Các triệu chứng viêm teo niêm mạc dạ dày

Viêm teo niêm mạc dạ dày là một dạng viêm dạ dày mạn tính diễn tiến âm thầm nhưng tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với sức khỏe tiêu hóa. Điều đáng lo ngại là bệnh thường không có triệu chứng rõ ràng, các biểu hiện dễ nhầm lẫn với những rối loạn tiêu hóa thông thường, khiến nhiều người chủ quan và bỏ lỡ thời điểm phát hiện sớm. Bài viết này cùng bạn tìm hiểu các triệu chứng viêm teo niêm mạc dạ dày, cùng với đó là cách chẩn đoán và điều trị tình trạng này.

1. Viêm teo niêm mạc dạ dày là gì, nguyên nhân do đâu?

Viêm teo niêm mạc dạ dày là tình trạng viêm dạ dày mạn tính kéo dài, thường xuất phát từ sự tấn công của vi khuẩn Helicobacter pylori (HP) gây viêm loét dạ dày. Theo thời gian, quá trình viêm này làm tổn thương và phá hủy các tuyến niêm mạc, khiến lớp niêm mạc dạ dày ngày càng mỏng đi. Đây là đặc điểm điển hình của bệnh viêm teo niêm mạc dạ dày. Bên cạnh đó, các tế bào tuyến bình thường của dạ dày có thể bị mất dần và được thay thế bởi các biểu mô có cấu trúc tương tự niêm mạc ruột.

Nguyên nhân phổ biến nhất gây viêm teo niêm mạc dạ dày là nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori (HP). Vi khuẩn này làm tổn thương lớp màng nhầy bảo vệ niêm mạc dạ dày, khiến niêm mạc dễ bị axit dịch vị bào mòn. Nếu tình trạng viêm kéo dài và không được điều trị triệt để, niêm mạc sẽ mỏng dần và dẫn đến teo.

HP có thể lây qua thực phẩm, nguồn nước nhiễm khuẩn, tiếp xúc với nước bọt, chất nôn, phân của người bệnh hoặc từ thực phẩm nuôi trồng trong môi trường ô nhiễm.

Ngoài ra, viêm teo niêm mạc dạ dày còn có thể do rối loạn tự miễn khi hệ miễn dịch tấn công nhầm các tế bào khỏe mạnh của niêm mạc dạ dày, hoặc liên quan đến tình trạng thiếu vitamin B12 kéo dài.

Bệnh thường gây đau âm ỉ vùng thượng vị, cảm giác nóng rát, no sớm, đầy bụng, đi ngoài phân lỏng hoặc phân sống do giảm men tiêu hóa. Về lâu dài, người bệnh có thể thiếu máu hồng cầu to do giảm hấp thu vitamin B12.

Theo chu trình Correa, viêm mạn tính do HP kéo dài có thể tiến triển từ teo niêm mạc, chuyển sản ruột, loạn sản và cuối cùng làm tăng nguy cơ ung thư dạ dày.

2. Triệu chứng viêm teo niêm mạc dạ dày là gì?

2.1. Triệu chứng chung của viêm teo niêm mạc dạ dày

Phần lớn các trường hợp viêm teo niêm mạc dạ dày diễn tiến âm thầm và không có dấu hiệu đặc trưng rõ ràng. Tùy vào nguyên nhân gây bệnh, đặc biệt là nhiễm vi khuẩn HP hay viêm teo tự miễn, cùng với thể trạng của từng người mà triệu chứng có thể khác nhau.

Khi liên quan đến nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori (HP), người bệnh thường gặp các biểu hiện như đau bụng, buồn nôn, nôn, chán ăn, ăn nhanh no, đầy bụng, sụt cân, thiếu sắt, thiếu máu và có thể kèm theo loét dạ dày.

2.2. Triệu chứng kèm theo

Bệnh kéo dài còn có thể làm giảm hấp thu vitamin B12, dẫn đến các triệu chứng như hoa mắt, chóng mặt, mệt mỏi, tim đập nhanh, đau tức ngực và ù tai.

Trong trường hợp thiếu vitamin B12 nặng hơn, người bệnh có thể xuất hiện tổn thương thần kinh với biểu hiện tê bì chân tay, cảm giác kiến bò, đi lại loạng choạng. Một số trường hợp viêm teo niêm mạc dạ dày tự miễn còn có thể gây rối loạn tâm thần do thiếu vitamin B12 kéo dài.

So với viêm teo niêm mạc dạ dày, viêm loét dạ dày thường gây ợ chua, đau bụng và chua miệng rõ rệt hơn. Khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường, người bệnh nên thăm khám sớm tại cơ sở y tế uy tín để được chẩn đoán và điều trị kịp thời, hạn chế nguy cơ biến chứng.

