Viêm ruột non có nguy hiểm không? Làm sao để phòng ngừa?

Ruột non là một phần quan trọng của hệ tiêu hóa, đảm nhiệm quá trình tiêu hóa thức ăn và hấp thu phần lớn dưỡng chất vào cơ thể. Khi cơ quan này bị viêm, hoạt động tiêu hóa và hấp thu có thể bị ảnh hưởng, gây ra nhiều triệu chứng khó chịu và một số biến chứng nếu không được xử trí phù hợp.

1. Viêm ruột non là gì? Có nguy hiểm không?

Viêm ruột non là tình trạng niêm mạc hoặc thành ruột non bị viêm, có thể liên quan đến nhiễm virus, vi khuẩn, ký sinh trùng, thiếu máu cục bộ, bức xạ, thuốc hoặc các bệnh lý tự miễn. Khi bị viêm, chức năng tiêu hóa và hấp thu của ruột non có thể bị ảnh hưởng, gây ra các triệu chứng khó chịu. Nếu tình trạng viêm kéo dài, niêm mạc ruột có thể bị tổn thương, hình thành các vết loét và làm suy giảm khả năng hấp thu dưỡng chất.

Dựa vào thời gian diễn biến, bệnh được chia thành viêm ruột non cấp và viêm ruột non mạn tính. Viêm ruột non cấp thường xuất hiện đột ngột và kéo dài trong thời gian ngắn, có thể liên quan đến nhiễm khuẩn, ngộ độc thực phẩm, dị ứng, phản ứng với thuốc hoặc suy giảm miễn dịch. Trong khi đó, viêm ruột non mạn tính kéo dài dai dẳng hoặc tái diễn, thường liên quan đến một số bệnh lý như Crohn hoặc celiac.

Mức độ nguy hiểm của viêm ruột non phụ thuộc vào nguyên nhân, mức độ viêm và thời gian bệnh kéo dài. Nhiều trường hợp cấp tính có thể cải thiện khi được chăm sóc và điều trị phù hợp. Tuy nhiên, nếu viêm nặng, kéo dài hoặc không được xử trí đúng nguyên nhân, bệnh có thể gây ra những ảnh hưởng đáng kể đến sức khỏe như:

• Mất nước và rối loạn điện giải

• Suy giảm hấp thu và thiếu hụt dinh dưỡng

• Tổn thương niêm mạc ruột

• Biến chứng ngoài đường tiêu hóa như viêm mắt, tổn thương da hoặc viêm khớp, tăng nguy cơ ung thư đường tiêu hóa.

Trường hợp viêm do thiếu máu cục bộ hoặc tắc mạch nếu không được điều trị kịp thời có thể dẫn đến hoại tử ruột. Khi tổn thương nghiêm trọng, thành ruột có thể mất tính toàn vẹn, làm tăng nguy cơ nhiễm trùng trong ổ bụng và đe dọa tính mạng.

2. Dấu hiệu nhận biết bị viêm ruột non là gì?

Dấu hiệu viêm ruột non có thể xuất hiện đột ngột, mức độ từ nhẹ đến nặng và thay đổi tùy nguyên nhân. Các biểu hiện thường gặp gồm:

• Đau bụng, có thể kèm đầy hơi hoặc khó chịu ở bụng.

• Tiêu chảy, đôi khi đi ngoài nhiều lần và có thể kèm máu hoặc dịch nhầy.

• Buồn nôn, nôn và chán ăn.

• Sốt, mệt mỏi, suy nhược.

• Đau hoặc mót rặn khi đi đại tiện.

• Sụt cân hoặc suy dinh dưỡng nếu tình trạng viêm kéo dài, làm giảm khả năng hấp thu chất dinh dưỡng.

Các triệu chứng nhẹ có thể tự cải thiện, đặc biệt trong một số trường hợp do nhiễm virus. Tuy nhiên, nếu tiêu chảy kéo dài, sốt cao, đau bụng nhiều, nôn liên tục, phân có máu hoặc xuất hiện dấu hiệu mất nước, người bệnh nên đi khám để xác định nguyên nhân và điều trị phù hợp.

3. Bị viêm ruột non phải làm sao?

Cách xử trí viêm ruột non phụ thuộc vào nguyên nhân và mức độ triệu chứng. Với trường hợp nhẹ, đặc biệt do nhiễm virus, bệnh có thể tự cải thiện sau vài ngày. Người bệnh nên nghỉ ngơi, uống đủ nước và bổ sung điện giải để hạn chế mất nước do tiêu chảy hoặc nôn.

