Hình ảnh nội soi thực quản bình thường trông thế nào?

Hình ảnh nội soi thực quản bình thường giúp bác sĩ đánh giá sức khỏe niêm mạc, phát hiện sớm các bất thường và theo dõi tình trạng thực quản một cách chính xác. Thông qua nội soi, mọi tổn thương hay viêm loét tiềm ẩn có thể được nhìn thấy rõ ràng, mang lại kết quả chẩn đoán đáng tin cậy và an toàn cho người bệnh.

1. Hình ảnh nội soi thực quản bình thường trông thế nào?

Trong quá trình nội soi thực quản, các khối u lành tính thường gặp dưới niêm mạc và ít khi gây triệu chứng. Việc nhận biết chúng giúp phân biệt với hình ảnh thực quản bình thường và phát hiện kịp thời các tổn thương nguy cơ cao.

1.1. U cơ trơn

U cơ trơn là loại u dưới niêm mạc phổ biến nhất ở thực quản, chiếm khoảng 90% các khối u lành tính. Chúng thường xuất hiện ở 2/3 dưới thực quản, nơi có lớp cơ vòng, với kích thước từ 3-8 cm.

Hình ảnh nội soi cho thấy khối lồi vào lòng thực quản, lớp niêm mạc phủ hoàn toàn bình thường, giống với hình ảnh nội soi thực quản bình thường. Chẩn đoán chính xác bằng siêu âm nội soi, thấy vùng giảm âm dưới lớp niêm mạc. U lớn có thể được cắt nội soi hoặc phẫu thuật.

1.2. U nhú tế bào vảy

Hiếm gặp, thường xuất hiện ở đoạn dưới thực quản, hình tròn, nhẵn, màu hồng, có cuống, kích thước từ 0,4–1,5 cm. Thường đơn lẻ, đôi khi tập trung tạo thành khối lớn. Hình ảnh nội soi cho thấy khối nhỏ, nhẵn, màu hồng, đôi khi dễ nhầm với hình ảnh nội soi thực quản bình thường nếu kích thước quá nhỏ.

U này hiếm khi gây triệu chứng và ít nguy cơ ác tính. Nếu phát hiện qua nội soi, nên cắt để phòng ngừa.

hình ảnh nội soi thực quản bình thường — U nhú tế bào vảy thường xuất hiện ở đoạn dưới thực quản, hình tròn, nhẵn và màu hồng

1.3. Polyp viêm nhiễm

Polyp viêm thường nhỏ, tròn, có cuống, mặt nhẵn hoặc trợt nhẹ trên đỉnh, màu đỏ, thường xuất hiện gần đường Z. Hình ảnh nội soi thấy polyp nhỏ nổi trên bề mặt niêm mạc, đôi khi nhiều polyp kết hợp với viêm thực quản trào ngược. Lành tính, chỉ cần điều trị nếu có viêm nhiễm kèm theo.

1.4. Polyp xơ hóa

Thường gặp ở đoạn trên thực quản, dài, nhẵn, có hoặc không cuống, kích thước lớn (75% >7cm, có thể >20 cm).

Hình ảnh nội soi: Polyp dài, đôi khi chiếm toàn bộ chiều dài thực quản, bề mặt giống hình ảnh nội soi thực quản bình thường nên dễ bỏ qua.
Biến chứng: Xoắn, chèn ép gây khó thở hoặc nôn ra máu.
Điều trị: Cắt qua nội soi hoặc phẫu thuật.

1.5. Polyp tế bào hạt

Khối u dưới niêm mạc, chắc, nhẵn, màu vàng, được phủ lớp niêm mạc bình thường.

Thường xuất hiện ở 1/3 dưới thực quản, lành tính.
Điều trị: Cắt nội soi hoặc phẫu thuật.

1.6. Polyp loạn sản

Khối u không đều, kích thước vài mm đến vài cm, liên quan đến hội chứng Barrett và nguy cơ ung thư cao.

Hình ảnh nội soi: Khối u bất thường, khác với hình ảnh nội soi thực quản bình thường.
Điều trị: Cắt và làm xét nghiệm mô bệnh học để phát hiện sớm ung thư.

1.7. Các u hiếm gặp khác

Polyp thần kinh: Hiếm, nhẵn, lành tính, cần phẫu thuật.
Cyst thực quản: Bẩm sinh, hình tròn, vàng nhẵn, chứa dịch nhầy.
U máu thực quản: Màu xanh nhạt, xẹp khi ấn máy soi, không sinh thiết, điều trị bằng laser.

Khi nhìn vào hình ảnh nội soi thực quản bình thường, niêm mạc thực quản nhẵn, đều màu, không có khối lồi, loét hay bất thường. Các khối u lành tính như u cơ trơn, u nhú tế bào vảy, polyp xơ, polyp tế bào hạt… thường được phát hiện khi có sự lồi hoặc thay đổi nhẹ so với hình ảnh nội soi thực quản thông thường. Việc phân biệt chính xác cần kết hợp siêu âm nội soi hoặc sinh thiết khi nghi ngờ.

2. Đặc điểm của thực quản bình thường dưới hình ảnh nội soi

Thực quản là ống tiêu hóa nối từ miệng xuống dạ dày, dài khoảng 25 cm. Bình thường, lòng thực quản xẹp và chỉ giãn ra khoảng 3cm khi nuốt. Dưới hình ảnh nội soi thực quản bình thường, thực quản đi hơi chếch sang trái, nằm sau tim và đi vào ổ bụng qua lỗ hoành.

