Bệnh giang mai bẩm sinh có chữa được không?
Khi trẻ được chẩn đoán mắc giang mai bẩm sinh, câu hỏi lớn nhất của gia đình thường là bệnh giang mai bẩm sinh có chữa được không? Câu trả lời không chỉ phụ thuộc vào mức độ bệnh mà còn liên quan đến thời điểm phát hiện và điều trị. Thực tế, y học hiện đại đã có phương pháp điều trị hiệu quả nếu bệnh được phát hiện sớm và tuân thủ phác đồ, giúp giảm thiểu biến chứng nguy hiểm.
1. Giang mai bẩm sinh là gì?
Giang mai bẩm sinh ở trẻ xảy ra khi người mẹ mắc giang mai và truyền xoắn khuẩn sang thai nhi trong thời gian bầu, thường bắt đầu từ tháng thứ 4 – 5 của thai kỳ. Tuỳ vào mức độ lây nhiễm có thể chia thành 2 giai đoạn như sau:
- Giai đoạn sớm: Các biểu hiện bệnh xuất hiện trong 2 năm đầu đời, phổ biến nhất là trong 3 tháng đầu sau sinh. Trẻ có thể bị phỏng nước hoặc bong vảy ở lòng bàn tay, bàn chân, sổ mũi kéo dài, viêm xương sụn và giả liệt Parrot khiến trẻ khó vận động. Nhiều bé sinh ra nhẹ cân, da nhăn, bụng to, gan lách to và có tuần hoàn bàng hệ.
- Giai đoạn muộn: Triệu chứng xuất hiện sau 3 – 4 năm với các biểu hiện viêm giác mạc kẽ gây đau mắt, sợ ánh sáng và có thể dẫn đến mù, điếc 2 tai từ khoảng 10 tuổi. Kèm theo đó là một số dị tật như thủng vòm miệng, trán dô hoặc xương chày cong hình lưỡi kiếm.
2. Bệnh giang mai bẩm sinh có chữa được không?
Bệnh giang mai bẩm sinh có chữa được không? Câu trả lời là CÓ, đặc biệt khi bệnh được phát hiện sớm và điều trị đúng phác đồ. Sử dụng kháng sinh phù hợp có thể tiêu diệt xoắn khuẩn, giúp trẻ khỏi bệnh và hạn chế tối đa nguy cơ biến chứng lâu dài hoặc tử vong.
Ngoài điều trị cho trẻ, phòng bệnh từ mẹ cũng rất quan trọng. Phụ nữ mang thai nên khám thai định kỳ và xét nghiệm giang mai để phát hiện sớm, điều trị kịp thời, từ đó giảm nguy cơ lây truyền sang thai nhi. Điều này đóng vai trò quyết định trong việc bảo vệ sức khỏe cho trẻ ngay từ trong bụng mẹ.
3. Phương pháp điều trị giang mai bẩm sinh
Điều trị giang mai bẩm sinh còn phải phụ thuộc vào thời điểm phát hiện bệnh và tình trạng sức khỏe của trẻ. Dưới đây là các phương pháp chính bác sĩ sẽ sử dụng để đảm bảo an toàn nhất:
3.1. Điều trị bệnh giang mai bẩm sinh sớm
Trong giai đoạn sớm, nhiều gia đình thắc mắc bệnh giang mai bẩm sinh có chữa được không. Thực tế, trẻ sơ sinh sẽ được chỉ định điều trị ngay khi đã xác định mắc bệnh hoặc có nguy cơ cao, đặc biệt nếu mẹ thuộc một trong các trường hợp như:
- Chưa được điều trị hoặc điều trị không hiệu quả
- Điều trị dưới 30 ngày trước sinh
- Điều trị sai phác đồ
- Có dấu hiệu tái nhiễm hoặc bạn tình gần đây được chẩn đoán mắc giang mai.
Theo hướng dẫn điều trị STI 2021 của CDC, phương pháp điều trị chuẩn cho giang mai bẩm sinh sớm là dùng Penicillin G dạng tinh thể truyền tĩnh mạch hoặc Procaine Penicillin G tiêm bắp liên tục trong 10 ngày. Nếu quá trình điều trị bị gián đoạn từ 1 ngày trở lên, phác đồ cần được bắt đầu lại từ đầu để đảm bảo hiệu quả.
Trường hợp khác có thể xảy ra là trẻ chỉ có nguy cơ mắc bệnh, mẹ chưa được điều trị bệnh đầy đủ nhưng trẻ vẫn khỏe mạnh và các xét nghiệm đánh giá đều âm tính. Lúc này, bác sĩ có thể cân nhắc tiêm một liều Benzathine Penicillin duy nhất và theo dõi chặt chẽ sau đó.
3.2. Điều trị cho trẻ sau sơ sinh hoặc trẻ lớn mới phát hiện bệnh
Ở trẻ giai đoạn sau sơ sinh hoặc trẻ lớn mới phát hiện giang mai bẩm sinh, việc điều trị phải tiến hành đầy đủ và đúng phác đồ. Trước khi bắt đầu, trẻ cần được chọc dịch não tuỷ để xét nghiệm đánh giá mức độ bệnh. Theo CDC khuyến nghị, bất cứ trẻ nào mắc giang mai bẩm sinh ở giai đoạn muộn nên được điều trị bằng penicillin.
Phác đồ chuẩn là sử dụng Penicillin G dạng tinh thể truyền tĩnh mạch với liều 50.000 đơn vị/kg, dùng mỗi 12 giờ trong 7 ngày đầu, sau đó mỗi 8 giờ, tổng thời gian 10 ngày. Sau khi hoàn tất, có thể tiêm thêm 1 liều Benzathine Penicillin G mỗi tuần 1 lần trong 3 tuần.
Sau điều trị, trẻ cần xét nghiệm theo dõi 3 tháng/lần. Hiệu giá kháng thể thường không âm tính hoàn toàn nhưng cần giảm ít nhất 4 lần. Nếu sau 12 – 18 tháng không đạt mức giảm này, trẻ sẽ được đánh giá giang mai thần kinh bằng xét nghiệm dịch não tuỷ và điều trị lại khi cần. Các biến chứng như viêm giác mạc có thể dùng thêm Corticosteroid và Atropine theo bác sĩ chuyên khoa mắt. Còn giảm thính lực cần phối hợp điều trị với chuyên khoa tai mũi họng.
Như vậy, câu hỏi bệnh giang mai bẩm sinh có chữa được không đã có lời giải rõ ràng: khả năng chữa khỏi cao khi điều trị kịp thời. Điều quan trọng nhất là không chủ quan, cần tầm soát từ thai kỳ và theo dõi sức khỏe trẻ thường xuyên. Chủ động phòng ngừa và can thiệp kịp thời sẽ giúp trẻ có cơ hội phát triển khỏe mạnh, giảm tối đa biến chứng lâu dài.