3. Phương pháp chẩn đoán viêm teo dạ dày

Viêm teo niêm mạc dạ dày thường tiến triển âm thầm, triệu chứng không điển hình nên việc chẩn đoán ban đầu khá khó khăn. Ngoài thăm khám lâm sàng và khai thác các dấu hiệu bất thường của cơ thể, bác sĩ sẽ hỏi thêm về tiền sử bệnh lý cũng như những biểu hiện gợi ý thiếu vitamin B12 như tim đập nhanh, mệt mỏi, suy nhược thần kinh hoặc da xanh xao.

Đối với những trường hợp có nguy cơ cao, bác sĩ có thể chỉ định nội soi dạ dày để đánh giá trực tiếp tình trạng niêm mạc, phát hiện mức độ tổn thương và đưa ra hướng điều trị phù hợp. Một số xét nghiệm lâm sàng khác cũng có thể được thực hiện để hỗ trợ chẩn đoán chính xác hơn.

Hiện nay, các phương pháp nội soi tiêu hóa đã được cập nhật hiện đại, giúp phát hiện kỹ lưỡng tình trạng viêm teo dạ dày cũng như các bệnh lý khác trong ống tiêu hóa. Đặc biệt, nội soi tầm soát, phát hiện sớm được ung thư tiêu hóa, tránh bỏ sót tổn thương đang là mục tiêu được hướng đến. Tại Thu Cúc TCI, công nghệ nội soi siêu phóng đại cấp độ tế bào Endocyto 520x đầu tiên – duy nhất tại Việt Nam được ứng dụng hiệu quả trong phát hiện tổn thương tiền ung thư, ung thư sớm từ cấp độ tế bào. Đây là bước tiến lớn trong tầm soát ung thư đường tiêu hóa, đặc biệt là đối với người đang gặp phải các bệnh lý tiêu hóa có nguy cơ phát triển thành ung thư.

4. Điều trị viêm teo dạ dày

Hiện nay, viêm teo niêm mạc dạ dày chỉ có thể phục hồi một phần. Nhiều nghiên cứu cho thấy việc tiệt trừ vi khuẩn HP có thể giúp làm chậm tiến triển bệnh và hỗ trợ phục hồi niêm mạc tùy theo mức độ tổn thương ban đầu. Nếu người bệnh tuân thủ đúng phác đồ điều trị của bác sĩ, các triệu chứng có thể được cải thiện đáng kể.

Với trường hợp do nhiễm vi khuẩn HP, mục tiêu điều trị là loại bỏ vi khuẩn trong dạ dày. Bác sĩ thường chỉ định kháng sinh kết hợp với thuốc giảm tiết acid, thuốc trung hòa acid và các thuốc hỗ trợ tái tạo lớp nhầy bảo vệ niêm mạc dạ dày.

Nếu nguyên nhân là viêm teo niêm mạc dạ dày tự miễn, bác sĩ sẽ tập trung điều trị bằng cách bổ sung vitamin B12, thường dưới dạng tiêm. Đồng thời, người bệnh cần tăng cường vitamin B12 qua chế độ ăn như sữa, trứng, sò, thịt bò, cá béo, ngũ cốc và bổ sung thêm sắt để hạn chế thiếu máu.

Bên cạnh điều trị bằng thuốc, người bệnh cần duy trì lối sống khoa học để nâng cao hiệu quả phục hồi. Nên ăn uống đúng giờ, tránh bỏ bữa, chia nhỏ bữa ăn trong ngày và ưu tiên các món mềm, lỏng, dễ tiêu. Cần hạn chế thực phẩm chiên rán, nhiều dầu mỡ, đồ cay nóng; đồng thời tăng cường rau xanh và trái cây để bổ sung chất xơ, vitamin và khoáng chất.

Việc tập thể dục thường xuyên với cường độ phù hợp, ngủ đủ giấc, tránh căng thẳng kéo dài và giữ tinh thần thoải mái cũng đóng vai trò quan trọng trong quá trình kiểm soát và cải thiện bệnh.

Triệu chứng viêm teo niêm mạc dạ dày thường diễn tiến âm thầm, dễ nhầm lẫn với các rối loạn tiêu hóa thông thường nên nhiều người chủ quan và bỏ lỡ thời điểm phát hiện sớm. Việc nhận biết sớm các triệu chứng teo niêm mạc dạ dày như đau âm ỉ vùng thượng vị, đầy bụng, no sớm, buồn nôn, thiếu máu hay các dấu hiệu thiếu vitamin B12 có ý nghĩa quan trọng trong việc ngăn ngừa biến chứng nguy hiểm, đặc biệt là ung thư dạ dày. Hiện nay, nội soi tiêu hóa vẫn là phương pháp hiệu quả nhất giúp phát hiện chính xác tổn thương niêm mạc. Khi xuất hiện triệu chứng của viêm teo niêm mạc dạ dày nào kéo dài, người bệnh nên chủ động thăm khám sớm để được chẩn đoán chính xác và điều trị kịp thời, bảo vệ sức khỏe tiêu hóa lâu dài.