Tiểu són là hiện tượng gì? Chi tiết các thông tin cần biết
Tiểu són là tình trạng rò rỉ nước tiểu ngoài ý muốn, có thể gặp ở cả nam và nữ, đặc biệt phổ biến hơn khi lớn tuổi hoặc sau các bệnh lý về đường tiết niệu, tuyến tiền liệt. Nhiều người còn băn khoăn bị tiểu són phải làm sao và tiểu són tiểu không tự chủ có chữa được dứt điểm không. Bài viết dưới đây của Thu Cúc TCI sẽ giúp làm rõ nguyên nhân, mức độ cảnh báo bệnh lý và cách cải thiện tình trạng này.
1. Hiện tượng tiểu són là như thế nào?
Tiểu són không tự chủ là tình trạng người bệnh không kiểm soát được việc rò rỉ nước tiểu, có thể xảy ra ở nhiều mức độ khác nhau: từ vài giọt nhỏ khi ho, hắt hơi, đến tình trạng tiểu són tiểu không hết, luôn cảm thấy còn nước tiểu trong bàng quang dù vừa đi tiểu xong. Đây là triệu chứng, không phải bệnh lý độc lập, thường phản ánh sự bất thường ở cơ vòng bàng quang, tuyến tiền liệt hoặc hệ thần kinh chi phối chức năng tiểu tiện.
2. Vì sao bị tiểu són khi ho hoặc sau khi đi tiểu?
2.1. Hiện tượng són tiểu do gia tăng áp lực ổ bụng (khi ho, hắt hơi, khuân vác vật nặng)
Tiểu són khi ho, hắt hơi hoặc vận động mạnh thường liên quan đến tình trạng suy yếu cơ sàn chậu hoặc cơ vòng bàng quang, khiến áp lực đột ngột trong ổ bụng (khi ho, cười, nâng vật nặng) đẩy một lượng nhỏ nước tiểu ra ngoài. Đây là dạng tiểu không tự chủ do stress, có thể gặp ở cả nam và nữ, nhưng phổ biến hơn ở phụ nữ sau sinh hoặc nam giới sau phẫu thuật vùng chậu, tuyến tiền liệt.
2.2. Tiểu són sau khi đi tiểu xong (tiểu són tiểu không hết)
Tình trạng tiểu són tiểu không hết, tức còn vài giọt nước tiểu rỉ ra sau khi đã đi tiểu xong, thường gặp ở nam giới do niệu đạo có đoạn cong hoặc do tuyến tiền liệt phì đại chèn ép, khiến nước tiểu còn đọng lại trong niệu đạo sau khi bàng quang co bóp tống xuất xong.
2.3. Chứng són tiểu xuất phát từ hội chứng bàng quang tăng hoạt (OAB)
Đây là hội chứng xảy ra khi các cơ tại bàng quang co thắt thất thường và nằm ngoài tầm kiểm soát. Điều này tạo ra những cơn buồn tiểu gấp gáp, mãnh liệt, khiến người bệnh dễ bị rỉ nước tiểu ra ngoài ngay cả khi chưa kịp di chuyển đến nhà vệ sinh. Tình trạng này có thể liên quan đến các bệnh lý thần kinh, nhiễm trùng tiết niệu hoặc lão hóa tự nhiên của cơ bàng quang.
3. Tiểu són tiểu buốt ở nam giới cảnh báo bệnh gì?
Tiểu són nam giới kèm theo tiểu buốt là dấu hiệu cần được lưu tâm, bởi đây có thể là biểu hiện của một số bệnh lý tiết niệu – nam khoa sau:
– U xơ (phì đại) tuyến tiền liệt lành tính: Bệnh lý này đặc biệt phổ biến ở nam giới bước vào tuổi trung niên và cao tuổi. Khi khối u xơ phình to sẽ chèn ép trực tiếp lên niệu đạo, từ đó kéo theo các triệu chứng như són tiểu, đi tiểu buốt, dòng tiểu ngập ngừng hoặc có cảm giác tiểu chưa dứt bãi.
– Viêm tuyến tiền liệt: gây đau tức vùng bụng dưới, tầng sinh môn, kèm theo tiểu buốt và đôi khi tiểu són do kích thích bàng quang.
– Nhiễm trùng đường tiết niệu: vi khuẩn gây viêm niêm mạc bàng quang, niệu đạo, khiến người bệnh vừa tiểu buốt vừa khó kiểm soát được cảm giác buồn tiểu.
