U mỡ ác tính có nguy hiểm không?

U mỡ ác tính là một dạng khối u hiếm gặp nhưng có mức độ nguy hiểm cao, thường tiến triển âm thầm và dễ nhầm lẫn với u mỡ lành tính. Việc nhận biết sớm các dấu hiệu cảnh báo, chẩn đoán chính xác và điều trị kịp thời đóng vai trò quan trọng trong việc cải thiện tiên lượng cho người bệnh.

1. U mỡ ác tính là gì?

U mỡ ác tính là một dạng ung thư hiếm gặp, hình thành từ các tế bào mỡ bất thường trong cơ thể. Không giống u mỡ lành tính thường vô hại, u mỡ ác tính có khả năng xâm lấn và tái phát nếu không được điều trị đúng cách. Các khối u mỡ ác tính có thể xuất hiện ở nhiều vị trí, phổ biến nhất là cánh tay, chân và ổ bụng.

Phần lớn u mỡ ngoài da là lành tính và không gây nguy hiểm. Tuy nhiên, khi khối u có những dấu hiệu bất thường như đau đột ngột, tăng kích thước nhanh, sờ thấy cứng và ít di động, người bệnh cần cảnh giác vì đó có thể là biểu hiện của khối u mỡ ác tính.

Điều trị u mỡ ác tính chủ yếu là phẫu thuật nhằm loại bỏ hoàn toàn khối u. Do một số trường hợp có nguy cơ tái phát, người bệnh thường phải theo dõi lâu dài và có thể cần điều trị bổ sung. Việc thăm khám sớm khi phát hiện dấu hiệu bất thường đóng vai trò quan trọng trong chẩn đoán và kiểm soát u mỡ ác tính hiệu quả.

2. U mỡ ác tính có nguy hiểm không? Vì sao?

U mỡ ác tính có nguy hiểm không là câu hỏi được nhiều người quan tâm khi phát hiện khối bất thường dưới da. Thực tế, mức độ nguy hiểm của u mỡ ác tính không giống nhau ở tất cả người bệnh mà phụ thuộc vào nhiều yếu tố như loại mô bệnh học, vị trí xuất hiện và giai đoạn tiến triển của khối u mỡ ác tính.

Hiện nay, u mỡ ác tính được chia thành nhiều thể khác nhau. Một số dạng như u mỡ ác tính biệt hóa tốt hoặc u mỡ không điển hình thường gặp ở tay, chân có xu hướng phát triển chậm, ít xâm lấn và hiếm khi đe dọa tính mạng nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng cách. Ngược lại, các thể u mỡ ác tính dạng nhầy, biệt hóa kém hoặc đa hình thường tiến triển nhanh hơn, dễ tái phát và có khả năng di căn đến các cơ quan khác, do đó được đánh giá là nguy hiểm hơn.

Điều đáng lo ngại là u mỡ ác tính trong giai đoạn đầu thường diễn tiến âm thầm, ít gây đau nên dễ bị bỏ qua. Dấu hiệu u mỡ ác tính hay gặp nhất là sự xuất hiện của một khối u ngày càng to lên ở tay, chân hoặc vùng bụng, tồn tại kéo dài và không tự biến mất. Khi khối u mỡ ác tính phát triển lớn, nó có thể chèn ép dây thần kinh, mạch máu hoặc cơ quan xung quanh, gây đau, tê bì hoặc rối loạn chức năng, ảnh hưởng rõ rệt đến sức khỏe và chất lượng sống của người bệnh.

3. Tiên lượng sống của người mắc u mỡ ác tính

Tiên lượng sống của người mắc u mỡ ác tính phụ thuộc vào nhiều yếu tố, đặc biệt là loại u, mức độ xâm lấn và tình trạng di căn của khối u tại thời điểm phát hiện.

Ở những trường hợp u mỡ ác tính biệt hóa tốt và chưa lan sang các cơ quan khác, khối u thường phát triển chậm và có thể được loại bỏ hoàn toàn bằng phẫu thuật. Nếu điều trị triệt để và không tái phát, người bệnh có thể đạt tiên lượng rất tốt, thậm chí được xem là khỏi bệnh.

Ngược lại, một số thể u mỡ ác tính khác có xu hướng tiến triển nhanh hơn, dễ tái phát hoặc di căn, khiến tiên lượng trở nên kém hơn. Mỗi loại u mỡ ác tính có đặc điểm sinh học và mức độ ác tính khác nhau, vì vậy khả năng sống còn và đáp ứng điều trị cũng rất đa dạng.

Do đó, đối với từng người bệnh cụ thể, bác sĩ điều trị hoặc chuyên gia ung bướu là người có thể đánh giá chính xác nhất về tiên lượng, dựa trên kết quả xét nghiệm, mô bệnh học và tình trạng sức khỏe tổng thể.

4. Các loại u mỡ ác tính thường gặp

U mỡ ác tính (liposarcoma) không phải là một bệnh duy nhất mà gồm nhiều thể khác nhau. Mặc dù các loại u này có biểu hiện tương tự nhau, nhưng mức độ ác tính, cách điều trị và tiên lượng lại rất khác nhau.

