vì thường chứa nhiều natri và phụ gia.
Nên nấu yến mạch với nước, hạn chế nấu cùng sữa.
Kiểm soát khẩu phần: Khoảng 1/2 cốc yến mạch đã nấu chín (tương đương 25 – 30g yến mạch khô) thường được xem là mức phù hợp cho đa số người suy thận giai đoạn sớm.
Không kết hợp với các loại topping giàu kali như chuối, bơ, trái cây khô hoặc các loại hạt.

Lưu ý quan trọng: Người có nồng độ kali hoặc phốt pho trong máu cao hoặc bệnh nhân suy thận giai đoạn cuối đang chạy thận nhân tạo tuyệt đối không nên tự ý ăn yến mạch nếu chưa có tư vấn từ nhân viên y tế.

Tóm lại, suy thận có ăn được yến mạch không còn phụ thuộc vào giai đoạn bệnh, khẩu phần sử dụng và cách chế biến. Với người suy thận giai đoạn sớm, yến mạch vẫn có thể là lựa chọn dinh dưỡng nếu ăn đúng lượng, chọn loại nguyên chất và hạn chế gia vị. Ngược lại, ở giai đoạn nặng, người bệnh cần thận trọng hơn và nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để đảm bảo an toàn cho chức năng thận cũng như sức khỏe tổng thể.