– Hẹp niệu đạo: sẹo hoặc tổn thương làm hẹp đường tiểu, khiến nước tiểu khó thoát hết, dễ gây tiểu són tiểu không hết kèm tiểu buốt.
Tình trạng tiểu són buốt kéo dài không nên chủ quan, vì nếu nguyên nhân là phì đại tuyến tiền liệt hoặc hẹp niệu đạo không được điều trị, có thể dẫn đến biến chứng ứ đọng nước tiểu, ảnh hưởng đến chức năng thận về lâu dài.
Tiểu són kèm tiểu buốt ở nam giới cần được bác sĩ chuyên khoa Tiết niệu – Nam học thăm khám, siêu âm và xét nghiệm để xác định chính xác nguyên nhân trước khi điều trị.
4. Bị tiểu són có chữa được dứt điểm không?
Khả năng điều trị dứt điểm tiểu són phụ thuộc vào nguyên nhân gây ra tình trạng này.
Với các trường hợp tiểu són do suy yếu cơ sàn chậu mức độ nhẹ, việc tập luyện cơ sàn chậu đúng cách kết hợp điều chỉnh lối sống thường giúp cải thiện đáng kể, thậm chí kiểm soát tốt tình trạng này.
Với tiểu són do nguyên nhân bệnh lý như phì đại tuyến tiền liệt, viêm tuyến tiền liệt, nhiễm trùng tiết niệu hoặc hẹp niệu đạo, việc điều trị đúng nguyên nhân gốc rễ (dùng thuốc, can thiệp thủ thuật hoặc phẫu thuật tùy trường hợp) thường giúp cải thiện rõ rệt triệu chứng tiểu són đi kèm.
Với tiểu són liên quan đến bệnh lý thần kinh hoặc tuổi tác cao, việc điều trị thường tập trung vào kiểm soát triệu chứng, cải thiện chất lượng cuộc sống hơn là chữa khỏi hoàn toàn, cần theo dõi lâu dài cùng bác sĩ chuyên khoa.
5. Bị tiểu són phải làm sao để cải thiện tại nhà?
Bên cạnh việc thăm khám để xác định nguyên nhân, người bệnh có thể áp dụng một số biện pháp hỗ trợ cải thiện triệu chứng tại nhà:
– Tập bài tập cơ sàn chậu (Kegel) đều đặn để tăng cường sức mạnh cơ vòng, giúp kiểm soát tốt hơn khi ho, hắt hơi hoặc vận động.
– Hạn chế đồ uống có cồn, caffeine vì có thể kích thích bàng quang, làm tăng tần suất tiểu són.
– Bổ sung lượng nước vừa đủ vào ban ngày, tuy nhiên nên cắt giảm và hạn chế dung nạp nhiều chất lỏng vào buổi tối nhằm ngăn chặn chứng tiểu đêm và rỉ nước tiểu trong lúc ngủ.
– Đi tiểu theo giờ cố định, tập thói quen đi tiểu đều đặn thay vì nhịn tiểu quá lâu.
– Giữ chỉ số cân nặng ở mức tiêu chuẩn. Việc để cơ thể thừa cân sẽ trực tiếp làm gia tăng áp lực chèn ép xuống các cơ quan vùng chậu và bàng quang, khiến chứng tiểu són dễ khởi phát hơn.
Cần lưu ý, các biện pháp trên chỉ hỗ trợ cải thiện với trường hợp nguyên nhân đơn giản hoặc mức độ nhẹ. Nếu tiểu són đi kèm tiểu buốt, tiểu ra máu, đau vùng bụng dưới hoặc kéo dài không cải thiện, người bệnh cần được bác sĩ thăm khám, xác định nguyên nhân chính xác để có hướng điều trị phù hợp, tránh tự ý dùng thuốc hoặc trì hoãn khám chữa bệnh.
Tiểu són có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân với mức độ nghiêm trọng khác nhau, từ suy yếu cơ sàn chậu đơn giản đến các bệnh lý tuyến tiền liệt, tiết niệu cần điều trị. Để được bác sĩ thăm khám, xác định chính xác nguyên nhân và tư vấn phương pháp điều trị phù hợp, người bệnh nên đặt lịch khám tại chuyên khoa Tiết niệu – Nam học của Thu Cúc TCI.
Để đặt lịch khám nhanh chóng, người bệnh có thể tải và sử dụng ứng dụng TCI Hospital tại app.thucuc.vn.
