Nguyên nhân, dấu hiệu loãng xương ở nam giới
Loãng xương thường được xem là bệnh của phụ nữ lớn tuổi, tuy nhiên thực tế loãng xương ở nam giới cũng ngày càng phổ biến và có thể gây hậu quả nghiêm trọng nếu không được phát hiện sớm. Nhiều trường hợp chỉ phát hiện bệnh khi đã xảy ra gãy xương hoặc đau cột sống kéo dài. Việc hiểu rõ nguyên nhân, dấu hiệu và phương pháp điều trị sẽ giúp nam giới chủ động bảo vệ sức khỏe xương khớp khi bước vào tuổi trung niên và cao tuổi.
1. Nam giới có bị loãng xương không?
1.1 Thực trạng loãng xương ở nam giới
Không ít người vẫn cho rằng loãng xương chỉ xảy ra ở phụ nữ sau mãn kinh. Tuy nhiên, nhiều nghiên cứu y học khẳng định rằng nam giới hoàn toàn có thể mắc bệnh này.
Theo các tài liệu của Viện Quốc gia về Viêm khớp và Bệnh Cơ xương khớp Hoa Kỳ (NIAMS), khoảng 1 – 2 triệu nam giới tại Mỹ đang sống chung với loãng xương và hàng triệu người khác có mật độ xương thấp – yếu tố nguy cơ dẫn đến loãng xương và gãy xương trong tương lai. Tình trạng này thường xuất hiện ở độ tuổi trên 50 và nguy cơ tăng dần theo tuổi.
Khác với phụ nữ, quá trình mất xương ở nam giới diễn ra chậm hơn do không có giai đoạn thay đổi hormone đột ngột như mãn kinh. Tuy nhiên khi bệnh xuất hiện, hậu quả có thể nghiêm trọng hơn, đặc biệt là nguy cơ gãy xương hông và gãy cột sống.
1.2 Vì sao bệnh thường bị bỏ sót ở nam giới?
Một trong những lý do khiến nam giới bị loãng xương thường được phát hiện muộn là do nhận thức cộng đồng còn hạn chế. Nhiều nam giới ít khi kiểm tra mật độ xương định kỳ, đặc biệt khi chưa có triệu chứng rõ ràng.
Ngoài ra, nam giới thường có khối lượng xương ban đầu cao hơn phụ nữ nên các dấu hiệu suy giảm mật độ xương có thể diễn tiến âm thầm trong nhiều năm. Đến khi xuất hiện đau lưng, giảm chiều cao hoặc gãy xương do chấn thương nhẹ thì bệnh đã tiến triển đáng kể.
Theo các chuyên gia xương khớp, việc tầm soát mật độ xương ở nhóm nam giới trên 50 tuổi, người có bệnh mạn tính hoặc sử dụng thuốc dài ngày là rất cần thiết để phát hiện sớm nguy cơ.
2. Nguyên nhân loãng xương ở đàn ông
2.1 Sự suy giảm hormone theo tuổi
Một trong những nguyên nhân loãng xương ở đàn ông phổ biến nhất là sự suy giảm testosterone theo tuổi tác. Hormone này đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì mật độ và sức mạnh của xương.
Khi testosterone giảm dần ở nam giới trung niên và cao tuổi, quá trình tái tạo xương cũng bị ảnh hưởng. Tốc độ phá hủy xương có thể tăng lên trong khi khả năng tạo xương mới giảm, dẫn đến mật độ xương thấp dần theo thời gian.
Ngoài ra, một phần testosterone trong cơ thể được chuyển đổi thành estrogen – loại hormone cũng có vai trò bảo vệ xương. Khi nồng độ hormone giảm, hệ xương sẽ trở nên dễ tổn thương hơn.
2.2 Bệnh lý và thuốc điều trị
Một số bệnh mạn tính cũng có thể làm tăng nguy cơ loãng xương ở nam giới. Các bệnh thường liên quan bao gồm:
- Bệnh thận mạn
- Bệnh gan
- Cường giáp
- Rối loạn hấp thu canxi
- Bệnh viêm khớp mạn tính
Ngoài ra, việc sử dụng một số loại thuốc trong thời gian dài cũng ảnh hưởng đến mật độ xương, đặc biệt là corticosteroid. Những loại thuốc này có thể làm giảm khả năng hấp thu canxi và ức chế quá trình tạo xương.
Theo các tài liệu y khoa đăng tải trên trang Science Direct và Spine Health, việc sử dụng steroid kéo dài là một trong những yếu tố nguy cơ hàng đầu gây loãng xương thứ phát ở nam giới.
