Các thuốc xịt mũi kháng histamin phổ biến

Các thuốc xịt mũi kháng histamin hiện được sử dụng rộng rãi trong điều trị viêm mũi dị ứng nhờ tác dụng nhanh và kiểm soát triệu chứng hiệu quả. Dưới đây là những loại thuốc phổ biến, thường được bác sĩ chỉ định trong thực hành lâm sàng.

1. Thuốc xịt mũi kháng histamin là gì? Ưu điểm so với thuốc uống

Thuốc xịt mũi kháng histamin là thuốc dùng để điều trị viêm mũi dị ứng theo mùa hoặc quanh năm, cũng như viêm mũi vận mạch gây nghẹt mũi. Histamine là chất do cơ thể tiết ra khi gặp dị nguyên và gây ra các triệu chứng như hắt hơi, sổ mũi, chảy dịch mũi sau. Xịt mũi kháng histamin giúp ức chế giải phóng histamine từ tế bào mast, từ đó làm giảm nhanh các triệu chứng này.

Trong thực hành lâm sàng, thuốc xịt mũi kháng histamin thường được dùng đơn độc hoặc phối hợp với corticosteroid xịt mũi để tăng hiệu quả chống viêm và cải thiện triệu chứng tại mũi. Nhóm thuốc này đặc biệt phù hợp với người có triệu chứng dị ứng cấp tính hoặc không đáp ứng tốt với steroid.

So với thuốc uống, xịt mũi kháng histamin có nhiều ưu điểm rõ rệt:

Thuốc tác động trực tiếp lên niêm mạc mũi nên kiểm soát nghẹt mũi tốt hơn và là lựa chọn hữu ích cho người dùng thuốc uống không hiệu quả.
Thời gian khởi phát nhanh, thường chỉ sau 15 – 30 phút, trong khi thuốc uống có thể mất 1 – 3 giờ.
Ngoài ra, do tác dụng chủ yếu tại chỗ, thuốc ít gây buồn ngủ và các tác dụng phụ toàn thân, đồng thời được xem là an toàn cho trẻ em từ 6 tuổi trở lên

2. Các thuốc xịt mũi kháng histamin phổ biến hiện nay

2.1. Hoạt chất Azelastine

Là thuốc xịt mũi kháng histamin thế hệ hai, azelastine được dùng để giảm các triệu chứng viêm mũi dị ứng như hắt hơi, sổ mũi, ngứa mắt bằng cách ức chế histamine. Thuốc kháng histamin viêm mũi dị ứng có tác dụng nhanh, thường sau vài phút đến khoảng 1 giờ và duy trì hiệu quả tới 12 giờ. Tuy vậy, xịt mũi kháng histamin này vẫn có thể gây buồn ngủ, vì thế nên tránh uống rượu hoặc dùng chung với các thuốc ức chế thần kinh trung ương. Tên biệt dược thường gặp gồm Astelin, Astepro, Azelastin và Azelastin HCl.

Tên biệt dược: Thuốc xịt mũi Astelin, Astepro, Azelastin, Azelastin HCl

2.2. Hoạt chất Olopatadine

Olopatadine thuộc nhóm kháng histamine với cơ chế tác động kép: vừa ức chế quá trình phóng thích histamine từ các tế bào miễn dịch, vừa phong tỏa các thụ thể tiếp nhận chất này. Nhờ vậy, thuốc giúp thiết lập hàng rào bảo vệ, ngăn chặn triệt để sự hình thành của các phản ứng dị ứng

Dưới dạng thuốc xịt mũi, thuốc kháng histamin viêm mũi dị ứng Olopatadine dùng đơn độc hoặc kết hợp với mometasone furoate, được chỉ định để giảm các triệu chứng viêm mũi dị ứng theo mùa ở bệnh nhân từ 6 tuổi trở lên.

Tên biệt dược: Olopatadine dạng xịt mũi, Olopatadine dạng xịt mũi/mometasone dạng xịt mũi (đang chờ FDA phê duyệt), Patanase, Rhinolast, Ryaltris

3. Thuốc xịt mũi kháng histamin có gây tác dụng phụ không?

Có. Các tác dụng phụ liên quan đến thuốc xịt mũi kháng histamin bao gồm:

Vị đắng
Nôn mửa
Đau đầu, chóng mặt
Buồn ngủ
Nhiễm trùng đường hô hấp trên
Ho, khó thở
Khô miệng, khô mắt
Cảm giác nóng rát ở mũi
Hắt hơi
Tăng cân
Viêm da tiếp xúc
Chàm, ngứa
Co cơ không tự chủ
Phù nề
Tăng huyết áp, nhịp tim nhanh
Rối loạn kinh nguyệt
Bí tiểu
Lú lẫn
Tầm nhìn mờ
Viêm kết mạc
Sốc phản vệ (phản ứng dị ứng đe dọa tính mạng)

4. Đối tượng không nên dùng thuốc xịt mũi kháng histamin

Đối tượng không nên dùng thuốc xịt mũi kháng histamin:

Người dị ứng với bất kỳ thành phần nào của thuốc.
Trẻ dưới 1 tuổi không nên tự ý dùng thuốc kháng histamin trị sổ mũi vì có thể làm tăng nguy cơ biến chứng hô hấp như suy hô hấp, ngừng thở, gây dày niêm mạc mũi và thậm chí dẫn đến ngộ độc do cơ thể trẻ chưa phát triển hoàn thiện.

Thuốc xịt mũi kháng histamin là lựa chọn hiệu quả cho người bị viêm mũi dị ứng nhờ tác dụng nhanh, hiệu quả kéo dài và phù hợp cho cả trẻ em lẫn người lớn. So với thuốc kháng histamin dạng uống, dạng xịt có nhiều ưu điểm hơn và ngày càng được sử dụng rộng rãi.