Nội soi đại tràng có đau không?

Nội soi đại tràng có đau không là băn khoăn phổ biến khiến nhiều người trì hoãn việc thăm khám, dù đây là kỹ thuật quan trọng giúp phát hiện sớm polyp và ung thư đại trực tràng. Thực tế, mức độ đau hay khó chịu khi nội soi phụ thuộc nhiều vào việc có gây mê hay không, cùng với cơ địa và tâm lý của từng người. Bài viết dưới đây của Thu Cúc TCI sẽ làm rõ nguyên nhân gây đau, sự khác biệt giữa nội soi thường và nội soi gây mê, cùng cách giảm khó chịu khi thực hiện.

1. Nội soi đại tràng thực tế có đau không?

Nội soi đại tràng là thủ thuật đưa ống soi mềm qua đường hậu môn để quan sát toàn bộ đại tràng và trực tràng. Với hình thức nội soi không gây mê, người bệnh tỉnh táo hoàn toàn trong suốt quá trình thực hiện, nên có thể cảm nhận được một số cảm giác khó chịu, căng tức hoặc đau nhẹ đến trung bình, đặc biệt khi ống soi đi qua các đoạn đại tràng có nhiều góc gấp khúc.

Với hình thức nội soi gây mê, người bệnh được gây mê ngắn qua đường tĩnh mạch và ngủ trong suốt quá trình thực hiện, nên gần như không cảm nhận được đau hay khó chịu. Đây là lý do nhiều người hiện nay lựa chọn nội soi gây mê để có trải nghiệm nhẹ nhàng hơn.

2. Vì sao nội soi đại tràng gây cảm giác đau?

Nguyên nhân gây đau khi nội soi đại tràng chủ yếu đến từ các yếu tố sau:

– Bơm hơi vào đại tràng: trong quá trình soi, bác sĩ cần bơm một lượng khí vào đại tràng để làm phồng lòng ruột, giúp quan sát rõ niêm mạc hơn. Điều này có thể gây cảm giác căng tức, đầy hơi hoặc đau quặn nhẹ, đặc biệt khi khí di chuyển qua các đoạn ruột.

– Ống soi đi qua các đoạn gấp khúc: đại tràng có nhiều đoạn cong tự nhiên (như góc gan, góc lách), khi ống soi di chuyển qua các vị trí này có thể tạo áp lực lên thành ruột, gây cảm giác đau hoặc khó chịu thoáng qua.

– Phản xạ co thắt tự nhiên của ruột: một số người có phản xạ co thắt đại tràng nhạy cảm hơn khi có vật lạ đi qua, làm tăng cảm giác khó chịu trong quá trình soi.

– Thủ thuật kèm theo: nếu bác sĩ phát hiện polyp và cần cắt bỏ hoặc sinh thiết trong lúc soi, một số thao tác kỹ thuật có thể gây thêm cảm giác căng tức, dù niêm mạc đại tràng thường ít có cảm giác đau rõ rệt như đau ở da.

3. Người dễ bị đau khi nội soi đại tràng

Mức độ đau khi nội soi có sự khác biệt giữa từng người, phụ thuộc vào một số yếu tố:

– Người có tâm lý lo lắng, căng thẳng quá mức trước khi soi thường dễ cảm nhận đau rõ hơn do cơ thể ở trạng thái căng cơ, khó thư giãn.

– Người từng phẫu thuật vùng bụng, có dính ruột hoặc đại tràng có cấu trúc bất thường (dài hơn, nhiều góc gấp hơn bình thường) thường cảm thấy khó chịu nhiều hơn khi ống soi di chuyển.

– Người có ngưỡng chịu đau thấp hoặc mắc hội chứng ruột kích thích cũng có xu hướng nhạy cảm hơn với cảm giác căng tức khi bơm hơi.

– Ngược lại, người có tâm lý thoải mái, thư giãn tốt trong quá trình soi thường ít cảm thấy đau hơn so với người căng thẳng.

