Có cách kiểm tra ung thư phổi tại nhà không?

Ung thư phổi là một trong những bệnh lý ác tính nguy hiểm, đòi hỏi quy trình chẩn đoán chính xác và khoa học. Dù hiện nay xuất hiện nhiều thông tin về các cách kiểm tra ung thư phổi tại nhà, tuy nhiên thì thực tế lâm sàng chúng có tật sự đáng tin hay không vẫn là một câu hỏi lớn.

1. Có cách kiểm tra ung thư phổi tại nhà không? Đó là cách nào?

Mặc dù hiện nay đã có một số bộ xét nghiệm tại nhà được sử dụng nhằm sàng lọc sớm một vài loại ung thư nhất định, điển hình như ung thư đại trực tràng, nhưng đối với ung thư phổi, vẫn chưa tồn tại cách kiểm tra ung thư phổi tại nhà nào được công nhận và ứng dụng rộng rãi trong thực hành lâm sàng, đặc biệt là các cách kiểm tra ung thư phổi bằng ngón tay lan truyền chưa có căn cứ.

Phát hiện ung thư phổi ở giai đoạn sớm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, vì có thể cải thiện đáng kể tiên lượng và hiệu quả điều trị. Một số xét nghiệm tại nhà được thiết kế để phát hiện tín hiệu sinh học hoặc chỉ dấu phân tử từ tế bào ung thư trước khi xuất hiện triệu chứng, mang lại tiện lợi và giúp tiếp cận sàng lọc sớm hơn. Tuy nhiên, những xét nghiệm này vẫn còn hạn chế và rủi ro.

Hiện phương pháp tiềm năng duy nhất là xét nghiệm phát hiện sớm đa ung thư (MCED), như xét nghiệm Galleri, cho phép phát hiện nhiều loại ung thư, bao gồm cả ung thư phổi, chỉ từ một mẫu máu. Dù hứa hẹn, các xét nghiệm MCED chưa được FDA phê duyệt cho sàng lọc thường quy và cần thêm nghiên cứu lớn, dài hạn để đánh giá độ nhạy, độ đặc hiệu và tác động thực sự đến tỷ lệ tử vong do ung thư.

Hiện nay xuất hiện nhiều thông tin về các cách kiểm tra ung thư phổi tại nhà

2. Xét nghiệm sàng lọc ung thư tại nhà đáng tin cậy không hay vẫn cần tới Bệnh viện

Các xét nghiệm sàng lọc ung thư thực hiện tại nhà được quảng bá với mục tiêu hỗ trợ phát hiện sớm ung thư phổi, tuy nhiên cho đến nay, các bằng chứng khoa học vẫn chưa đủ mạnh để khẳng định độ chính xác và độ tin cậy của những phương pháp này.

Cụ thể hơn, dù Galleri cho thấy khả năng phát hiện các dấu hiệu ung thư với lượng tế bào rất nhỏ nhưng xét nghiệm này hiện vẫn đang trong giai đoạn nghiên cứu lâm sàng và chưa được xem là tiêu chuẩn sàng lọc chính thức. Một số nhà khoa học cho rằng Galleri có tiềm năng phát hiện ung thư ở giai đoạn rất sớm, thời điểm mà can thiệp điều trị thường mang lại hiệu quả cao hơn và tiên lượng tốt hơn cho người bệnh.

Song xét nghiệm MCED tiềm ẩn nguy cơ dương tính giả, có thể khiến người bệnh phải làm thêm các xét nghiệm xâm lấn không cần thiết, gây lo lắng và tăng chi phí y tế; nghiên cứu năm 2021 cho thấy chỉ khoảng 44,4% kết quả dương tính là ung thư thật.

Chẩn đoán quá mức là một hạn chế khác, do MCED có thể phát hiện các dấu hiệu ung thư rất nhỏ nhưng không tiến triển thành bệnh có triệu chứng, dẫn đến điều trị không cần thiết và ảnh hưởng chất lượng sống.

Do nguy cơ diễn giải sai kết quả, người thực hiện xét nghiệm vẫn cần tái khám và tham vấn bác sĩ hoặc nhân viên y tế. Trong những trường hợp nghi ngờ, bác sĩ sẽ chỉ định thêm các phương pháp chẩn đoán chuyên sâu như chụp chiếu hình ảnh hoặc sinh thiết để xác định chính xác sự hiện diện của ung thư phổi.

Tóm lại, ở thời điểm hiện tại, việc chẩn đoán hoặc sàng lọc ung thư phổi vẫn bắt buộc phải được thực hiện bởi nhân viên y tế, thông qua các kỹ thuật chuyên sâu như chẩn đoán hình ảnh, xét nghiệm mô bệnh học hoặc các xét nghiệm cận lâm sàng khác dưới sự chỉ định của bác sĩ. Cụ thể:

Trong lâm sàng, đánh giá ung thư phổi bắt đầu từ khai thác tiền sử, yếu tố nguy cơ, triệu chứng và khám thực thể.
Người 50–80 tuổi, có tiền sử hút thuốc nặng, đang hút hoặc đã bỏ ≤15 năm, được khuyến cáo sàng lọc định kỳ dù chưa có triệu chứng.
Chụp CT liều thấp (LDCT) là phương pháp sàng lọc chủ đạo; các kỹ thuật hỗ trợ gồm X-quang ngực, MRI, PET.
Các xét nghiệm bổ trợ gồm tế bào học đờm, chọc hút dịch màng phổi khi có tràn dịch.
Sinh thiết kim là tiêu chuẩn xác định chẩn đoán; sau đó có thể làm xét nghiệm di truyền để lựa chọn điều trị nhắm trúng đích phù hợp.

Có thể thấy, chẩn đoán ung thư phổi chỉ được khẳng định khi người bệnh được đánh giá đầy đủ bằng các kỹ thuật y khoa tiêu chuẩn như chẩn đoán hình ảnh và xét nghiệm mô bệnh học, đặc biệt là sinh thiết. Do đó, khi có yếu tố nguy cơ hoặc triệu chứng nghi ngờ, người bệnh cần thăm khám tại cơ sở y tế chuyên khoa để được chẩn đoán chính xác và can thiệp kịp thời, thay vì phụ thuộc vào cách kiểm tra ung thư phổi tại nhà chưa được kiểm chứng.

Nguồn tài liệu tham khảo: Hcgoncology, Healthline