3.1. Chăm sóc và điều trị viêm ruột non như thế nào?

Chế độ ăn uống cũng cần được điều chỉnh trong thời gian có triệu chứng. Nên ưu tiên các món mềm, dễ tiêu, chế biến đơn giản; hạn chế thực phẩm nhiều chất béo, nhiều đường, gia vị kích thích và những món khiến tiêu chảy nặng hơn. Nếu tiêu chảy nhiều, có thể sử dụng dung dịch bù nước điện giải theo hướng dẫn phù hợp.

Cách chữa viêm ruột non không giống nhau ở mọi người. Tùy nguyên nhân, bác sĩ có thể chỉ định thuốc điều trị nhiễm khuẩn hoặc ký sinh trùng, thuốc kiểm soát triệu chứng và các phương pháp điều trị bệnh lý nền. Trường hợp mất nước nghiêm trọng có thể cần truyền dịch tại cơ sở y tế. Người bệnh không nên tự ý dùng thuốc cầm tiêu chảy hoặc kháng sinh khi chưa xác định nguyên nhân.

3.2. Khi nào cần đi khám?

Nên đến cơ sở y tế nếu triệu chứng không cải thiện sau vài ngày hoặc có dấu hiệu bất thường như:

• Tiêu chảy kéo dài, nôn nhiều hoặc sốt trên 38°C.

• Phân có máu hoặc phân đen.

• Đau bụng dữ dội, đặc biệt khi kèm nôn hoặc bí trung đại tiện.

• Dấu hiệu mất nước như khô miệng, mắt trũng, tiểu ít, nước tiểu sẫm màu, chóng mặt hoặc mệt lả.

• Trẻ nhỏ bị tiêu chảy, nôn nhiều, bú kém, li bì hoặc mệt lả.

Những trường hợp này cần được thăm khám để xác định chính xác nguyên nhân. Từ đó, bác sĩ có thể đánh giá mức độ mất nước và lựa chọn hướng điều trị phù hợp.

4. Phòng ngừa viêm ruột non bằng cách nào?

Không phải mọi trường hợp viêm ruột non đều có thể phòng tránh, nhưng việc giữ vệ sinh và đảm bảo an toàn thực phẩm có thể giảm nguy cơ mắc bệnh, nhất là viêm do virus, vi khuẩn hoặc ký sinh trùng. Một số biện pháp phòng ngừa viêm ruột non gồm:

• Rửa tay đúng cách: Rửa tay với xà phòng trước khi ăn, trước khi chế biến thức ăn và sau khi đi vệ sinh. Đồng thời, giữ sạch các dụng cụ, bề mặt dùng để chế biến và đựng thực phẩm.

• Ăn chín, uống sôi: Sử dụng nước sạch đã qua xử lý hoặc đun sôi; hạn chế thực phẩm sống, tái và các món chưa được nấu chín kỹ.

• Đảm bảo an toàn thực phẩm: Chọn thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng, rửa sạch nguyên liệu và bảo quản thức ăn đúng cách. Không dùng chung dụng cụ giữa thực phẩm sống và thực phẩm đã chế biến.

• Thận trọng khi đi du lịch: Ưu tiên nước đóng chai hoặc nguồn nước an toàn, hạn chế sử dụng đá và không ăn thực phẩm sống, chưa được nấu chín hoặc trái cây chưa được gọt vỏ.

• Hạn chế rượu bia và thuốc lá: Tránh các yếu tố có thể làm tổn thương hoặc khiến tình trạng viêm đường tiêu hóa nặng hơn.

• Khám sức khỏe khi có bất thường: Người có triệu chứng tiêu hóa kéo dài hoặc tái diễn nên đi khám để xác định nguyên nhân và xử trí sớm, đặc biệt khi có bệnh lý nền liên quan đến đường ruột.

Viêm ruột non có thể gây rối loạn tiêu hóa và ảnh hưởng đến khả năng hấp thu dinh dưỡng nếu kéo dài. Khi xuất hiện triệu chứng dai dẳng hoặc dấu hiệu bất thường, người bệnh nên thăm khám để xác định nguyên nhân và có hướng điều trị phù hợp. Thu Cúc TCI cung cấp dịch vụ thăm khám, chẩn đoán và điều trị các bệnh lý tiêu hóa, giúp người bệnh được đánh giá và theo dõi phù hợp với tình trạng sức khỏe.