4. Nội soi đại tràng gây mê có đau không?

Nội soi đại tràng gây mê có đau không là câu hỏi được nhiều người quan tâm khi cân nhắc lựa chọn hình thức này. Với nội soi gây mê, người bệnh được tiêm thuốc mê qua đường tĩnh mạch trước khi bắt đầu, giúp chìm vào giấc ngủ ngắn và không có ý thức trong suốt quá trình bác sĩ thực hiện thủ thuật. Nhờ đó, người bệnh hầu như không cảm nhận được cảm giác đau, khó chịu hay căng tức do bơm hơi và di chuyển ống soi.

Sau khi tỉnh dậy, một số người có thể cảm thấy hơi mệt, chóng mặt nhẹ hoặc còn cảm giác đầy hơi do khí còn sót lại trong đại tràng, nhưng đây là cảm giác thoáng qua và thường hết sau vài giờ nghỉ ngơi, không phải là đau trong quá trình thực hiện thủ thuật.

5. Cách để giảm khó chịu khi nội soi đại tràng

Để giảm cảm giác khó chịu khi nội soi, người bệnh có thể lưu ý một số điểm sau:

– Lựa chọn hình thức nội soi gây mê nếu có tâm lý lo lắng nhiều hoặc ngưỡng chịu đau thấp, sau khi trao đổi với bác sĩ về tình trạng sức khỏe để đảm bảo đủ điều kiện gây mê an toàn.

– Giữ tâm lý thoải mái, thư giãn trước và trong khi soi, hít thở đều để hạn chế co thắt cơ bụng.

– Tuân thủ đúng hướng dẫn chuẩn bị đại tràng trước khi soi (nhịn ăn, làm sạch đại tràng theo chỉ định), giúp bác sĩ quan sát thuận lợi hơn, rút ngắn thời gian thực hiện.

– Thông báo cho bác sĩ nếu cảm thấy quá đau hoặc khó chịu trong quá trình soi (với hình thức không gây mê), để bác sĩ điều chỉnh thao tác hoặc tốc độ đưa ống soi phù hợp hơn.

– Ưu tiên thăm khám tại các đơn vị y tế uy tín, nơi quy tụ đội ngũ chuyên gia giỏi cùng hệ thống máy móc tân tiến. Yếu tố này đóng vai trò then chốt giúp quá trình luồn ống soi diễn ra êm ái, giảm thiểu tối đa sự khó chịu và đảm bảo kết quả chẩn đoán chuẩn xác nhất.

6. Đau bụng sau nội soi đại tràng có sao không?

Đau bụng sau nội soi đại tràng ở mức độ nhẹ, thoáng qua thường không đáng lo ngại. Cảm giác này chủ yếu do lượng khí được bơm vào trong quá trình soi còn sót lại, gây căng tức hoặc đầy hơi nhẹ, thường tự hết sau vài giờ khi người bệnh xì hơi hoặc đi vệ sinh.

Tuy nhiên, người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế nếu sau nội soi xuất hiện các dấu hiệu bất thường sau:

– Đau bụng dữ dội, tăng dần thay vì giảm theo thời gian.

– Chảy máu nhiều qua đường hậu môn, không phải chỉ dính ít máu thông thường sau sinh thiết hoặc cắt polyp.

– Sốt cao, ớn lạnh sau khi thực hiện thủ thuật.

– Bụng chướng căng bất thường, khó xì hơi hoặc không đi vệ sinh được.

– Chóng mặt, mệt lả hoặc có dấu hiệu bất thường khác về toàn trạng.

Đây có thể là dấu hiệu của biến chứng hiếm gặp như thủng ruột hoặc chảy máu sau thủ thuật, cần được bác sĩ đánh giá và xử lý kịp thời, không nên tự theo dõi tại nhà.

Nội soi đại tràng có đau không phụ thuộc chủ yếu vào hình thức thực hiện, cơ địa và tâm lý của từng người, nhưng với sự hỗ trợ của gây mê và tay nghề bác sĩ có kinh nghiệm, phần lớn người bệnh hiện nay có thể trải qua quá trình nội soi nhẹ nhàng, thoải mái. Việc chủ động nội soi định kỳ theo khuyến cáo, thay vì trì hoãn vì lo sợ đau, giúp phát hiện sớm các bất thường và bảo vệ sức khỏe đường tiêu hóa lâu dài.