Một số điểm giải phẫu quan trọng có thể quan sát được khi soi: Đoạn thực quản ngang với đốt sống ngực 4 bị cung động mạch chủ đè, nên dưới hình ảnh nội soi thực quản sẽ thấy nhịp đập của động mạch chủ. Ngay dưới đó là chỗ lõm do khí quản trái đè vào thực quản phía trước bên trái, tiếp theo là thực quản nằm sát sau thất trái. Đoạn thực quản trong ổ bụng bình thường dài khoảng 2cm.

Khi soi, vị trí nối giữa thực quản và dạ dày thường cách cung răng trên khoảng 38-40 cm. Như vậy, dưới hình ảnh nội soi thực quản bình thường, thực quản thể hiện lòng ống xẹp, các mốc giải phẫu rõ ràng và các tác động từ cấu trúc xung quanh như động mạch chủ, khí quản, và tim có thể nhìn thấy.

3. Những hình ảnh/ dấu hiệu nào bất thường của thực quản mà nội soi có thể thấy được?

Nội soi thực quản giúp phát hiện sớm các tổn thương, dấu hiệu bất thường dù chưa có triệu chứng rõ rệt, cụ thể:

Niêm mạc thực quản bất thường do viêm/ loét: Viêm nội mạc xuất hiện sưng đỏ hoặc loét trợt rõ rệt, có thể có bờ nham nhở, gặp trong trào ngược dạ dày – thực quản. Phân độ tổn thương theo Los Angeles (LA): Từ trợt, rách niêm mạc nhỏ đến loét rộng chiếm phần lớn chu vi thực quản.
Nấm thực quản: Xuất hiện các mảng trắng hoặc vàng bám trên niêm mạc – điển hình của nhiễm nấm Candida.
Giãn tĩnh mạch thực quản: Các búi tĩnh mạch giãn nổi rõ, bề mặt màu đỏ; có thể thấy dấu chảy máu, điểm rỉ máu hoặc cục máu đông trên thành tĩnh mạch. Đây là dấu hiệu quan trọng ở người xơ gan.
Hẹp và tổn thương do chèn ép: Lòng thực quản bị thu hẹp bất thường, bề mặt niêm mạc mất phẳng, nguyên nhân có thể do khối u, tổ chức chèn ép từ ngoài vào…
Rối loạn vận động thực quản: Thực quản giãn lớn, ứ đọng thức ăn, có thể quan sát trong bệnh co thắt tâm vị (achalasia).
Vòng niêm mạc – màng thực quản: Có thể thấy vòng niêm mạc dạng vòng tròn hoặc màng mảnh trong lòng ống thực quản — có thể gây vướng khi nuốt.
Dị vật thực quản: Vật lạ (xương, đồng xu, mảnh thức ăn,…) mắc kẹt trong thực quản được quan sát trực tiếp qua nội soi.
Tụ máu – rách niêm mạc; chấn thương: Hình ảnh tụ máu dưới niêm mạc, vết rách do chấn thương hoặc căng giãn rách (như hội chứng Mallory–Weiss).
Thay đổi cấu trúc niêm mạc: Các vùng có màu sắc bất thường, dày niêm mạc, loạn sản tế bào nghi ngờ ung thư sớm, dễ thấy trên nội soi nâng cao.

Việc nhận biết hình ảnh nội soi thực quản bình thường là bước quan trọng để phát hiện sớm các bất thường và bệnh lý nguy hiểm. Khi nắm rõ những đặc điểm này, bác sĩ sẽ dễ dàng đánh giá tình trạng thực quản, từ đó đưa ra chẩn đoán chính xác và phương án điều trị kịp thời, giúp bảo vệ sức khỏe đường tiêu hóa một cách hiệu quả.

Trong nội soi tiêu hóa, một thực trạng đáng lưu ý là tỷ lệ bỏ sót ung thư ống tiêu hóa khi nội soi lần trước lên tới 6-11.3% và tỷ lệ bỏ sót polyp đại trực tràng có thể tới 20-47%. Nguyên nhân chủ yếu là do tổn thương quá nhỏ, ngoài ra còn liên quan đến kinh nghiệm của bác sĩ hoặc tẩy ruột không tốt. Những tổn thương nhỏ rất dễ bị bỏ qua bằng các phương pháp nội soi thông thường, dẫn đến nguy cơ phát hiện trễ các bệnh lý tiền ung thư hoặc ung thư.

Đó chính là lý do Endocyto 520x – công nghệ siêu phóng đại cấp độ tế bào do Olympus phát triển, lần đầu tiên có mặt tại Việt Nam và độc quyền tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Thu Cúc, trở thành bước đột phá trong nội soi tiêu hóa. Với tỷ lệ phóng đại lên tới 520 lần, Endocyto cho phép:

Quan sát trực tiếp cấu trúc tế bào và mạch máu ngay trong quá trình nội soi, phát hiện tổn thương từ cấp độ tế bào, đặc biệt là các tổn thương nhỏ mà mắt thường dễ bỏ sót.
Hỗ trợ giảm thiểu việc bỏ sót ung thư và polyp, nâng cao độ chính xác trong chẩn đoán và hạn chế sinh thiết không cần thiết.

Endocyto 520x kết hợp các công nghệ hỗ trợ TXI, EDOF và NBI giúp việc phát hiện sớm tổn thương thực quản và các vùng tiêu hóa trở nên chính xác hơn, giảm thiểu rủi ro bỏ sót và mang đến sự an tâm tối đa cho người bệnh.