Ung thư dạ dày giai đoạn muộn: Vì sao dễ phát hiện trễ và cách phòng tránh
Ung thư tiêu hóa như ung thư dạ dày giai đoạn muộn, ung thư thực quản giai đoạn muộn hay ung thư đại tràng giai đoạn muộn vẫn là nguyên nhân gây tử vong cao do phần lớn được phát hiện khi bệnh đã tiến triển. Vậy vì sao các bệnh này thường bị chẩn đoán muộn và làm thế nào để phát hiện sớm?
1. Vì sao ung thư tiêu hóa thường phát hiện muộn?
Thực tế, việc nhiều người chỉ phát hiện ung thư tiêu hóa ở giai đoạn muộn không đến từ một nguyên nhân đơn lẻ mà là sự cộng hưởng của nhiều yếu tố liên quan đến cá nhân, xã hội và cả hệ thống y tế.
Theo National Library of Medicine, yếu tố từ người bệnh thường là nguyên nhân phổ biến nhất. Nhiều người có xu hướng chủ quan với các triệu chứng ban đầu như đầy bụng, khó tiêu, đau âm ỉ… vì nghĩ đây chỉ là rối loạn tiêu hóa thông thường.
Việc tự mua thuốc điều trị tại nhà hoặc trì hoãn thăm khám khiến “thời gian vàng” bị bỏ lỡ. Ngoài ra, một số người có lối sống không lành mạnh như sử dụng rượu bia, chất kích thích kéo dài, hoặc gặp vấn đề tâm lý như lo âu, trầm cảm, phủ nhận bệnh… cũng làm chậm quá trình tiếp cận điều trị.
Yếu tố xã hội cũng đóng vai trò không nhỏ. Những người có điều kiện kinh tế hạn chế, công việc không ổn định thường ưu tiên mưu sinh hơn là chăm sóc sức khỏe. Bên cạnh đó, sự thiếu hỗ trợ từ gia đình, tâm lý e ngại bệnh tật hoặc tin vào các thông tin sai lệch trên mạng có thể khiến người bệnh trì hoãn hoặc từ chối các xét nghiệm cần thiết.
Mặt khác, yếu tố từ hệ thống y tế cũng có thể ảnh hưởng đến thời gian chẩn đoán. Một số trường hợp có thể gặp tình trạng chẩn đoán ban đầu chưa chính xác, hoặc phải di chuyển xa để tiếp cận cơ sở y tế chuyên sâu.
Chính vì sự kết hợp của nhiều yếu tố này, ung thư tiêu hóa thường bị phát hiện muộn, làm giảm đáng kể hiệu quả điều trị nếu không được tầm soát từ sớm.
2. Những đối tượng nguy cơ cao và dễ phát hiện ung thư muộn
Một số nhóm đối tượng có nguy cơ cao phát hiện bệnh ở giai đoạn muộn, chủ yếu do triệu chứng dễ bị bỏ qua hoặc chưa được tầm soát kịp thời.
- Trước hết là người trên 45 tuổi, khi nguy cơ mắc các bệnh lý tiêu hóa, đặc biệt là ung thư, bắt đầu tăng rõ rệt theo tuổi.
- Những người có tiền sử cá nhân hoặc gia đình mắc bệnh đường tiêu hóa như polyp đại trực tràng, ung thư đại trực tràng, ung thư dạ dày… cũng cần đặc biệt lưu ý, vì yếu tố di truyền có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh.
- Bên cạnh đó, các trường hợp rối loạn tiêu hóa kéo dài như táo bón mạn tính, đại tiện ra máu không rõ nguyên nhân cũng là dấu hiệu cảnh báo sớm nhưng dễ bị bỏ qua.
- Cùng với đó, người có lối sống không lành mạnh như hút thuốc lá, uống rượu bia thường xuyên, ăn uống thiếu khoa học cũng dễ làm tăng nguy cơ tổn thương niêm mạc tiêu hóa theo thời gian.
Cuối cùng, những người đang mắc các bệnh lý tiêu hóa mãn tính như viêm teo niêm mạc dạ dày, viêm loét đại trực tràng, bệnh Crohn… cũng thuộc nhóm cần theo dõi sát, vì đây là nền tảng có thể tiến triển thành ung thư nếu không được kiểm soát tốt.
