Phình mạch máu não có tái phát không?

Nhiều người bệnh sau điều trị thường băn khoăn liệu phình mạch máu não có tái phát không và cần theo dõi như thế nào để phát hiện sớm nguy cơ bất thường. Trên thực tế, túi phình vẫn có thể xuất hiện trở lại hoặc hình thành túi phình mới ở vị trí khác nếu các yếu tố nguy cơ chưa được kiểm soát tốt. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ nguy cơ tái phát để chủ động theo dõi sức khỏe và tránh biến chứng nguy hiểm.

1. Hiểu đúng về phình mạch máu não và nguy cơ tái phát sau điều trị

1.1. Phình mạch máu não là gì?

Phình mạch máu não là tình trạng một đoạn thành động mạch não bị suy yếu và phồng lên bất thường, tạo thành túi phình chứa máu. Các túi phình thường xuất hiện tại những vị trí phân nhánh của hệ động mạch não, nơi dòng máu tác động liên tục lên thành mạch trong thời gian dài.

1.2. Phình mạch máu não có tái phát không? Giải thích chi tiết

Hiện nay, điều trị phình mạch máu não chủ yếu gồm hai phương pháp là phẫu thuật kẹp clip và can thiệp nội mạch đặt coil. Mặc dù hiệu quả cao, cả hai phương pháp vẫn có nguy cơ tái phát trong một số trường hợp:

• Nguy cơ tái phát sau đặt coil: Theo thời gian, coil có thể bị nén, co cụm hoặc thay đổi vị trí do tác động liên tục của dòng máu. Điều này khiến một phần túi phình tái thông, tạo điều kiện cho túi phình phát triển trở lại.
• Nguy cơ tái phát sau kẹp clip: Tỷ lệ tái phát thường thấp hơn so với can thiệp nội mạch nhờ khả năng đóng kín cổ túi phình bền vững.
• Các trường hợp vẫn có thể tái phát: Nguy cơ tái phát vẫn tồn tại ở người có cấu trúc mạch máu phức tạp, túi phình nằm ở vị trí khó xử lý hoặc xuất hiện túi phình mới tại các động mạch khác trong não.

2. Tỷ lệ tái phát phình mạch máu não 

2.1. Vị trí túi phình ảnh hưởng như thế nào đến nguy cơ tái phát?

Tỷ lệ tái phát của phình mạch máu não phụ thuộc vào vị trí túi phình, phương pháp điều trị và đặc điểm giải phẫu của từng cá nhân. Một số vị trí được đánh giá có nguy cơ tái phát hoặc tái vỡ cao hơn những vị trí khác. Điển hình là động mạch thông trước và đỉnh động mạch thân nền. Đây là những khu vực chịu áp lực dòng máu lớn, khiến thành mạch phải liên tục đối mặt với lực tác động mạnh trong thời gian dài.

Mặc dù kích thước túi phình tại các vị trí này đôi khi không lớn, nguy cơ phát triển hoặc tái vỡ vẫn được ghi nhận cao hơn so với nhiều vị trí khác trong não. Nguyên nhân chủ yếu liên quan đến đặc điểm huyết động học và sự tác động liên tục của dòng máu lên thành mạch.

2.2. Tỷ lệ tái phát phình mạch máu não có cao không?

Tỷ lệ mắc chứng phình động mạch não trên toàn thế giới ước tính khoảng 3,2%. Theo Hiệp hội Phình mạch máu não Hoa Kỳ, tỷ lệ mắc ở nữ giới cao hơn 1.5 lần so với nam giới và nguy cơ vỡ cũng có xu hướng tăng theo tuổi. 

Đối với những túi phình đã được điều trị bằng phẫu thuật kẹp clip, tỷ lệ tái phát thường rất thấp. Điều này cho thấy hiệu quả lâu dài của phương pháp phẫu thuật trong việc loại bỏ túi phình khỏi hệ tuần hoàn. Nhiều người thắc mắc tai biến mạch máu não có tái phát không sau khi phình mạch vỡ. Thực tế, không phải tất cả trường hợp tái phát đều dẫn đến nguy cơ vỡ hoặc cần điều trị lại ngay lập tức. Do đó, việc theo dõi lâu dài sau điều trị là bắt buộc với mọi người bệnh.

