Uống thuốc nhuận tràng nhiều có tốt không và những tác hại tiềm ẩn

Uống thuốc nhuận tràng nhiều có tốt không là thắc mắc của nhiều người thường xuyên bị táo bón và phải dùng thuốc lặp lại. Khi nào được coi là lạm dụng, việc dùng kéo dài gây ra những ảnh hưởng gì? Cùng tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

1. Như thế nào được coi là lạm dụng thuốc nhuận tràng?

Thuốc nhuận tràng có thể giúp cải thiện táo bón trong một số trường hợp nhất định. Tuy nhiên, nếu sử dụng không đúng cách hoặc kéo dài, thuốc có thể bị lạm dụng mà người dùng không nhận ra. Dưới đây là những trường hợp thường được coi là lạm dụng thuốc nhuận tràng:

Dùng quá thời hạn cho phép: Thuốc nhuận tràng thường chỉ nên sử dụng trong thời gian ngắn. Việc dùng liên tục nhiều ngày hoặc kéo dài trong nhiều tuần mà không có chỉ định của bác sĩ được xem là dấu hiệu lạm dụng.
Sử dụng với tần suất quá thường xuyên và phụ thuộc thuốc để đi đại tiện: Khi phải dùng thuốc gần như mỗi ngày hoặc dùng lặp lại nhiều lần trong tuần để đi tiêu, điều này cho thấy đường ruột đang phụ thuộc vào thuốc thay vì hoạt động tự nhiên.
Tăng liều để đạt hiệu quả đi tiêu: Trường hợp phải tăng dần liều dùng mới có tác dụng đi ngoài cho thấy thuốc không còn đáp ứng đúng mục đích ban đầu và có nguy cơ gây rối loạn chức năng ruột.
Dùng thuốc thay cho việc điều trị nguyên nhân táo bón: Việc liên tục dùng thuốc nhuận tràng để xử lý triệu chứng táo bón mạn tính mà không thăm khám, tìm nguyên nhân và điều chỉnh lối sống cũng được coi là lạm dụng.

2. Uống thuốc nhuận tràng nhiều có tốt không? Những tác hại không thể bỏ qua

Sau khi đã xác định thế nào được coi là lạm dụng, vấn đề tiếp theo nhiều người quan tâm là việc sử dụng thuốc nhuận tràng quá nhiều sẽ có hậu quả gì đến sức khỏe. Vậy uống thuốc nhuận tràng nhiều có tốt không, và những tác hại nào có thể xảy ra nếu duy trì thói quen này?

2.1. Uống thuốc nhuận tràng nhiều có hại không? Các tác động lên hệ tiêu hóa

Có. Việc uống thuốc nhuận tràng nhiều hoặc sử dụng kéo dài có thể gây hại cho hệ tiêu hóa. Các tác động thường xuất hiện sớm ở đường ruột, ảnh hưởng trực tiếp đến nhu động và chức năng đại tràng, đặc biệt khi dùng không theo chỉ định.

Rối loạn nhu động ruột: Thuốc kích thích ruột hoạt động quá mức có thể làm giảm khả năng co bóp tự nhiên của đại tràng, khiến ruột dần “phụ thuộc” vào thuốc.
Đau bụng, co thắt đại tràng: Việc dùng thuốc thường xuyên dễ gây đau bụng âm ỉ hoặc quặn thắt, đặc biệt sau khi uống thuốc.
Tiêu chảy kéo dài, đầy hơi, chướng bụng: Khi ruột bị kích thích liên tục, người dùng có thể đi ngoài nhiều lần trong ngày, kèm cảm giác khó chịu, đầy bụng.
Tổn thương niêm mạc ruột: Sử dụng thuốc trong thời gian dài có thể làm niêm mạc ruột nhạy cảm hơn, ảnh hưởng đến chức năng tiêu hóa và hấp thu.
Táo bón nặng hơn về lâu dài: Một số trường hợp dù dùng thuốc vẫn khó đi tiêu do phản xạ đại tiện bị rối loạn, khiến táo bón dễ chuyển sang mãn tính.

2.2. Ảnh hưởng toàn thân khi lạm dụng thuốc nhuận tràng kéo dài

Không chỉ ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa, việc lạm dụng thuốc nhuận tràng kéo dài còn gây tác động bất lợi đến nhiều cơ quan khác, từ đó làm suy giảm sức khỏe tổng thể, bao gồm:

Mất nước và rối loạn điện giải: Theo Hudson River Gastroenterology, tiêu chảy kéo dài có thể làm cơ thể mất nước, giảm kali và các khoáng chất quan trọng, ảnh hưởng đến nhiều cơ quan.
Mệt mỏi, chóng mặt, suy nhược: Cơ thể thiếu nước và vi chất dễ rơi vào trạng thái uể oải, giảm sức bền và khả năng tập trung.
Ảnh hưởng tim mạch: Rối loạn điện giải, đặc biệt là kali, có thể gây nhịp tim bất thường nếu kéo dài.
Xương yếu, tăng nguy cơ loãng xương: Việc mất khoáng chất trong thời gian dài có thể tác động đến sức khỏe xương khớp.
Các biểu hiện toàn thân khác: Một số người có thể gặp buồn nôn, nôn, phát ban da, suy giảm trí nhớ hoặc cảm giác lẫn lộn khi lạm dụng thuốc.

3. Các phương pháp cải thiện táo bón không cần dùng thuốc

Bên cạnh việc sử dụng thuốc nhuận tràng trong những trường hợp cần thiết, nhiều biện pháp không dùng thuốc có thể giúp cải thiện táo bón một cách an toàn và bền vững hơn. Những phương pháp này tập trung vào việc điều chỉnh lối sống và thói quen sinh hoạt hằng ngày.
– Tăng cường chất xơ trong khẩu phần ăn: Bổ sung rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và các thực phẩm giàu chất xơ giúp làm mềm phân, kích thích nhu động ruột hoạt động tự nhiên hơn.

Uống đủ nước theo cân nặng mỗi ngày: Nước giúp phân giữ được độ ẩm cần thiết, hạn chế tình trạng phân khô cứng. Việc uống đủ nước còn hỗ trợ quá trình tiêu hóa và đào thải chất cặn bã.
Hình thành thói quen đi đại tiện đều đặn: Nên tập đi vệ sinh vào một thời điểm cố định trong ngày, tốt nhất là sau bữa ăn, đồng thời tránh nhịn đi tiêu khi có nhu cầu.
Tăng cường vận động thể lực: Các hoạt động như đi bộ, tập thể dục nhẹ, yoga giúp kích thích nhu động ruột và cải thiện chức năng tiêu hóa.
Điều chỉnh tư thế khi đi đại tiện: Tư thế ngồi phù hợp, có thể kê cao chân nhẹ, giúp việc đi tiêu dễ dàng hơn và giảm áp lực lên trực tràng.
Giảm căng thẳng, stress kéo dài: Căng thẳng thần kinh có thể ảnh hưởng đến hoạt động của đường ruột. Giữ tinh thần thoải mái góp phần hỗ trợ cải thiện táo bón.

Uống thuốc nhuận tràng nhiều có tốt không là câu hỏi nhiều người quan tâm khi táo bón kéo dài. Thực tế, thuốc chỉ nên dùng ngắn hạn và đúng chỉ định, bởi lạm dụng có thể gây ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa và sức khỏe toàn thân. Để kiểm soát táo bón an toàn, cần hạn chế phụ thuộc thuốc và chủ động thăm khám khi tình trạng không cải thiện.

Nguồn tham khảo: Hudson River Gastroenterology