Trang chủ » Sống khỏe » Bệnh tiêu hoá » Hội chứng ruột kích thích có chữa khỏi được không?

Hội chứng ruột kích thích có chữa khỏi được không?

Hội chứng ruột kích thích (viêm đại tràng co thắt) là bệnh lý rối loạn chức năng của đại tràng, được viết tắt theo tên quốc tế là Irritable Bowel Syndrome (ISB). Đây là một trong những bệnh tiêu hóa thường gặp và gây nhiều bất tiện trong sinh hoạt cho người bệnh. Tuy nhiên đến nay việc phát hiện bệnh sớm và điều trị cũng như phòng bệnh ở người Việt còn nhiều hạn chế do kiến thức về bệnh chưa được phổ biến rộng rãi.

Tổng quan về hội chứng ruột kích thích

Bệnh đại tràng co thắt hay là IBS - hội chứng ruột kích thích

Hình minh họa bệnh IBS

Bản chất bệnh

  • Bệnh còn có tên gọi khác là viêm đại tràng co thắt, bệnh đại tràng thần kinh, bệnh co thắt đại tràng, bệnh đại tràng co thắt.
  • Các dấu hiệu đặc trưng thường gặp là đầy bụng, đau bụng, rối loạn đại tiện. Ví dụ: thay đổi thói quen đại tiện, thay đổi tính chất phân.
  • Tần suất xảy ra triệu chứng trung bình ít nhất một ngày mỗi tuần và ngày càng rõ rệt trong khoảng 3 tháng gần nhất.
  • Nhìn chung, các triệu chứng này gây ảnh hưởng nhiều đến chất lượng cuộc sống và quá trình làm việc, lao động.

Dịch tễ học

Bệnh thường gặp ở nữ nhiều hơn nam (tỷ lệ nữ: nam là 2:1). Và thường gặp ở độ tuổi từ 20 – 50 tuổi. Đây là hội chứng thường gặp, đa số bệnh nhân thường được kê đơn thuốc điều trị tại nhà. Tuy nhiên, gần đây, tỷ lệ bệnh đang có xu hướng nặng lên, bệnh nhân phải nhập viện điều trị ngày càng tăng.

Cơ chế sinh lý bệnh

  • Cơ chế chủ yếu nhất là rối loạn vận động ruột, tăng cảm nội tạng, rối loạn trục não – ruột.
  • Ngoài ra còn các cơ chế khác: tăng tính thấm ruột, kích hoạt hệ miễn dịch, thay đổi hệ vi sinh đường ruột.

Triệu chứng hội chứng ruột kích thích

Về mặt lâm sàng

Bệnh nhân mắc viêm đại tràng co thắt có các triệu chứng sau:

  • Thường gặp nhất là triệu chứng tiêu chảy: Bệnh nhân đi ngoài phân lỏng ít nhất 3 lần trong một ngày, phân nát hoặc toàn nước, không lẫn nhày máu.
  • Táo bón: đi đại tiện ít hơn 3 lần trong một tuần.
  • Cảm giác đi ngoài không hết phân.
  • Đau bụng,  khó chịu ở bụng.
  • Chướng bụng: bụng căng đầy.

Về mặt cận lâm sàng

  • Xét nghiệm máu: công thức máu, các giá trị hóa sinh máu (ví dụ như: CRP, glucose máu, điện giải đồ) thường cho kết quả trong giới hạn bình thường.
  • Xét nghiệm phân: không phát hiện hồng cầu hay kí sinh trùng trong phân.
  • X quang đại tràng: có thể bình thường hoặc thấy dấu hiệu tăng co thắt
  • Nội soi đại tràng: không phát hiện dấu hiệu có tổn thương thực thể.

Các yếu tố báo động bệnh

Người già mắc IBS - hội chứng ruột kích thích

Người trên 50 tuổi thường dễ mắc IBS – hội chứng ruột kích thích

  • Bệnh khởi phát ở những người ngoài 50 tuổi.
  • Bệnh nhân bị giảm cân ngoài ý muốn.
  • Xét nghiệm thấy có máu trong phân (hồng cầu trong phân). Thăm khám trực tràng có thể thấy phân đen hoặc có máu.
  • Khi bệnh nhân bị chảy máu rỉ rả kéo dài có thể thấy dấu hiệu thiếu máu trên lâm sàng: da xanh, niêm mạc nhợt, …
  • Bệnh nhân có sốt hoặc thể trạng suy kiệt
  • Triệu chứng xảy ra nhiều về đêm.
  • Tiêu chảy liên tục và kéo dài
  • Người có tiền sử mắc bệnh lao hay các bệnh lý mãn tính khác.
  • Tiền sử gia đình có: polyp hoặc ung thư đại tràng.
  • Khám có dấu hiệu tắc ruột hoặc bán tắc ruột.
  • Đang có viêm khớp cấp.
  • Tuyến giáp to, run tay chân, mắt lồi, phù niêm.

