Adenoma ống đại tràng có dấu hiệu gì? Nguyên nhân do đâu và điều trị thế nào?

Adenoma ống đại tràng là một dạng polyp tuyến của đại tràng, được hình thành từ các tế bào biểu mô tuyến và thường được phát hiện trong quá trình nội soi đại tràng. Mặc dù phần lớn adenoma là tổn thương lành tính, một số có khả năng tiến triển thành ung thư đại trực tràng nếu không được phát hiện và xử trí phù hợp. Vì vậy, hiểu rõ dấu hiệu, nguyên nhân, chẩn đoán và điều trị adenoma ống đại tràng giúp người bệnh chủ động bảo vệ sức khỏe tiêu hóa.

1. Adenoma ống đại tràng là gì?

Adenoma ống đại tràng, hay tubular adenoma là một loại polyp tuyến được tạo thành từ biểu mô tuyến của niêm mạc đại tràng. Trên mô bệnh học, các tuyến có cấu trúc dạng ống là đặc điểm điển hình của loại adenoma này.

Biến chứng adenoma ống đại tràng đáng lo ngại nhất là nguy cơ tiến triển thành ung thư đại trực tràng, đặc biệt với polyp kích thước lớn, số lượng nhiều, có thành phần nhung mao hoặc loạn sản độ cao. Ngoài ra, adenoma lớn có thể gây chảy máu kéo dài, dẫn đến thiếu máu. Sau cắt polyp nội soi, người bệnh cũng có nguy cơ gặp biến chứng như chảy máu hoặc thủng đại tràng, tuy nhiên tương đối hiếm gặp.

*Adenoma ống đại tràng có thể tiến triển thành ung thư*

2. Adenoma ống đại tràng có những dấu hiệu nhận biết nào?

Một đặc điểm đáng lưu ý là dấu hiệu adenoma ống đại tràng thường không rõ ràng, đặc biệt khi polyp còn nhỏ. Nhiều trường hợp được phát hiện tình cờ khi nội soi đại tràng để tầm soát ung thư hoặc kiểm tra các vấn đề tiêu hóa khác.

Khi adenoma có kích thước lớn hoặc gây tổn thương niêm mạc, người bệnh có thể xuất hiện một số biểu hiện như:

Đi ngoài ra máu hoặc máu lẫn trong phân.
Thay đổi thói quen đại tiện kéo dài, chẳng hạn táo bón hoặc tiêu chảy.
Cảm giác đi ngoài không hết.
Đau bụng hoặc khó chịu vùng bụng.
Phân có hình dạng hoặc tính chất thay đổi bất thường.
Thiếu máu thiếu sắt không rõ nguyên nhân do chảy máu vi thể kéo dài.

Các triệu chứng trên không đặc hiệu cho adenoma ống đại tràng mà có thể gặp trong nhiều bệnh lý khác. Do đó, khi có chảy máu trực tràng, thay đổi thói quen đại tiện kéo dài hoặc thiếu máu không rõ nguyên nhân, người bệnh nên được thăm khám và cân nhắc nội soi đại tràng theo chỉ định.

3. Nguyên nhân nào gây adenoma ống đại tràng?

Hiện nay, nguyên nhân adenoma ống đại tràng không phải lúc nào cũng được xác định chính xác ở từng người bệnh. Adenoma có thể hình thành do sự thay đổi bất thường của tế bào niêm mạc đại tràng, trong đó có các biến đổi về vật chất di truyền khiến tế bào tăng sinh không kiểm soát.

Một số yếu tố có thể làm tăng nguy cơ xuất hiện adenoma gồm:

Tuổi cao, đặc biệt từ 45 – 50 tuổi trở lên.
Tiền sử gia đình có polyp đại tràng hoặc ung thư đại trực tràng.
Tiền sử cá nhân từng có adenoma hoặc ung thư đại trực tràng.
Chế độ ăn nhiều thịt đỏ, thịt chế biến sẵn và ít chất xơ.
Thừa cân, béo phì và ít vận động thể lực.
Hút thuốc lá.
Uống nhiều rượu bia.
Một số hội chứng di truyền làm tăng nguy cơ hình thành polyp đại tràng.

4. Chẩn đoán adenoma ống đại tràng như thế nào?

Chẩn đoán adenoma ống đại tràng thường dựa trên nội soi đại tràng kết hợp với xét nghiệm mô bệnh học.

Trong quá trình nội soi, bác sĩ có thể quan sát trực tiếp vị trí, số lượng, kích thước, hình dạng và đặc điểm bề mặt của polyp. Nếu phát hiện tổn thương nghi ngờ, polyp thường được cắt bỏ hoặc sinh thiết để đưa đi xét nghiệm mô bệnh học.

*Nội soi chẩn đoán Adenoma ống đại tràng*

Mô bệnh học đóng vai trò quan trọng trong việc xác định bản chất của tổn thương. Kết quả có thể cho biết adenoma thuộc dạng ống, ống-nhung mao hay nhung mao; đồng thời đánh giá mức độ loạn sản và liệu có xuất hiện thành phần ung thư xâm nhập hay không.

Ngoài nội soi, một số xét nghiệm phân tìm máu ẩn có thể được sử dụng trong chương trình tầm soát ung thư đại trực tràng. Tuy nhiên, các xét nghiệm này không thể thay thế nội soi trong việc xác định và loại bỏ adenoma.

5. Làm thế nào để loại bỏ adenoma ống đại tràng và hạn chế tái phát?

Điều trị adenoma ống đại tràng chủ yếu là loại bỏ hoàn toàn tổn thương nhằm giảm nguy cơ tiến triển thành ung thư đại trực tràng.

Với những adenoma có kích thước và đặc điểm phù hợp, bác sĩ thường thực hiện cắt polyp qua nội soi. Các kỹ thuật có thể bao gồm cắt polyp bằng thòng lọng hoặc các phương pháp cắt tổn thương nội soi chuyên sâu tùy kích thước, hình dạng và vị trí polyp.

Đối với adenoma lớn, tổn thương phức tạp hoặc nghi ngờ ung thư xâm lấn, bác sĩ có thể cần thực hiện kỹ thuật nội soi chuyên biệt hoặc phẫu thuật. Việc lựa chọn phương pháp phụ thuộc vào kết quả nội soi, mô bệnh học, kích thước, vị trí và mức độ xâm lấn của tổn thương.

Sau khi cắt adenoma, người bệnh có thể cần nội soi đại tràng định kỳ. Khoảng thời gian theo dõi không giống nhau ở tất cả mọi người mà phụ thuộc vào số lượng polyp, kích thước, đặc điểm mô học, mức độ loạn sản và tình trạng cắt bỏ hoàn toàn hay chưa.

*Phẫu thuật cắt bỏ đại tràng khi nghi ngờ ung thư xâm lấn*

Tóm lại, Adenoma ống đại tràng thường không gây triệu chứng rõ ràng nhưng có thể là tiền thân của ung thư đại trực tràng. Nội soi đại tràng giúp phát hiện và loại bỏ polyp, đồng thời mô bệnh học giúp đánh giá chính xác nguy cơ. Khi đã được chẩn đoán adenoma đại tràng, cần tuân thủ hướng dẫn điều trị, lịch tái khám định kỳ của bác sĩ để giảm nguy cơ tái phát và tiến triển ác tính.