Vì sao bệnh loãng xương thường gặp ở người già?

Ở Việt Nam, loãng xương khá phổ biến, đặc biệt ở nhóm phụ nữ sau mãn kinh với tỷ lệ ước tính khoảng 20 – 30%. Trong khi đó, ở nam giới trên 50 tuổi, tỷ lệ mắc bệnh thấp hơn nhưng vẫn chiếm khoảng 10 – 15%. Nếu không phát hiện và điều trị sớm, loãng xương tuổi già có thể dẫn đến gãy xương, giảm khả năng vận động và ảnh hưởng lớn đến chất lượng cuộc sống. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ nguyên nhân, dấu hiệu và cách điều trị hiệu quả.

1. Hiểu đúng về loãng xương tuổi già

1.1. Vì sao người cao tuổi dễ bị loãng xương?

Loãng xương là tình trạng rối loạn chuyển hóa khiến xương trở nên mỏng, giòn và dễ gãy hơn bình thường. Bệnh xảy ra khi quá trình hủy xương diễn ra nhanh hơn quá trình tạo xương mới trong cơ thể. Khi tuổi càng cao, hoạt động của tế bào tạo xương giảm dần, làm mật độ khoáng xương suy giảm theo thời gian. Ngoài ra, người cao tuổi thường hấp thu canxi kém hơn, ít vận động và ít tiếp xúc ánh nắng mặt trời nên giảm tổng hợp vitamin D, từ đó làm tăng nguy cơ loãng xương. 

1.2. Khi nào người cao tuổi nên đi khám loãng xương? 

Loãng xương thường tiến triển âm thầm và hầu như không gây triệu chứng rõ ràng trong giai đoạn đầu. Nhiều người chỉ phát hiện bệnh khi đã xảy ra gãy xương sau một chấn thương rất nhẹ hoặc thậm chí không rõ nguyên nhân. Chính vì vậy, việc tầm soát sớm đóng vai trò quan trọng trong phát hiện và điều trị loãng xương tuổi già:

• Phụ nữ từ 65 tuổi trở lên nên đo mật độ xương định kỳ để đánh giá nguy cơ loãng xương. 
• Phụ nữ sau mãn kinh hoặc người có yếu tố nguy cơ cao: việc kiểm tra có thể được thực hiện sớm và định kỳ 1 năm/lần.
• Nam giới trên 70 tuổi cũng nên trao đổi với bác sĩ về việc tầm soát mật độ xương nếu có nguy cơ loãng xương hoặc từng bị gãy xương.

Ngoài ra, người cao tuổi nên đi khám sớm nếu xuất hiện các dấu hiệu như đau xương khớp kéo dài, yếu cơ, tê bì tay chân hoặc biến dạng cột sống.

2. Những dấu hiệu loãng xương thường gặp ở người cao tuổi

2.1. Gãy xương sau tuổi 50

Một trong những dấu hiệu điển hình của loãng xương ở người cao tuổi là gãy xương xảy ra sau những chấn thương rất nhẹ. Những vị trí gãy thường gặp gồm cổ tay, cổ xương đùi và các đốt sống vùng lưng hoặc thắt lưng. Trong đó, gãy cổ xương đùi là biến chứng nguy hiểm vì có thể làm giảm khả năng vận động và ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe.

2.2. Đau lưng đột ngột

Đau lưng xuất hiện đột ngột và kéo dài là một dấu hiệu khá phổ biến của loãng xương ở người cao tuổi. suy yếu theo thời gian. Những tổn thương này đôi khi xảy ra mà không có chấn thương rõ ràng. Các hoạt động đơn giản như cúi người, ho mạnh hoặc nâng vật nhẹ cũng có thể làm xuất hiện gãy lún đốt sống ở người bị loãng xương

2.3. Giảm chiều cao hoặc gù lưng

Biến dạng cột sống là hệ quả tất yếu của việc các đốt sống bị tổn thương. Khi các đốt sống bị gãy lún hoặc biến dạng, cột sống sẽ dần bị cong và khiến chiều cao cơ thể giảm xuống. Tình trạng này lâu dài có thể dẫn đến gù lưng hoặc tư thế khom người khi đứng và đi lại.

2.4. Sử dụng thuốc gây mất xương

Một số loại thuốc điều trị bệnh mạn tính có thể làm tăng nguy cơ loãng xương nếu sử dụng trong thời gian dài. Nhóm glucocorticoid thường được dùng để điều trị viêm khớp, hen suyễn hoặc bệnh tự miễn có thể làm giảm hoạt động của tế bào tạo xương. Đồng thời, thuốc cũng làm tăng hoạt động của tế bào hủy xương, dẫn đến mất xương nhanh hơn so với bình thường.