3. Làm sao để không phát hiện ung thư quá muộn?
Để hạn chế nguy cơ phát hiện bệnh ở giai đoạn muộn, người bệnh cần chủ động theo dõi cơ thể và đi khám ngay khi có dấu hiệu bất thường như chán ăn, đầy bụng kéo dài, sụt cân không rõ nguyên nhân, thay đổi thói quen đại tiện (táo bón, tiêu chảy, phân nhỏ dẹt) hoặc có máu trong phân. Đây là những dấu hiệu cảnh báo sớm nhưng rất dễ bị bỏ qua hoặc nhầm lẫn với rối loạn tiêu hóa thông thường.
Quan trọng hơn, tầm soát định kỳ ngay cả khi chưa có triệu chứng là yếu tố quyết định giúp phát hiện ung thư ở giai đoạn sớm.
Trong đó, nội soi tiêu hóa đóng vai trò quan trọng vì cho phép bác sĩ quan sát trực tiếp niêm mạc thực quản, dạ dày và đại tràng, từ đó phát hiện các tổn thương rất nhỏ như viêm nhẹ, polyp hoặc biến đổi tiền ung thư.
Không chỉ dừng lại ở việc phát hiện, nội soi còn giúp
- Đánh giá chính xác bản chất tổn thương
- Khoanh vùng bất thường, hỗ trợ tối ưu hóa mẫu cần lấy khi sinh thiết
- Rút ngắn thời gian chẩn đoán và tăng độ chính xác.
Nhờ đó, nhiều trường hợp có thể được xử lý sớm trước khi vẫn ở giai đoạn có nguy cơ biến đổi ác tính. Việc kết hợp nội soi với các phương pháp như xét nghiệm, siêu âm hoặc chẩn đoán hình ảnh sẽ giúp nâng cao hiệu quả tầm soát toàn diện, từ đó tăng khả năng phát hiện sớm và cải thiện đáng kể cơ hội điều trị cho người bệnh.
4. Giảm nguy cơ “bỏ sót ung thư” nhờ công nghệ nội soi hiện đại
Một thực tế đáng lưu ý là vẫn tồn tại tình trạng “bỏ sót ung thư ống tiêu hóa”, tức là lần nội soi trước không phát hiện tổn thương nhưng trong vòng 3 năm sau lại chẩn đoán ung thư. Điều này cho thấy không phải mọi ca nội soi đều đảm bảo phát hiện được tổn thương ngay từ đầu.
Theo các nghiên cứu, tỷ lệ bỏ sót ung thư tiêu hóa trên dao động khoảng 6 – 11,3%, trong khi polyp đại trực tràng có thể bị bỏ sót tới 20 – 47%. Nguyên nhân chủ yếu là do tổn thương ở giai đoạn sớm thường rất nhỏ, phẳng hoặc biến đổi kín đáo nên khó nhận diện; bên cạnh đó còn phụ thuộc vào kinh nghiệm của bác sĩ và chất lượng chuẩn bị trước nội soi (như làm sạch ruột chưa tốt).
Trong đó, tổn thương nhỏ là yếu tố quan trọng nhất khiến ung thư dễ bị bỏ qua. Chính vì vậy, các công nghệ nội soi thế hệ mới đã được phát triển để cải thiện khả năng phát hiện sớm.
Tại Thu Cúc TCI, công nghệ nội soi siêu phóng đại cấp độ tế bào Endocyto 520x cho phép phóng đại hình ảnh lên đến 520 lần, giúp quan sát tổn thương ở cấp độ tế bào. Nhờ đó, bác sĩ có thể phát hiện sớm các biến đổi tiền ung thư mà nội soi thông thường dễ bỏ sót, đồng thời nâng cao độ chính xác chẩn đoán và giảm sinh thiết không cần thiết. Đây là yếu tố quan trọng giúp tăng khả năng phát hiện sớm và hạn chế tiến triển thành ung thư giai đoạn muộn.
Ung thư tiêu hóa như ung thư dạ dày giai đoạn muộn hay ung thư dạ dày giai đoạn cuối hoàn toàn có thể được phát hiện sớm trước khi trở nên nguy hiểm, nếu người bệnh chủ động tầm soát đúng thời điểm. Nội soi tiêu hóa định kỳ, đặc biệt khi kết hợp công nghệ hiện đại như Endocyto 520x tại Thu Cúc TCI, giúp nâng cao khả năng phát hiện tổn thương ngay từ giai đoạn rất sớm. Chủ động kiểm tra sớm chính là chìa khóa quan trọng để giảm nguy cơ bỏ sót và cải thiện hiệu quả điều trị lâu dài.