Điều trị

Theo các chuyên gia, bệnh nhân mắc viêm đại tràng co thắt dễ tăng nhu động ruột hơn người bình thường. Vì vậy thường đau bụng, đầy bụng. Để điều trị bệnh có 2 phương pháp sau:

Điều trị hội chứng ruột kích thích không dùng thuốc

Cụ thể, phương pháp điều trị không dùng thuốc bao gồm:

  • Giải thích, trấn an người bệnh
  • Tâm lý liệu pháp, giúp bệnh nhân thư giãn
  • Điều chỉnh chế độ ăn uống: Chế độ ăn chiếm 10 – 60 % hiệu quả điều trị. Người bệnh cần tránh các thức ăn có chứa nhiều đồ béo, đồ sống, rau tươi, rượu. Thực hiện tích cực chế độ ăn LOW-FODMAP’s trong 6 đến 8 tuần. Bao gồm việc hạn chế các loại thực phẩm sau:
    Các loại trái cây: xoài, táo, lê, mơ, dưa hấu, nước ép trái cây, trái cây sấy …
    Các loại rau – củ: măng tây, đậu hà lan, súp lơ, nấm, hành, tỏi …
    Các loại đồ uống: sữa, kem trứng, pho mat, sữa chưa, mật ong, si – rô …
    Hạn chế lúa mạch, lúa mì, mía, nho …
  • Khi đã kiểm soát tốt triệu chứng thì có thể về chế độ ăn bình thường. Lưu ý hạn chế vài loại FODMAPs cao.

    chế độ ăn IBS - hội chứng ruột kích thích

    Chế độ ăn dành cho bệnh nhân mắc IBS

Điều trị hội chứng ruột kích thích bằng thuốc

Trong trường hợp đã cải thiện chế độ sinh hoạt, ăn uống theo hướng dẫn của bác sĩ nhưng tình trạng không thuyên giảm thì người bệnh cần điều trị bằng thuốc.

Bao gồm:

  • Tác động lên nhu động ruột hỗ trợ giảm đau, gồm: thuốc kháng thụ thể Muscarinic, thuốc chống co thắt cơ trơn, thuốc giãn cơ (chẹn kênh calci).
    Lưu ý, thuốc kháng thụ thể Muscarine có nhiều tác dụng phụ do tác dụng kháng cholonerigc ngay ở liều điều trị. Các tác dụng phụ của thuốc có thể gây ra đó là: nhịp tim nhanh, khô miệng, rối loạn tiết mồ hôi và bí tiều. Chống chỉ định khi bệnh nhân có bí tiểu do chèn ép dưới bàng quang và bệnh glucoma góc hẹp.
  • Giảm tiên chảy: Có thể dùng dẫn xuất á phiện chỉ có tác dụng gây táo bón, không gây nghiện và suy hô hấp (loperamide).
  • Thuốc bảo vệ niêm mạc ruột, tăng tái hấp thu nước, giảm hấp thụ đôc chất: Than hoạt (carbogas, carbotrim), đất sét hoạt (Smecta, Actapulgite).
  • Dùng nhuận tràng thẩm thấu để giảm táo bón. Các thuốc thường dùng là Sorbitol Lactulose (Duphalac). Hoặc dùng cao phân tử Macrogol/PEG (Forlax).
  • Điều trị lo âu – an thần bằng nhóm Benzodiazepin.
  • Các thuốc chống trầm cảm nhóm TCA và nhóm SSRIs.
  • Lưu ý về sử dụng kháng sinh trong điều trị IBS: Rifaximin được FDA chấp thuận vào năm 2016. Liều dùng 550 mg x 03 viên/ ngày, dùng trong 2 tuần.
    Nói chung, bản chất của viêm đại tràng co thắt là sự rối loạn tiêu hóa. Việc điều chỉnh tâm lý, chế độ ăn đóng vai trò rất quan trọng trong phòng bệnh cũng như hỗ trợ điều trị bệnh. Bên cạnh đó, để đẩy lùi bệnh hữu hiệu, người bệnh cần lựa chọn cơ sở uy tín đồng thời tuân thủ nghiêm ngặt các chỉ định của bác sĩ. Chuyên khoa tiêu hóa – Hệ thống y tế Thu Cúc là một trong những địa chỉ được nhiều người tin tưởng với đội ngũ bác sĩ giỏi, trang thiết bị hiện đại. Hệ thống y tế Thu Cúc đã điều trị viêm đại tràng co thắt cho hàng ngàn người bệnh.
Từ khóa:
Bài viết liên quan
Dịch vụ liên quan