2.3 Lối sống và yếu tố nguy cơ gây loãng xương ở nam giới
Ngoài các yếu tố sinh học và bệnh lý, lối sống cũng đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của bệnh.
Các yếu tố nguy cơ thường gặp bao gồm hút thuốc lá, uống rượu bia quá mức, ít vận động và chế độ ăn thiếu canxi hoặc vitamin D. Những thói quen này có thể làm suy yếu cấu trúc xương và đẩy nhanh quá trình mất xương theo tuổi.
Bên cạnh đó, nam giới có thể gặp nguy cơ cao hơn nếu có tiền sử gãy xương, cân nặng thấp hoặc trong gia đình từng có người mắc bệnh loãng xương.
3. Dấu hiệu loãng xương ở đàn ông
3.1 Triệu chứng giai đoạn sớm
Ở giai đoạn đầu, bệnh thường tiến triển âm thầm và không có biểu hiện rõ ràng. Vì vậy nhiều người không nhận ra mình đang gặp vấn đề về mật độ xương.
Một số dấu hiệu có thể xuất hiện sớm nhưng thường bị bỏ qua như đau lưng nhẹ, mỏi cột sống khi đứng lâu hoặc giảm khả năng vận động. Những biểu hiện này dễ nhầm lẫn với các vấn đề cơ xương khớp thông thường.
Trong nhiều trường hợp, loãng xương chỉ được phát hiện khi thực hiện đo mật độ xương bằng phương pháp DEXA khi khám sức khỏe định kỳ.
3.2 Dấu hiệu khi bệnh tiến triển
Khi bệnh tiến triển nặng hơn, các triệu chứng có thể trở nên rõ ràng hơn. Nam giới có thể gặp các biểu hiện như đau lưng kéo dài, giảm chiều cao theo thời gian hoặc thay đổi tư thế cột sống.
Một số người có thể bị gãy xương chỉ sau những chấn thương nhẹ như trượt chân, nâng vật nặng hoặc thậm chí khi ho mạnh. Các vị trí gãy xương phổ biến bao gồm cột sống, xương hông và cổ tay.
Theo Hiệp hội Loãng xương Hoàng gia Anh (Royal Osteoporosis Society – ROS), gãy xương do loãng xương ở nam giới thường xảy ra muộn hơn nhưng tỷ lệ biến chứng và tử vong sau gãy xương hông lại cao hơn so với phụ nữ.
4. Điều trị loãng xương ở nam giới
4.1 Điều chỉnh lối sống và dinh dưỡng
Trong điều trị loãng xương, việc thay đổi lối sống đóng vai trò quan trọng nhằm làm chậm quá trình mất xương và giảm nguy cơ gãy xương.
Nam giới cần bổ sung đầy đủ canxi và vitamin D thông qua chế độ ăn uống hoặc thực phẩm bổ sung theo chỉ định của bác sĩ. Đồng thời, duy trì thói quen tập luyện thể dục thường xuyên, đặc biệt là các bài tập chịu lực như đi bộ, leo cầu thang hoặc tập tạ nhẹ.
Việc hạn chế hút thuốc và giảm tiêu thụ rượu bia cũng giúp cải thiện sức khỏe xương và giảm nguy cơ bệnh tiến triển.
4.2 Điều trị bằng thuốc
Trong nhiều trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định thuốc điều trị nhằm cải thiện mật độ xương và giảm nguy cơ gãy xương. Một trong những phương pháp điều trị hiện đại hiện nay là sử dụng thuốc sinh học Denosumab.
Denosumab là kháng thể đơn dòng tác động lên protein RANKL – yếu tố đóng vai trò quan trọng trong sự hình thành và hoạt động của tế bào hủy xương. Thuốc này giúp ức chế quá trình tiêu xương, từ đó cải thiện mật độ khoáng xương và giảm nguy cơ gãy xương.
Các nghiên cứu lâm sàng cho thấy Denosumab có thể làm tăng mật độ xương ở cột sống và xương hông, đồng thời giảm đáng kể nguy cơ gãy xương ở người bệnh loãng xương.
Loãng xương ở nam giới ngày càng phổ biến, đặc biệt khi bước vào giai đoạn trung và cao tuổi. Việc nhận biết sớm nguyên nhân, dấu hiệu và chủ động tầm soát mật độ xương sẽ giúp giảm nguy cơ gãy xương và cải thiện chất lượng cuộc sống.
