Dấu hiệu và nguyên nhân gây túi phình mạch máu não

Túi phình mạch máu não là bệnh lý nguy hiểm có thể tiến triển âm thầm trong nhiều năm mà không gây triệu chứng rõ ràng. Khi túi phình vỡ, người bệnh có nguy cơ xuất huyết não, đột quỵ và đối mặt với nhiều biến chứng nghiêm trọng. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn tìm hiểu về túi phình mạch máu não là gì, nguyên nhân hình thành do đâu và làm thế nào để nhận biết sớm những dấu hiệu cảnh báo.

1. Hiểu về phình động mạch não

1.1. Túi phình động mạch não là gì?

Phình động mạch não là tình trạng một đoạn thành mạch máu trong não bị suy yếu và giãn phồng bất thường dưới áp lực của dòng máu lưu thông liên tục. Theo thời gian, vị trí thành mạch yếu dần bị đẩy phồng ra ngoài và hình thành một túi chứa máu. Hình dạng của túi phình thường giống như quả mọng nhỏ gắn trên thành động mạch nên còn được gọi là phình dạng túi.

Túi phình có thể tồn tại trong thời gian dài mà không gây triệu chứng. Tuy nhiên, khi kích thước tăng lên hoặc bị vỡ, người bệnh có thể gặp tình trạng xuất huyết não đe dọa tính mạng và cần được cấp cứu ngay lập tức.

túi phình mạch máu não — Theo thời gian, kích thước túi phình tăng lên và nguy cơ nứt vỡ tổn thương ngày càng cao.

1.2. Vị trí túi phình động mạch não

Túi phình động mạch não có thể xuất hiện ở nhiều vị trí khác nhau trong hệ thống mạch máu não. Tuy nhiên, phần lớn tại các vị trí động mạch phân nhánh ở nền não, nơi chịu tác động lớn từ áp lực dòng máu. Loại phổ biến nhất là phình dạng túi hay còn gọi là phình dạng quả mọng. Đây là dạng chiếm khoảng 90% các trường hợp phình mạch não.

Một người bệnh có thể chỉ có một túi phình hoặc nhiều túi phình xuất hiện đồng thời tại các vị trí khác nhau trong não. Điều này khiến việc chẩn đoán hình ảnh đóng vai trò quan trọng trong đánh giá toàn diện tình trạng bệnh.

2. Các nguyên nhân túi phình động mạch não

Nguyên nhân gây túi phình mạch máu não thường liên quan đến sự kết hợp giữa yếu tố bẩm sinh và các tác động trong quá trình sống. Trong đó, áp lực dòng máu liên tục lên các điểm phân nhánh của động mạch não được xem là cơ chế hình thành phổ biến nhất. Khi thành mạch có cấu trúc yếu hoặc bị tổn thương theo thời gian, áp lực máu sẽ khiến vị trí này giãn dần và hình thành túi phình. Nguy cơ tăng cao hơn nếu người bệnh đồng thời có các yếu tố làm suy yếu thành mạch.

Một số nguyên nhân và yếu tố nguy cơ thường gặp gồm:

Yếu tố di truyền: Tiền sử gia đình có người mắc phình động mạch não hoặc một số bệnh lý di truyền như Hội chứng Marfan, Ehlers-Danlos hoặc bệnh thận đa nang di truyền.
Tuổi tác và giới tính: Người trên 40 tuổi, đặc biệt là phụ nữ có nguy cơ mắc bệnh cao hơn.
Lối sống kém lành mạnh: Hút thuốc lá thường xuyên, lạm dụng các chất kích thích và uống rượu bia quá mức
Cao huyết áp: Áp lực của máu tác động liên tục lên thành mạch yếu làm tăng tốc độ phình giãn.
Bệnh lý nội thần kinh: Nhiễm trùng gây tổn thương thành mạch hoặc dị dạng động tĩnh mạch não.

3. Dấu hiệu nhận biết túi phình động mạch não

3.1. Dấu hiệu khi túi phình động mạch não đã vỡ

Khi túi phình bị vỡ, máu sẽ tràn vào khoang dưới nhện hoặc nhu mô não, làm tăng áp lực nội sọ, gây ra tình trạng xuất huyết não cấp tính. Đây là cấp cứu y khoa đặc biệt nguy hiểm và cần được xử trí càng sớm càng tốt. Triệu chứng điển hình nhất là cơn đau đầu dữ dội xuất hiện đột ngột. Nhiều người mô tả đây là cơn đau đầu khủng khiếp nhất từng gặp trong đời, xuất hiện chỉ trong vài giây đến vài phút.

Bên cạnh đau đầu dữ dội, người bệnh còn có thể gặp các dấu hiệu như:

Buồn nôn hoặc nôn nhiều
Cứng cổ
Nhìn mờ hoặc nhìn đôi
Sợ ánh sáng
Sụp mí mắt
Co giật
Lú lẫn hoặc mất định hướng
Mất ý thức, hôn mê.

Nếu xuất hiện đau đầu đột ngột dữ dội kèm bất kỳ dấu hiệu thần kinh bất thường nào, người bệnh cần được đưa đến cơ sở y tế ngay lập tức.

3.2. Dấu hiệu túi phình bị rò rỉ máu

Trước khi vỡ hoàn toàn, một số túi phình có thể rò rỉ một lượng máu nhỏ. Hiện tượng này thường xuất hiện vài ngày hoặc vài tuần trước khi xảy ra xuất huyết nghiêm trọng. Dấu hiệu nổi bật nhất là cơn đau đầu xuất hiện đột ngột với mức độ rất nặng, kéo dài liên tục trong nhiều ngày. Cơn đau thường khác biệt rõ rệt so với những cơn đau đầu thông thường trước đó. Nguyên nhân của triệu chứng này là do lượng máu nhỏ thoát ra khỏi túi phình hoặc do túi phình giãn lớn gây chèn ép các dây thần kinh, màng não và mạch máu xung quanh.

3.3. Dấu hiệu túi phình động mạch não chưa vỡ

Không phải mọi trường hợp túi phình mạch máu não đều có triệu chứng. Những túi phình nhỏ thường được phát hiện tình cờ trong quá trình chụp cộng hưởng từ hoặc chụp mạch não vì lý do khác. Tuy nhiên, khi kích thước túi phình tăng lên, khối phình có thể chèn ép các cấu trúc thần kinh lân cận và gây ra nhiều biểu hiện bất thường:

Đau phía trên hoặc phía sau hốc mắt
Đồng tử giãn bất thường
Nhìn đôi hoặc giảm thị lực
Tê hoặc yếu một bên mặt
Đau đầu kéo dài không rõ nguyên nhân

Những dấu hiệu này thường dễ bị bỏ qua. Vì vậy, người có yếu tố nguy cơ cao hoặc tiền sử gia đình mắc bệnh nên chủ động tầm soát mạch máu não định kỳ.

Túi phình mạch máu não là bệnh lý nguy hiểm có thể âm thầm phát triển trong nhiều năm trước khi gây biến chứng nghiêm trọng. Với hệ thống MRI hiện đại cùng đội ngũ chuyên gia thần kinh giàu kinh nghiệm, Thu Cúc TCI hỗ trợ đánh giá chức năng não bộ, phát hiện sớm túi phình mạch máu não và xây dựng hướng theo dõi phù hợp cho từng người bệnh.