2.5. Đau ngực, khó thở hoặc rối loạn tiêu hóa

Khi các đốt sống vùng ngực bị gãy lún hoặc biến dạng, cấu trúc lồng ngực có thể bị thay đổi theo. Điều này khiến dung tích phổi giảm và làm người bệnh cảm thấy khó thở khi vận động. Ngoài ra, sự thay đổi hình dạng cột sống cũng có thể gây chèn ép các cơ quan trong ổ bụng, dẫn đến cảm giác đầy bụng, chậm tiêu hoặc khó chịu sau khi ăn.

3. Biến chứng nguy hiểm của loãng xương ở người già

3.1. Biến dạng xương

Khi xương bị gãy nhiều lần hoặc không được điều trị đúng cách, cấu trúc xương có thể bị biến dạng theo thời gian. Các xương dài ở chân có thể cong hoặc thay đổi hình dạng, khiến việc đi lại trở nên khó khăn hơn. Những biến dạng này cũng làm tăng nguy cơ chảy máu trong quá trình phẫu thuật chỉnh hình nếu cần can thiệp.

3.2. Thoái hóa khớp

Khi cấu trúc xương bị thay đổi, áp lực lên các khớp xung quanh cũng tăng lên đáng kể. Điều này có thể dẫn đến tình trạng thoái hóa khớp sớm, đặc biệt ở khớp gối và khớp háng. 

3.3. Ảnh hưởng đến tim mạch

Một số bệnh lý về xương như bệnh Paget khiến tim phải làm việc cường độ cao hơn để bơm máu đến các vùng tổn thương. Với những người đã có sẵn bệnh nền về tim, áp lực này có thể dẫn đến tình trạng suy tim tiến triển nhanh, đe dọa trực tiếp đến tính mạng.

3.4. Mất ngủ, trầm cảm 

Những cơn đau xương khớp kéo dài thường khiến người cao tuổi gặp khó khăn trong việc ngủ sâu và ngủ đủ giấc. Thiếu ngủ kéo dài khiến cơ thể mệt mỏi, giảm sức đề kháng và làm tinh thần trở nên căng thẳng hơn. Cơn đau dai dẳng và sự hạn chế vận động dễ khiến người già rơi vào trạng thái tâm lý u uất, thậm chí là trầm cảm.

4. Phương pháp điều trị loãng xương hiệu quả

4.1. Các sản phẩm bổ sung nếu chế độ ăn không đủ 

Chế độ dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sức khỏe xương ở người cao tuổi. Nếu chế độ ăn hàng ngày không đáp ứng đủ, bác sĩ sẽ chỉ định bổ sung Canxi (khoảng 500 – 1500 mg mỗi ngày) và Vitamin D (khoảng 800 – 1000 IU mỗi ngày).

4.2. Denosumab –  liệu pháp kháng thể sinh học thế hệ mới

Denosumab là một trong những thuốc điều trị loãng xương hiện đại được sử dụng phổ biến hiện nay. Thuốc hoạt động bằng cách ức chế quá trình hủy xương, từ đó giúp duy trì mật độ xương và giảm nguy cơ gãy xương. Hiện nay, thuốc tiêm điều trị loãng xương Denosumab tại Thu Cúc TCI đang được nhiều người tin dùng nhờ tính tiện lợi và hiệu quả cao. Thuốc được thực hiện qua đường tiêm dưới da định kỳ mỗi 6 tháng một lần.

4.3. Bisphosphonat 

Bisphosphonate là nhóm được sử dụng phổ biến trong điều trị loãng xương trong nhiều năm qua. Sản phẩm giúp làm chậm quá trình hủy xương và góp phần duy trì mật độ xương ổn định theo thời gian. Bisphosphonate có thể được dùng dưới dạng viên uống hàng ngày, hàng tháng hoặc truyền tĩnh mạch định kỳ tùy theo chỉ định của bác sĩ.

4.4. Calcitonin

Calcitonin là một loại hormone có tác dụng làm giảm hoạt động của tế bào hủy xương. Thuốc thường được sử dụng trong thời gian ngắn để giảm đau ở bệnh nhân mới bị gãy xương do loãng xương. Calcitonin có thể được sử dụng dưới dạng tiêm dưới da hoặc xịt qua niêm mạc mũi.

Hiểu rõ vì sao bệnh loãng xương thường gặp ở người già chính là chìa khóa để người bệnh chủ động phòng ngừa và điều trị. Hiện nay, các phương pháp điều trị hiện đại như tiêm Denosumab tại Thu Cúc TCI đang giúp nhiều bệnh nhân kiểm soát hiệu quả loãng xương tuổi già, giảm nguy cơ gãy xương và cải thiện chất lượng cuộc sống lâu dài.