2. Ai dễ bị tái phát phình mạch máu não?

2.1. Người có túi phình lớn hoặc hình dạng phức tạp

Các túi phình có kích thước từ 10mm trở lên thường có nguy cơ tái phát cao hơn sau điều trị. Bên cạnh đó, túi phình cổ rộng hoặc hình dạng không đều cũng khiến việc loại bỏ hoàn toàn tổn thương trở nên khó khăn hơn.

2.2. Người hút thuốc lá hoặc từng hút thuốc lá

Khói thuốc lá chứa nhiều chất độc gây tổn thương lớp nội mạc mạch máu và làm suy yếu cấu trúc thành động mạch. Đây là một trong những yếu tố nguy cơ được chứng minh liên quan trực tiếp đến sự hình thành và tái phát túi phình não.

2.3. Người bị tăng huyết áp kéo dài

Huyết áp cao khiến thành mạch liên tục chịu áp lực lớn. Theo thời gian, thành động mạch dễ bị tổn thương và làm tăng khả năng hình thành hoặc tái phát túi phình.

2.4. Người có nhiều túi phình hoặc tiền sử gia đình

Những người từng phát hiện nhiều túi phình trong não hoặc có người thân mắc bệnh phình mạch não thường có nguy cơ xuất hiện thêm các túi phình mới trong tương lai.

2.5. Trường hợp từng bị vỡ túi phình

Các túi phình đã từng vỡ trước khi điều trị thường có xu hướng tái thông cao hơn so với các túi phình được phát hiện và xử lý từ giai đoạn chưa vỡ.

3. Các cách ngăn ngừa nguy cơ tái phát phình mạch máu não

3.1. Kiểm soát huyết áp và hút thuốc 

Đây được xem là hai biện pháp quan trọng nhất giúp giảm nguy cơ tái phát phình mạch máu não. Người bệnh cần duy trì huyết áp ở mức ổn định theo khuyến cáo của bác sĩ và tuân thủ đầy đủ phác đồ điều trị nếu có bệnh tăng huyết áp. Song song với đó, việc ngừng hút thuốc lá giúp hạn chế tổn thương thành mạch, cải thiện tuần hoàn não và giảm đáng kể nguy cơ phát triển các túi phình mới.

3.2. Tránh lạm dụng các chất kích thích

Một số chất kích thích không lành mạnh hoặc các chất gây hưng phấn mạnh có thể làm huyết áp tăng đột ngột trong thời gian ngắn. Sự thay đổi áp lực máu bất thường này làm tăng nguy cơ tổn thương thành mạch, thúc đẩy quá trình phát triển hoặc vỡ túi phình não. Vì vậy, người bệnh cần tuyệt đối tránh sử dụng các chất kích thích có hại cho hệ tim mạch và thần kinh.

3.3. Tầm soát sớm nếu có tiền sử gia đình

Những người có cha mẹ, anh chị em ruột từng mắc phình mạch máu não nên chủ động trao đổi với bác sĩ về kế hoạch tầm soát định kỳ. Các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh hiện đại như MRI mạch máu não có thể giúp phát hiện túi phình từ rất sớm, ngay cả khi chưa xuất hiện triệu chứng. Việc phát hiện và theo dõi sớm giúp bác sĩ đánh giá nguy cơ chính xác hơn, từ đó đưa ra chiến lược điều trị hoặc theo dõi phù hợp nhằm hạn chế tối đa nguy cơ vỡ mạch máu não.

Phình mạch máu não có thể tái phát trở lại, tuy nhiên, nguy cơ tái phát tùy thuộc vào phương pháp điều trị, đặc điểm túi phình và khả năng kiểm soát hậu điều trị. Việc tái khám định kỳ, theo dõi bằng các phương tiện chẩn đoán hình ảnh và duy trì lối sống lành mạnh đóng vai trò quan trọng trong việc phát hiện sớm bất thường và ngăn ngừa biến chứng nguy hiểm. Nếu người bệnh nằm trong nhóm nguy cơ cao, gói khám chức năng và bệnh lý não – thần kinh từ cơ bản đến chuyên sâu tại Thu Cúc TCI giúp đánh giá toàn diện sức khỏe thần kinh, phát hiện sớm các bệnh lý mạch máu não và xây dựng kế hoạch theo dõi phù hợp cho từng trường hợp.