4.1. U mỡ ác tính biệt hóa tốt (WDLS)

Đây là thể thường gặp nhất, chiếm khoảng 30-50% tổng số trường hợp u mỡ ác tính. Khối u thường phát triển chậm, ít gây đau và có xu hướng tăng kích thước từ từ. WDLS có thể xuất hiện ở tay, chân hoặc thân mình, đôi khi được gọi là “u mỡ không điển hình”.

Nếu khối u xuất hiện ở khoang sau phúc mạc (vùng bụng sâu phía sau), nó vẫn được xếp vào nhóm u mỡ ác tính biệt hóa tốt. Nhìn chung, WDLS có mức độ ác tính thấp hơn so với các thể khác.

4.2. U mỡ ác tính dạng nhầy và u mỡ tế bào tròn

Đây là nhóm phổ biến thứ hai, chiếm khoảng 30% các trường hợp. Loại u này thường gặp ở người trong độ tuổi 35-55 và hay xuất hiện ở chân. Khối u có thể xâm lấn các mô mềm xung quanh như cơ và da.

Trong một số trường hợp, u còn có thể xuất hiện ở xương (xương chậu, cột sống) hoặc các cơ quan như tim, phổi, thực quản. Thuật ngữ “tế bào tròn” mô tả hình dạng tế bào u dưới kính hiển vi. U mỡ ác tính tế bào tròn chiếm hơn 5% tổng số trường hợp và được xem là dạng có tính xâm lấn mạnh hơn so với u mỡ dạng nhầy đơn thuần.

4.3. U mỡ ác tính biệt hóa ngược (DDLS)

Một số trường hợp u mỡ ác tính biệt hóa tốt có thể tiến triển thành thể biệt hóa kém, gọi là DDLS. So với WDLS, DDLS phát triển nhanh hơn và có mức độ ác tính cao hơn.

Khối u thường gặp ở vùng sau phúc mạc, nhưng cũng có thể xuất hiện ở tay và chân. Điều trị chủ yếu vẫn là phẫu thuật, tuy nhiên DDLS có nguy cơ tái phát cao. Tỷ lệ sống sau 5 năm của người bệnh vào khoảng 44%.

4.4. U mỡ ác tính đa hình

Đây là thể nguy hiếm nhất, chiếm khoảng 5–10% các trường hợp u mỡ ác tính. Khối u thường xuất hiện ở tay, chân, nhưng cũng có thể gặp ở bụng hoặc thành ngực.

U mỡ ác tính đa hình có tốc độ phát triển rất nhanh và dễ di căn, đặc biệt là di căn phổi. Đây là thể u mỡ ác tính có tiên lượng xấu nhất.

5. Dấu hiệu u mỡ ác tính

Dấu hiệu u mỡ ác tính (liposarcoma) rất đa dạng và phụ thuộc vào kích thước cũng như vị trí của khối u. Ở giai đoạn đầu, nhiều người gần như không có biểu hiện rõ ràng. Các dấu hiệu thường chỉ xuất hiện khi khối u phát triển lớn và bắt đầu chèn ép mô, dây thần kinh hoặc cơ quan lân cận như phổi, ruột hay dạ dày.

5.1. Dấu hiệu tại vị trí khối u

Xuất hiện một khối u mới dưới da hoặc khối u cũ tăng kích thước nhanh, thường gặp ở đùi, quanh hoặc phía sau đầu gối, tay hoặc thân mình.
Khối u có kích thước từ 5cm trở lên (tương đương quả bóng golf) là dấu hiệu cần đi khám sớm.
Đau, căng tức hoặc sưng tại vùng có khối u; trong trường hợp u ở ổ bụng, có thể gây bụng to bất thường.
Yếu, tê hoặc giảm vận động ở tay hoặc chân do khối u chèn ép dây thần kinh hoặc cơ.

5.2. Dấu hiệu do khối u mỡ ác tính chèn ép cơ quan

Khi khối u mỡ ác tính nằm sâu hoặc ở ổ bụng, người bệnh có thể gặp:

Cảm giác no nhanh khi ăn, chán ăn.
Táo bón hoặc rối loạn tiêu hóa kéo dài.
Phân có máu, phân đen hoặc sệt như hắc ín.
Đau quặn bụng, chuột rút.
Nôn ra máu.
Khó thở nếu khối u ảnh hưởng đến phổi hoặc lồng ngực.

5.3. Cảm giác khi có u mỡ ác tính

Người bệnh thường cảm nhận một khối u mềm hoặc hơi cứng, có độ đàn hồi như cao su dưới da. Khối u có thể di động nhẹ khi ấn vào, nhưng thường lớn dần theo thời gian và không tự biến mất.

Tóm lại, u mỡ ác tính là bệnh lý hiếm nhưng tiềm ẩn nhiều nguy cơ, đặc biệt khi khối u phát triển nhanh, xâm lấn hoặc di căn. Việc phát hiện sớm, chẩn đoán chính xác và điều trị đúng phương pháp có thể cải thiện đáng kể tiên lượng sống cho người bệnh. Nếu xuất hiện khối u bất thường hoặc triệu chứng kéo dài, người bệnh nên đi khám chuyên khoa sớm để được đánh giá và theo dõi kịp thời.