Vì sao bị nhiễm HP dạ dày?

Nhiễm khuẩn HP là một trong những vấn đề sức khỏe tiêu hóa phổ biến nhất hiện nay, ảnh hưởng đến hàng triệu người trên toàn thế giới. Câu hỏi vì sao bị nhiễm HP dạ dày thường được nhiều người đặt ra khi nhận kết quả xét nghiệm dương tính hoặc khi có người thân trong gia đình mắc bệnh. Vậy vì sao bị nhiễm HP dạ dày và đâu là những yếu tố nguy cơ cần đặc biệt lưu tâm?

1. Vi khuẩn HP dạ dày là gì?

Vi khuẩn HP (có tên khoa học đầy đủ là Helicobacter pylori) là một loại vi khuẩn hình xoắn ốc sinh sống và phát triển ngay trong lớp dịch nhầy bảo vệ niêm mạc dạ dày của con người. Khác với phần lớn các loài vi khuẩn khác sẽ bị tiêu diệt hoàn toàn ngay khi tiếp xúc với môi trường axit cực kỳ khắc nghiệt bên trong dạ dày, vi khuẩn HP lại sở hữu một thứ vũ khí sinh học đặc biệt mang tên enzyme urease. Loại enzyme này giúp chúng tự động phân hủy urê thành amoniac, tạo ra một lớp màng đệm trung hòa axit xung quanh cơ thể để sinh tồn vững chắc qua năm tháng.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), loại vi khuẩn này có khả năng âm thầm bám trụ và ký sinh trong hệ tiêu hóa của người bệnh suốt nhiều thập kỷ nếu không được phát hiện và điều trị đúng phác đồ y khoa. Sức sống bền bỉ này khiến chúng trở thành một trong những nguyên nhân hàng đầu gây ra các bệnh lý mãn tính tại dạ dày như viêm loét dạ dày – tá tràng, làm suy yếu hàng rào bảo vệ tự nhiên và để lại nhiều hệ lụy cho sức khỏe hệ tiêu hóa nếu chủ quan bỏ qua.

*Vi khuẩn HP có hình xoắn ốc, sinh sống trong lớp nhầy bảo vệ niêm mạc dạ dày*

2. Vì sao bị nhiễm HP dạ dày?

Sự lây nhiễm của loại vi khuẩn này trong cộng đồng diễn ra chủ yếu thông qua các con đường sinh hoạt và tiếp xúc trực tiếp hằng ngày. Việc hiểu rõ cơ chế vì sao bị nhiễm HP dạ dày sẽ giúp mỗi người chủ động hơn trong việc bảo vệ bản thân và các thành viên trong gia đình.

Đường miệng – miệng (Con đường phổ biến nhất): Vi khuẩn có trong nước bọt hoặc mảng bám trên răng của người bệnh. Khi dùng chung đũa, muỗng, chén bát, uống chung ly nước, hoặc có hành vi hôn trực tiếp, vi khuẩn sẽ dễ dàng truyền sang cơ thể người lành. Thói quen gắp thức ăn cho nhau hoặc mớm cơm cho trẻ nhỏ tại các gia đình Á Đông chính là nguyên nhân khiến vì sao bị nhiễm HP rất cao trong cộng đồng.
Đường phân – miệng: Nếu người bệnh không rửa tay kỹ bằng xà phòng sau khi đi vệ sinh, vi khuẩn có thể bám lại trên tay, bề mặt đồ vật, nguồn nước sinh hoạt hoặc thực phẩm tươi sống chưa được nấu chín. Khi chúng ta ăn uống phải nguồn thực phẩm hoặc nước nhiễm bẩn này, vi khuẩn sẽ theo đường tiêu hóa đi thẳng vào cơ thể.
Đường dạ dày – miệng: Trong một số trường hợp thực hiện các thủ thuật y tế hoặc khi người bệnh bị nôn ói, dịch tiết chứa vi khuẩn từ dạ dày có thể trào ngược lên khoang miệng và lây lan ra môi trường xung quanh nếu không được khử khuẩn, vệ sinh nghiêm ngặt theo đúng tiêu chuẩn y khoa.

Những thói quen sinh hoạt tập thể thiếu khoảng cách an toàn vệ sinh chính là đáp án cốt lõi cho câu hỏi HP xâm nhập dạ dày thế nào vào cơ thể con người một cách thầm lặng và bền bỉ đến vậy

*Vi khuẩn HP thường lây bệnh qua đường miệng*

3. Ai dễ nhiễm HP dạ dày?

Việc nắm bắt các yếu tố nguy cơ nhiễm HP giúp chúng ta nhận diện sớm nhóm dễ tổn thương để có biện pháp phòng ngừa trúng đích.

