Khí huyết không thông là gì? Dấu hiệu, nguyên nhân và cách cải thiện?
Khí huyết không thông là tình trạng được nhắc đến trong Y học cổ truyền khi sự vận hành của khí và huyết bị trở ngại, có thể biểu hiện qua đau nhức, tê bì, tay chân lạnh, mệt mỏi hoặc khó ngủ. Vậy khí huyết không thông là gì, nguyên nhân do đâu, nhận biết qua những dấu hiệu nào và cách làm lưu thông khí huyết ra sao? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về tình trạng này và hướng xử trí phù hợp
1. Khí huyết không thông là gì?
Theo quan niệm Y học cổ truyền, khí và huyết là hai yếu tố có mối quan hệ mật thiết trong việc duy trì các hoạt động của cơ thể. Khí có vai trò thúc đẩy, vận động và điều hòa, trong khi huyết đảm nhiệm chức năng nuôi dưỡng các cơ quan, tạng phủ và mô trong cơ thể. Khí giúp huyết vận hành, còn huyết là cơ sở nuôi dưỡng để các hoạt động của khí được duy trì.
Khí huyết không thông có thể hiểu là tình trạng sự vận hành của khí và huyết bị cản trở, không được lưu chuyển thuận lợi trong cơ thể. Trong Y học cổ truyền, tình trạng này thường được nhắc đến trong các trạng thái như khí trệ, huyết ứ hoặc khí trệ huyết ứ. Khi khí bị uất trệ, quá trình vận hành của huyết cũng có thể bị ảnh hưởng; ngược lại, huyết ứ cũng có thể làm cản trở sự vận hành của khí.
2. Dấu hiệu khí huyết không thông biểu hiện như thế nào?
Dấu hiệu khí huyết không thông có thể biểu hiện khá đa dạng và thường xuất hiện từ từ. Một trong những biểu hiện dễ nhận thấy là cảm giác tê bì, châm chích hoặc lạnh ở bàn tay, bàn chân, kể cả khi thời tiết không lạnh.
Bên cạnh đó, người gặp tình trạng khí huyết lưu thông kém có thể thường xuyên cảm thấy mệt mỏi, giảm khả năng tập trung, hoa mắt, chóng mặt khi thay đổi tư thế đột ngột, đau mỏi cơ bắp hoặc hay bị chuột rút về đêm. Một số thay đổi bên ngoài cũng có thể xuất hiện như sắc mặt nhợt nhạt hoặc tái, môi nhạt màu, da khô sạm, tóc dễ rụng, móng tay và móng chân giòn, dễ gãy.
Các biểu hiện trên có thể gặp ở nhiều tình trạng sức khỏe khác nhau, vì vậy không nên chỉ dựa vào triệu chứng để tự xác định khí huyết không thông.
3. Nguyên nhân khí huyết không thông là gì?
Theo Y học cổ truyền, khí và huyết có mối quan hệ mật thiết, trong đó khí có vai trò thúc đẩy sự vận hành của huyết. Khi khí vận hành không thuận hoặc huyết bị ứ trệ, quá trình lưu thông khí huyết cũng có thể bị cản trở. Một số yếu tố như ít vận động, ngồi lâu, chế độ ăn uống chưa hợp lý hoặc căng thẳng kéo dài cũng có thể ảnh hưởng đến sự vận hành của khí huyết.
Ở góc độ y học hiện đại, tình trạng lưu thông máu kém có thể liên quan đến các vấn đề ở hệ tim mạch như xơ vữa động mạch, huyết khối, suy giãn tĩnh mạch hoặc co thắt mạch máu ngoại biên. Bên cạnh đó, ít vận động, hút thuốc lá, thừa cân béo phì và một số bệnh lý mạn tính như đái tháo đường, tăng huyết áp, tăng mỡ máu cũng là những yếu tố có thể ảnh hưởng đến tuần hoàn máu.
4. Điều trị khí huyết lưu không lưu thông như thế nào?
Theo y học hiện đại
Nếu xuất hiện các biểu hiện như tê bì tay chân, lạnh đầu chi, đau mỏi, chóng mặt hoặc những dấu hiệu nghi ngờ tuần hoàn máu kém, người bệnh nên được thăm khám để xác định nguyên nhân. Tùy từng bệnh lý cụ thể, bác sĩ có thể chỉ định thuốc hoặc các phương pháp can thiệp phù hợp nhằm kiểm soát bệnh nền và hạn chế biến chứng. Người bệnh không nên tự sử dụng các thuốc chống kết tập tiểu cầu, thuốc hạ huyết áp, thuốc điều chỉnh mỡ máu hoặc thuốc giãn mạch khi chưa có chỉ định.
Theo Y học cổ truyền
Theo Y học cổ truyền, hướng xử trí làm lưu thông khí huyết được lựa chọn dựa trên từng thể bệnh và thể trạng của người bệnh. Các phương pháp có thể bao gồm dùng thuốc Y học cổ truyền, châm cứu, xoa bóp bấm huyệt hoặc một số liệu pháp hỗ trợ khác nhằm hành khí, hoạt huyết và thông kinh lạc. Việc lựa chọn phương pháp và liệu trình cần dựa trên thăm khám, chẩn đoán và chỉ định của bác sĩ Y học cổ truyền.
Tại Khoa Vật lý trị liệu – Phục hồi chức năng Thu Cúc TCI, người bệnh được bác sĩ thăm khám, đánh giá tình trạng vận động, mức độ đau, tê bì và khả năng phục hồi trước khi xây dựng phác đồ phù hợp. Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định các phương pháp vật lý trị liệu, bài tập phục hồi chức năng, kết hợp cùng châm cứu, xoa bóp bấm huyệt hoặc các kỹ thuật Y học cổ truyền nhằm hỗ trợ giảm khó chịu, cải thiện vận động và nâng cao thể trạng.
Để đặt lịch thăm khám tại Thu Cúc TCI, bạn có thể sử dụng ứng dụng TCI Hospital tại app.thucuc.vn.