Một số nhóm đối tượng sở hữu tỷ lệ nhiễm cao hơn hẳn so với phần còn lại của dân số:

Trẻ em sống trong môi trường đông đúc: Hệ miễn dịch của trẻ nhỏ chưa hoàn thiện, lại có xu hướng chơi đùa chung đồ chơi và tiếp xúc gần gũi với người lớn trong nhà. Do đó, trẻ em chính là đối tượng có nguy cơ lây nhiễm cao nếu trong gia đình có người thân mang mầm bệnh.
Người sinh sống tại khu vực có điều kiện vệ sinh kém: Nguồn nước sinh hoạt không đảm bảo an toàn, hệ thống xử lý rác thải chưa đồng bộ hoặc việc sử dụng nguồn nước ô nhiễm để rửa rau củ, nấu nướng tạo điều kiện lý tưởng cho vi khuẩn lây lan rộng rãi.
Người có thói quen ăn uống ngoài hàng quán không đảm bảo: Việc tiêu thụ thức ăn đường phố tại những nơi có tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm lỏng lẻo, dụng cụ ăn uống không được tráng nước sôi hoặc rửa sạch đúng cách làm tăng cao khả năng phơi nhiễm.
Các thành viên trong cùng một hộ gia đình: Sống chung nhà, thường xuyên dùng chung bữa ăn, chia sẻ không gian sinh hoạt và sử dụng chung đồ dùng cá nhân với người dương tính với HP là môi trường thuận lợi nhất để mầm bệnh di chuyển từ người này sang người khác.

Khi bản thân hoặc người thân nhiễm vi khuẩn HP, nhiều người thường thắc mắc HP lây từ đâu và liệu những thói quen sinh hoạt hằng ngày có làm tăng nguy cơ lây nhiễm hay không. Đặc biệt, những người thuộc nhóm dễ nhiễm HP cần chú trọng vệ sinh cá nhân, ăn uống an toàn và chủ động thăm khám khi cần thiết.

*Người sinh sống tại khu vực có điều kiện vệ sinh kém dễ bị nhiễm vi khuẩn HP*

4. HP dạ dày khi nào cần đi khám?

Dưới đây là các thời điểm bạn cần chủ động đến gặp bác sĩ chuyên khoa ngay lập tức:

Xuất hiện các cơn đau âm ỉ vùng thượng vị: Cảm giác đau tức, cồn cào, nóng rát ở vùng phía trên rốn, thường xuất hiện rõ hơn khi đói hoặc vào ban đêm.
Rối loạn tiêu hóa kéo dài: Thường xuyên cảm thấy đầy bụng, khó tiêu, chướng bụng, buồn nôn hoặc nôn mửa không rõ nguyên nhân, đặc biệt là sau khi ăn xong các món chứa nhiều dầu mỡ hoặc gia vị cay nóng.
Ợ chua, ợ hơi liên tục: Cảm giác dịch chua trào ngược lên cổ họng, gây bỏng rát khoang miệng và vòm họng dù đã điều chỉnh chế độ ăn uống lành mạnh.
Sụt cân nhanh không rõ lý do: Cơ thể mệt mỏi suy nhược, chán ăn, ăn không ngon miệng dẫn đến việc sụt ký trầm trọng trong thời gian ngắn.
Dấu hiệu xuất huyết tiêu hóa nguy hiểm: Đi ngoài phân đen như bã cà phê, hoặc nôn ra máu tươi/chất nôn có màu đen sẫm. Đây là triệu chứng cấp cứu đòi hỏi phải đến bệnh viện kiểm tra ngay lập tức để tránh biến chứng thủng dạ dày hoặc xuất huyết ồ ạt đe dọa tính mạng.

Như vậy, câu hỏi vì sao bị nhiễm HP dạ dày đã được giải đáp qua những con đường lây nhiễm chính như qua đường miệng – miệng, qua thực phẩm và nước uống không đảm bảo vệ sinh, cũng như qua các thói quen sinh hoạt thiếu khoa học. Việc hiểu rõ vì sao bị nhiễm HP dạ dày giúp bạn chủ động hơn trong việc phòng ngừa, xây dựng lối sống lành mạnh và thăm khám kịp thời khi có các triệu chứng nghi ngờ. Hãy đến gặp bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa để được tư vấn cụ thể nếu bạn có yếu tố nguy cơ hoặc nhận kết quả xét nghiệm dương tính với HP, bởi phát hiện và điều trị sớm chính là chìa khóa bảo vệ sức khỏe dạ dày của bạn.